Was hier werkelijk behoefte aan?

Men kan erover twisten of het goed is iemand die iets bestuderen moet vooraf reeds een excerpt uit heel de stof te geven. Velen zal het beter lijken dat de man in kwestie zich zelfstandig in de stof verdiept en dan al werkende ook zelf zijn uittreksel eruit vervaardigt. Een dergelijke bezigheid is dubbel nuttig voor betrokkene: hij leert erdoor wat wel en niet belangrijk is te onderscheiden, én hij oefent zich in het zelfstandig onder woorden brengen van wat hem wordt meegedeeld!

Het boekje dat Van Itterzon - met medewerking thans van Van der Kooi - in de Boeket-reeks heeft gepubliceerd als een „Kalender van de Kerkgeschiedenis", verscheen reeds veertien jaren eerder - toen nog geheel geschreven door Van Itterzon alleen - en eveneens bij Kok, onder de titel „Kerkhistorische Lijnen". Beide titels zijn niet erg gelukkig. Het gaat gewoon maar om een uittreksel uit heel de kerkgeschiedenis, beginnend met de opkomst van de kerk en doorgaand tot op heden. Een kalender kan men dit toch moeilijk noemen, en lijnen die men elders niet getrokken vindt, treft men ook hier niet aan!

De simpele vermelding van de naam waaronder het het eerst verscheen als „eerste druk", zou kunnen doen vermoeden dat het boekje zonder meer een herdruk is. Vergelijking van de beide drukken echter leert dat er vrij veel veranderd is. Zo is het „Beknopt Bestek" voorin — een excerpt uit een excerpt — nu weggelaten. Terecht: men kan niet aanhouden met excerperen! Verdwenen zijn ook de „Examenopgaven", die achterin gegeven werden in de eerste druk. Alweer terecht: ze waren werkelijk niet van belang!

Jammer is dat heel het „Woord vooraf" thans weggelaten is. In de eerste druk werd hierin aan degene die het boekje in de hand nam meegedeeld wat de bedoeling ervan was. Maar nu hoort men dit nergens: na het titelblad komt dadelijk de tekst, het uittreksel uit de geschiedenis der kerk. Men kan zich voorstellen dat menigeen die niet de eerste druk kent, zich zal afvragen wat hij toch met zo'n boekje moet beginnen: zo is het een wat wonderlijk geval!

Wat de eigenlijke tekst betreft, ook hierin is nogal verandering gebracht. Vele stukken uit de oude tekst zijn in de nieuwe op een nieuwe plaats gekomen. Aan vele stukken is iets toegevoegd. Er zijn ook nieuwe stukjes. En het overzicht is bijgewerkt tot op vandaag!

De inhoud van dit overzicht is in het algemeen aanvaardbaar. Bij bladzij 151 (regel 13 enzovoort) moet echter wel wat worden opgemerkt; „Het doel heiligt de middelen" is volgens schrijvers „bij de Jezuïeten niet aanwijsbaar". Men hoort dit meer. Maar niettemin is het bekend dat deze uitspraak is ontleend aan Busenbaum's „Medulla theologiae moralis". Busenbaum, een Duitse, zeventiende-eeuwse jezuïet, is veel gelezen: zijn boekje bracht het tot een respektabel aantal drukken — meer dan zeventig. Weliswaar heeft hij, wat de betwiste zin aangaat, er een beperking bijgevoegd — die de bezwaren echter niet geheel kan wegnemen — maar onaanwijsbaar is de uitspraak niet! De nieuwe druk is nog niet aan de nieuwe spelling aangepast. Op de korrektie valt biezonder weinig aan te merken. Alleen is er een woord dat kennelijk verdwaald was blijven staan op bladzij 173, en dan nog op zijn kop!

Leesbaar is een boekje zoals dit natuurlijk niet. Het is alleen maar een excerpt, en het kan hoogstens dienst doen als een soort van repetitie-boekje voor studerenden. Menigeen zal het verwonderen dat van dit uittreksel een tweede druk verschijnen kon. Wie echter meent dat hij gemak kan hebben van een overzicht als dit, die kope het.

J. Kwekkeboom.

De dichter Martien Beversluis uit Veere, wiens poëzie wel eens door „Index" is besproken in ons blad, stuurde ons het volgende ingezonden stuk, waarvoor wij gaarne een plaats inruimen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen