De nieuwe psalmberijming.

Een lezer uit Arnhem is het niet eens met een schrijver uit Hoofddorp, (zie „Daniël" van 19 juli 1963).

Hij schrijft: „Deze (d.i. de schrijver uit Hoofddorp. Gespr.1.) vindt te grote wijzigingen, ook al zouden ze wat de grondtekst betreft, juister zijn, niet gewenst. En geeft daarbij als reden op, dat veel oude teksten en psalmverzen tot onderwijzing en troost van 's Heeren volk zijn geweest. Hierop moet ik ageren. Wanneer men een vertaling gaat binden aan vorengemelde reden, wetend dat deze niet geheel juist is, met de grondtekst, is het hek van de dam. Overleveringen en tradities komen dan naar voren en komen dan op den duur gelijk te staan met Gods Woord. En in wat voor strikken we dan terecht komen, laat ons Rome wel zien. Laten die bij oude vertaling of berijming troost gevonden hebben, deze nog wel gebruiken. Maar op de kerk rust toch de plicht Gods Woord zo zuiver mogelijk te brengen.

Verder lees ik telkens, dat men de nieuwste berijming als lichtzinnig bestempelt. Zelf heb ik deze nieuwe berijming nog nooit gelezen en kan daar dan ook niet over oordelen. Maar ik zou graag wel eens willen, dat er van deze nieuwste berijming verzen aangehaald en weerlegd werden, zodat er dus vingers op de wonden gelegd worden" (Dat is ondertussen door verschillende schrijvers gedaan, zoals U ongetwijfeld gelezen zult hebben. Gespr.1.) Verder vroeg schrijver, of er een werkje bestaat van ds. H. Rijksen over de nieuwe Bijbelvertaling. Dat werkje bestaat niet. Wel heeft ds. Rijksen op verschillende plaatsen lezingen gehouden over dit onderwerp, maar deze zijn nimmer uitgegeven.

Tenslotte hartelijk dank voor uw brief en tevens voor uw tips voor nieuwe onderwerpen. Ik hoop ze te zijner tijd te kunnen gebruiken.

Vervolgens een brief uit Dirksland. Schrijver merkt op: „Ik ben het met Gouda eens, als hij schrijft, dat een beoordeling van beide berijmingen vergelijkenderwijs moet geschieden. De berijming, die het dichtst bij de grondtekst staat, is de juiste.

Persoonlijk heb ik geen behoefte aan een nieuwe berijming; ik geloof, dat 1773 bij ons nog wel voldoet. Anders is het met Datheen, een bundel, die met een beetje goede wil niet eens te lezen is, laat staan te zingen.

Als een veel betere berijming uit die tijd is te noemen die van Marnix van St. Aldegonde. Vergelijkend kunnen we naast elkaar stellen de eerste regels van Ps. 68:

Marnix: Den Heere gij lof, prijs en eer, Die daeglijken ons wil meer en meer Met sijn weldaden kroonen.

Datheen: Ghelooft sij Godt, die ons meteen Onderhoudt en seghent ghemeen, Door sijn kracht en ghenade.

Datheen zelf schijnt wel overtuigd geweest te zijn van de kreupelheid van zijn berijming, want zelf zegt hij ervan, dat ze hem afgedrongen geweest is als een ontijdige geboorte.

Dat de Heere veelvuldig heeft gesproken door middel van deze berijming is een andere zaak. Zou Hij geen rechte slagen kunnen geven met een kromme stok?

Wat het zingen betreft, hiermee is het in onze kringen meestal droevig gesteld. Daarom geloof ik, dat we nog niet aan ritmisch zingen toezijn. Wanneer we ons oor eens te luisteren leggen, lijkt het zingen veelal meer op uitgewerkt elastiek dan op het zingen met aandacht en ontzag. Laten we toch eens aandacht gaan besteden aan het zingen in de kerk. Geen vormendienst, nee, maar tot een goed verloop en goede orde van de eredienst.

Briefschrijver uit Gouda wijst er op, als Ps. 51 en Ps. 150 is isometrisch gezongen worden er geen verschil in is en er een gedachteloos meezingen uit volgt en dat het karakter (van de melodie) verloren is.

Volkomen juist! Het verschil tussen deze twee psalmen zit niet in het langzame zingen van Ps. 51 en het vlugger zingen van Ps. 150, maar in het ritme. Ps. 51 ritmisch gezongen, klinkt niet alleen beter, maar de woorden komen veel meer tot uitdrukking, vooral wanneer de z.g. verkeerde verhogingen uit de melodie gelaten worden.

Daarom ben ik het niet eens met briefschrijver uit Lisse, die een citaat aanhaalt van Ds. Doornebal. Als de treurpsalmen niet ritmisch gezongen kunnen worden, kan dat ook niet met de lofpsalmen, maar daar spreekt Lisse niet van.

De mens is, als ik het zo stellen mag, ritmisch geschapen. Wij ademen ritmisch, ons hart klopt ritmisch, ons lopen is ritmisch, wij spreken ritmisch.

Ja, zelfs ons zuchten is ritmisch! Zou juist daarom de maatverdeling in verschillende klaagpsalmen niet meersoortig zijn? En Calvijn heeft toch zelf ook Ps. 42 wel ritmisch gezongen, want onder zijn toezicht zijn de ritmische psalmmelodieën tot stand gekomen.

Ik geloof niet, dat Calvijn er genoegen mee genomen had, als zijn medewerkers de psalmmelodieën ritmeloos bij hem afgeleverd zouden hebben. Op historische gronden is het zingen op even gelijke noten dan ook niet te verdedigen. Tenslotte, wat de persoonlijke beleving betreft, daar moeten we zeer voorzichtig mee zijn. Daar mogen we het al of niet ritmisch zingen niet op baseren. De één leeft bij de berijming van Datlieen, en een ander bij die van 1773. Zo is het ook met het wel of niet ritmisch zingen. Wij mogen ons hier niet laten leiden door gevoelsoverwegingen, want de één vindt dit zus en een ander zo en waar komen we dan tenslotte terecht? Wij zullen dit op historische gronden moeten bezien. En als dan blijkt, dat we al meer dan 200 jaar de psalmen op een verkeerde wijze gezongen hebben, zullen we dat dan ook moeten erkennen." Hartelijk dank voor dit nuchtere schrijven.

Van onze vriend uit Doetinchem heb ik de briefkaart ontvangen. Mag ik u, indien enigszins mogelijk, tot spoed aanmanen, aangezien de diskussie over dit onderwerp spoedig gesloten zal worden.

Gesprekleider.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen