De nieuwe psalmberijming.

Tenslotte hebben we dan hier de brief van onze vriend uit Doetinchem, waar we nog op zaten te wachten. Hij schrijft: „Nu de briefschrijver uit Gouda — gemakshalve noem ik hem „G" — mij ook in zijn 2e brief bepaald niet heeft bevredigd, volgt hier nog een korte reaktie.

Ik wil vooropstellen, dat ik niet heb gereageerd, omdat ik van deze kwestie speciale studie heb gemaakt, maar wèl omdat de tendens in de brief van G. m.i. verontrustend is. Juist daarom plaatste ik nogal vraagtekens.

In uw eerste brief geloofde u, G., dat bij vergelijking de Nieuwe Berijming (N. B.) „verre de voorkeur zou genieten." Deze konklusie lijkt mij wel erg voorbarig, als u slechts 5 psalmen heeft onderzocht; waarschijnlijk neemt u al aan, dat dit met de overige 145 ook het geval zal zijn. In het in mijn eerste brief genoemde Geref. Weekblad genoot juist de Oude Berijming (O.B.) meestal de voorkeur en wordt deze in zijn algemeenheid meer Schrift getrouw geacht. Ik heb geen reden aan de betrouwbaarheid van de kommentator te twijfelen.

Ten opzichte van elk staan naar vernieuwing geldt, dat we niet ongemotiveerd een afwijzend standpunt moeten innemen, maar ik dacht, dat we wel erg voorzichtig moesten zijn en goed opletten, uit welke hoek de voorgestane wijziging komt. Het gevaar — in zo'n geval — dat wij afwijken is groter, dan de kans dat een voorstander Calvinistischer) wordt.

Eén van de bezwaren tegen de N. Vertaling is volgens Ds. H. Rijksen, dat wij ons terdege moeten afvragen, wie vertaalt, omdat iedere vertaler geneigd is zijn persoonlijke overtuiging tot uitdrukking te brengen. Dit geldt evenzeer voor de N.B.

En verder, G., als het niet veel zou veranderen of de dichters uitgingen van de Statenvertaling dan wel van de N.V., waarom moesten zij dan bewust de N.V. als basis nemen? In dit verband wil ik even opmerken, dat ik het zeer jammer vind, dat u niet onomwonden kunt schrijven, dat u achter de bezwaren tegen de N.V. staat.

Ik heb overigens niet „beweerd, " dat de N.B. „nog veel meer fouten" zou bevatten, maar dit vragenderwijs gesteld. Een zekere vrees hiervoor kon u hieruit wel opmaken en voorts, dat ik de voorkeur gaf aan het verbeteren van onjuistheden uit de berijming van 1773.

U schreef ook nog, G, dat de invloed van de Verlichting in de O.B. duidelijk merkbaar was. Maar onder welke invloed zou dan de N.B. staan?

En nu stel ik weer een vraag: „Een zoveel betere? "

Zoals ik al schreef zijn mijn bezwaren in de eerste plaats gericht tegen de strekking van uw brief, maar bewijzen van het feit, dat de nieuwe berijming is gebaseerd op de N.V. kunt u o.a. vinden in Ps. 16 : 4 en Ps. 37, laatste vers. Is de bedoeling van de N.B. „betere aanpassing aan de onberijmde tekst, of alleen maar moderner woordgebruik? " Is het eerste waar, waarom kunt u dan geen genoegen nemen met enkele wijzigingen? Geldt de tweede bedoeling, dan komt de literaire vorm niet op de tweede plaats, zoals u stelt — maar is dit hoofdzaak.

Wat het ritmisch zingen betreft, G, wanneer u in uw eerste brief niet hebt bedoeld uw voorkeur hiervoor uit te spreken, moet u uw mening toch echt wel anders formuleren. „Ps. 150 anders zingen dan Ps. 51", verschilt wel heel veel met „ritmisch." Overigens heeft u mijn vraag, „waarom dit nu niet meer gebeurt", nog niet beantwoord.

Ik geloof en hoop, dat hiermee de bedoeling van mijn brieven duidelijk is; een nadere reaktie mijnerzijds lijkt me niet nodig."

Hartelijk dank, waarde vriend, voor de moeite en tijd, die u genomen heeft voor het schrijven van uw brieven. Dergelijke polemieken verlevendigen de diskussie in hoge mate.

En met deze brief uit Doetinchem ben ik door de voorraad heen.

Wanneer we nu nog eens terugkijken, dan blijkt, dat de nieuwste berijming voor de Ger. Gem. onaanvaardbaar is. Er zijn in de diskussie woorden gevallen als: theologische en taalkundige onjuistheden, remonstrantse geest, gereformeerde lichtzinnigheden, afwijzen omdat ook de Nieuwe Vertaling wordt afgewezen, de verandering is geen verbetering, gezien de vele gegeven voorbeelden, men moet letten op dichters en vertalers.

Ook is gebleken, dat de berijming van 1773 niet volmaakt is en men had liever gezien, dat de onjuistheden of verouderde woorden uit deze berijming werden weggenomen, in plaats van een hele nieuwe berijming.

Anderen waren van mening, dat de

nieuwe berijming niet zonder meer op zij geschoven mag worden, voordat die terdege onderzocht is. Deskundigen dienen daarin voorlichting te geven. Het lijkt mij voor de J.V.'s en Studieverenigingen erg nuttig, van tijd tot tijd eens een psalm in zijn geheel te bespreken, nadat één van de leden er een inleiding over gehouden heeft. Men kan dan de drie berijmingen — Datheen, 1773 en de nieuwste — naast elkaar zetten door b.v. gebruik te maken van een stenciltje. Men neme dan bij voorkeur slechts één psalm. Zonder ook maar één kwaad woord van de berijming van Datheen te willen zeggen, waren velen van mening, dat die zijn tijd gehad heeft voor gebruik in kerk en school. „Ik geloof, dat de berijming van P. Datheen naar de inhoud beter is dan de berijming van 1773, niet naar de vorm."

Datheen ademt de sfeer van de kerk in de verdrukking, 1773 de sfeer uit de geesteloze pruikentijd. Vroomheid, braafheid en deugden golden toen als kenmerken van het Christendom. Voorbeelden?

Ps. 1 : 3: ij, die van deugd en godsvrucht is ontaard.

Verder: het pad der deugd.

Ps. 105 : 10: e vrome deugd. Jozef, rijk in

Ps. 105 : 12: an zijn verstand en deugd bewust.

Andere uitdrukkingen uit die tijd: Albeètierend Opperwezen en Oppermajesteit. Het is een dichter niet kwalijk te nemen als hij zich enige vrijheid veroorlooft, maar het is te betreuren, dat dergelijke dingen in onze psalmberijming voorkomen. Het lijkt ook mij beter, dat dergelijke woorden en uitdrukkingen in ons psalmboek worden veranderd, dan dat er een nieuwe berijming voor in de plaats komt.

Wij zijn trouwens de enigen niet, clie kritiek op de nieuwste berijming hebben. In het orgaan van de Bond van Ger. Mannenverenigingen lees ik o.a.: „Van cle oproep, om de nieuwe psalmberijming te beproeven, is niet zo heel veel terecht gekomen. Dit geldt zowel voor de Ned. Hervormde kerk als voor cle Geref. Kerken. Voor sommigen is het beproeven een beproeving geworden, omdat men zich genoodzaakt zag op de oorspronkelijke poging tot invoering terug te komen, zoals b.v. in Amersfoort, Driebergen en Zeist. Dat er groot enthousiasme voor het werk van de interkerkelijke stichting voor psalmberijming aan de dag gekomen is, kan niet worden gezegd."

Om dit artikel niet langer te maken dan het al is, willen we er nu mee ophouden.

We hebben uit de diskussie veel kunnen leren en kunnen opmaken, hoe wij zo'n beetje over deze kwestie denken. Tenslotte wil ik allen, clie meegedaan hebben, hartelijk dank zeggen voor hun bijdragen.

Diskussie gesloten.

Gesprekleider.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen