Over mooie dingen en merkwaardige

Wij leven in een wereld van verandering. Overal zien we elk ogenblik wat nieuws. We staan er eigenlijk nog nauwelijks bij stil. Het leven gaat zijn snelle gang. We zijn er aan gewend. Ook in de wereld van het boek is er verandering. Kende men vroeger vrijwel enkel boeken — afgezien dan van pamfletten in 't verleden en brochures in de nieuwste tijd — de laatste jaren is de pocket opgekomen — met zulke voor-en nadelen daarvan. Er zijn tegen pockets veel bezwaren in te brengen, een feit is echter dat men ze niet ongestraft voorbij kan gaan. En nu dient zich in Nederland al weer een derde boeksoort aan: de paperback.

Een paperback is eigenlijk een tussensoort. Het is minder dan het waardevolle boek dat welverzorgd en goed gebonden op de markt gebracht wordt, maar anderzijds de meerdere van de nu weer teveel geproduceerde pocket. We kenden al wel buitenlandse paperbacks, maar nederlandse zijn iets nieuws. Daarom staan we even stil bij de verschijning van de nieuwe reeks. Twee overwegingen droegen het hunne bij tot het ontstaan van deze serie. De uitgevers hebben terecht gemeend dat er voor boeken die wat duurzamer dan pockets zijn, maar niet zo duur als fraai gebonden boeken, plaats is. Bovendien was het hun overtuiging — en dat al evenzeer terecht — dat een belangrijk werk niet anders dan met wezenlijk verlies in pocket-vorm kan worden uitgegeven, terwijl de meest gewenste vorm van uitgave van zo'n soort werk voor velen die in onze tijd hiervoor belangstelling bezitten, financieel bezwaarlijk is. En zo is men dan dus met deze reeks gestart: boeken op behoorlijk peil, maar die ook zijn te lezen door de mensen die niet speciaal deskundig zijn op het betreffende gebied; boeken van een redelijk formaat, met duidelijke tekst op goed papier, meestal geïllustreerd, en in een soepele, geplasticeerde band. Te oordelen naar

(Vervolg op pag. 112)

VERVOLG BOEKBESPREKING

wat verschenen is, wordt dit een reeks die zich kan laten zien! De eerste druk van het hier te bespreken boek verscheen in 't jaar 1950 als een lijvig en vrij kostbaar werk onder de titel „Het Nederlandse Interieur". Terecht is deze titel thans gewijzigd in „Antiek in Nederland." Immers, de oorspronkelijke naam heeft somtijds aanleiding tot misverstand gegeven. Niet zozeer het Nederlandse binnenhuis in zijn geheel, als wel de voorwerpen waarmee de mensen in de Nederlanden zich in hun woningen omgeven hebben in de loop der tijden — dat wil dan zeggen vanaf het midden van de vijftiende tot aan 't begin der negentiende eeuw, ofwel van de Gothiek tot de Empire — komen hier ter sprake. De tekst — ruim 130 bladzijden — kon in de nieuwe uitgave in zijn geheel behouden worden, terwijl ook alle afbeeldingen die door de schrijfster van essentieel belang geacht werden bewaard gebleven zijn — zij zijn bijeengebracht op 136 bladzijden en volgen op de tekst. Een moeilijkheid leek bij de bijschriften der platen te ontstaan. Bij het kleinere formaat, dat dwong tot woekeren met illustratieruimte, was het niet mogelijk de toelichtingen bij de platen zelf te plaatsen. De beste oplossing bleek deze: ze onderbrengen op de 28 bladzijden van een katern die, los dus, achter in het boek gelegd werd. De lezer kan nu deze mededelingen ten allen tijde naast zich leggen als hij zich in de platen gaat verdiepen.

Wat de opzet van dit werk betreft, dit is geen kunsthistorisch leesboek, maar een naslagwerk met inleiding. Schrijfster stelt voorop dat steeds de voorwerpen iets van de mens gezegd hebben omdat ze door hem zijn gemaakt. Op grond van deze stelling worden dan — na een uiteenzetting betreffende materialen en bewerking die uiterst instruktief, maar uiteraard vrij technisch is — de mensen en de dingen die zij maakten in de tijd van de Gothiek, gedurende de Renaissance, in de eerste en de tweede helft der zeventiende eeuw en, hierbij aansluitend, de tijd van Daniël Marot, ten tijde van de Rococo en in de periode van het classicisme, alsmede in het tijdvak der Empire, aan een beschouwing onderworpen. Boeiend is de poging om het wezen van de mens van elke periode te benaderen, terwijl dan wordt getracht dit wezenlijke in verband te brengen met de stijl van elke tijd. Soms vragen wij ons af: „Is er hier werkelijk verband? " Maar dadelijk moet daar aan worden toegevoegd: „Er is toch veel in de beschouwingen van schrijfster dat ons overtuigend lijkt!" Zij schrijft kennelijk met een gedegen kennis van de zaken waar ze 't over heeft en — ook een punt van groot belang in dit verband — zij voelt de dingen zuiver aan. Zoals reeds eerder is gezegd: dit is geen kunsthistorisch leesboek, maar wie belangstelling voor mooie dingen uit het dagelijkse leven in 't verleden heeft, voor mooie dingen en voor enkel maar merkwaardige, zal uit dit boek èn veel leren èn er heel veel van genieten. heel

Wie zin heeft voor wat schoon en sierlijk is — en wie een boek als dit leest zal dit ongetwijfeld hebben — moet het betreuren dat er vrijwat druk-en spellingfouten in de tekst te vinden zijn. We noemen uit de reeks die we noteerden er maar enkele als voorbeelden. Woorden worden soms op tweeërlei manier gespeld (reliëf, zoals thans voorgeschreven is, maar ook relief). Het komt ook voor dat woorden in de tekst van plaats verwisselen („op" en „om" op blz. 47, regel 14). En verder zijn er kleine stijlfouten („der boerensteel", op blz. 51, regel 24).

Intussen is het voor de echte belangstellenden een uitkomst dat dit werk dan nu voor deze prijs in deze uitvoering te krijgen is. Een warme aanbeveling is hier op zijn plaats!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen