De voltooiing tegemoet.

De herdruk van de niet alleen betrouwbare, maar ook zeer onderhoudende geschiedenis van Nederland geschreven door de heren Algra nadert zijn voltooiing met de publikatie van het vierde deel. De belangstellende zal zich herinneren dat in ons blad de delen een en twee en drie met veel waardering zijn besproken. En die waardering geldt nu ook het juist verschenen vierde deel: het doet beslist niet onder voor de vorige!

Bracht het derde deel ons tot de tijd die velen onzer zich nog goed herinneren, de tijd van „voor de oorlog", het vierde deel begint met het verhaal van de bekende pogingen der Nederlanders zelf een weg naar Indië te vinden, verplaatst ons dus naar even voor de zeventiende eeuw. Eigenaardig is dat dit zich naar een eeuw of wat terug verplaatsen zonder overgang geschieden moet. Het vierde deel blijkt de geschiedenis te brengen van wat Nederlanders deden in Oost-Indië en in verband hiermee in Afrika. Het gaat tot aan de tijd waarin het Oosten aan 't ontwaken is, de jaren dertig van de eeuw waarin wij leven, dus evenver als de geschiedenis van Nederland verteld wordt in het derde deel.

Dit vierde deel vertoont dezelfde deugden als de vorige. Men treft hier weer gedegen kennis van de feiten aan, terwijl die kennis meegedeeld wordt op een wijze zoals men die voor een op een brede lezerskring berekend werk maar wensen kan. De schrijvers zijn opnieuw niet blind voor wat er fout was in 't verleden, maar ze stellen ook — terecht — het goede dat er werd verricht weer in het licht.

Biezonder te waarderen is de grote aandacht die hier wordt besteed aan de betekenis van kerk en school in Indië in Compagniestij d en daarna. Het vele dat op dit terrein gedaan werd is te vaak vergeten. Gelukkig wordt het hier eens onderstreept. Een enigszins verkeerde indruk geeft wat er op bladzij 73 gezegd wordt over het te Leiden opgerichte, en althans bij de historici nogal bekend geworden seminarium waarop gedurende een tiental jaren van de zeventiende eeuw een aantal predikanten opgeleid werd voor de Oost. Hierover was — aldus de schrijvers — het toezicht toevertrouwd aan „Ds. Walleüs". Antonius Walaeus — een bekende naam in onze kerkgeschiedenis — was echter al hoogleraar toen hij als regent van het bewuste seminarium werd aangesteld en had dus als professor toezicht op die opleiding.

Merkwaardig is dat nu eens over „ik" en dan weer over „wij" gesproken wordt als het over de schrijver gaat (bij ieder onderdeel is aangegeven van welke van de beide heren Algra het betreffende gedeelte is). Men treft dit onder andere op bladzij 38 aan. Inkonsekwent is ook de spelling van de titel van de hoogste ambtenaar in Indië: de ene keer met „gouverneur" als eerste lid, de andere met „goeverneur". Bovendien prijkt deze titel nu eens met twee hoofdletters en dan weer met geen enkele. Onjuist is „op de hoogte stellen met", bladzij 236, regel 9 en de volgende, en „het gehele bestuur en administratie", blz. 282, regel 6 van onderen. Er zou nog meer te noemen zijn. Spellingfouten zijn er weinig, maar aan hun „millioen", een spellingfout die in de delen die reeds eerder zijn verschenen ook al werd gesignaleerd, houden de schrijvers vast (bladzij 51, regel 7 onderaan, en nog op vele plaatsen elders).

Technisch is dit werk weer zeer verzorgd. Ook dit vierde deel werd ruim geïllustreerd. Jammer is het echter dat er weer wat platen mat zijn uitgevallen. Het aantal drukfouten is haast het hele boek door zeer gering. Maar even voor het einde treft men er toch vrij veel aan.

Na de ietwat vitterige aanmerkingen die gemaakt zijn is herhaling van wat in 't begin gezegd is op zijn plaats: ook voor dit vierde deel moet men biezonder veel waardering hebben; de schrijvers zijn ook hier „op peil". De voltooiing van het hele werk door het verschijnen van het sluitstuk van de reeks, het vijfde deel, moet daarom met vertrouwen, en zal ook met verlangen worden tegemoet gezien!

J. Kwekkeboom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen