Blikken in Bunyan's pelgrimsreis

i.

Waarde vrienden!

Heeft de markante figuur van Bunyan u wel eens dermate geboeid, dat u deze persoon en zijn werk gaarne in het middelpunt van uw gewaardeerde belangstelling zaagt geplaatst? Dan willen wij u dit genoegen gunnen! Het zij ons dan vergund met u over Bunyan, de grote meester-dromer, te handelen, waarbij wij dan vooral het licht willen laten vallen op zijn hoofdwerk: DE CHRISTEN-BEIS. De hoofdgedachten van dit gulden boekske schetsen u de weg naar Sion] Een weg, gelijk de prediker van Bedford hem beschrijft, vol van moeite en bezwaar, maar waarop de ware pelgrim tóch mag ondervinden, dat God de Getrouwe is, Die nooit laat varen het werk Zijner handen.

Mogen deze blikken in de Pelgrimsreis menigeen helpen een blik des geloofs te slaan op de Hemelstad, waar plaats bereid is voor allen, die de verschijning van de Heere Jezus hebben liefgehad. Mogen deze artikelen ertoe medewerken, dat gij in CHRISTEN uw beeld moge herkennen, hetzij tot ontdekking, bemoediging of vertroosting.

Wij willen dan met u handelen over:

Blikken in Bunyan's Pelgrimsreis

en slaan dan ten eerste: Een blik in Bunyan's dagen, ten tweede: Een blik in Bunyan's leven en ten derde: Een blik in Bunyan's Pelgrimsreis.

Allereerst slaan we dus een

Blik in Bunyan's dagen,

Omdat we niet bij u allen een voldoende kennis van het maatschappelijk en kerkelijk leven in Bunyan's dagen veronderstellen mogen, willen wij u de voornaamste feiten uit de Engelse historie, waarin de namen Karei I, Cromwell, Karel II en Jacobus II gedurig op de voorgrond treden, kortelings in herinnering brengen. Dit overzicht is te meer onmisbaar, omdat John Bunyan zó geheel in de dingen des geestes opging, zó uitsluitend verkondiger van het Evangelie van Jezus Christus was, dat wij uit zijn geschriften — ongeveer 60 in getal — al niet veel meer over de ontzaggelijke tijd, waarin hij leefde, vernemen, dan uit dat éne onvolprezen boekske, waaraan wij onze aandacht wensen te wijden, nl.: „DE CHRISTENREIZE NAAR DE EEUWIGHEID".

En toch, om dit geschrift billijk te kunnen beoordelen en waarlijk te verstaan, moeten wij de tijd, waarin het ontstond althans enigermate kennen. Dat geldt van de Heilige Schrift, het Boek der Boeken; dat geldt óók van deze schriftuurlijke toelichting op de weg der zaligheid!

Daar de ganse geschiedenis van het Engeland dier dagen door de kerkelijke zaken en belangen beheerst wordt, moeten wij toch met een enkel woord het ontstaan en de ontwikkeling der Engelse Staatskerk verhalen, van welke Bunyan zoveel te lijden zou krijgen. Het zal velen uwer bekend zijn, dat de beruchte Hendrik VIII (1509-1547) met de Roomse Kerk brak, omdat de Paus zijn huwelijk niet wilde erkennen. De Koning was nu voortaan het Hoofd van de Engelse Staatskerk. Koning Karei I, die regeerde van 1625—1640, was dus óók het Hoofd van deze kerk. Deze vorst, met een ijverig-roomskatholieke Franse prinses getrouwd, raakte al spoedig met het Parlement in strijd. Hij ontbond het — van 1625 tot 1629 deed hij dat viermaal — maar het nieuwe was in geen enkel opzicht gedweeër. Tenslotte waagde hij het 11 jaar zonder een Parlement te regeren. De kerk was nu een slaafse dienares van deze vorst! De belijders van de zuivere waarheid — de Puriteinen — werden heftig vervolgd!

Ook in Schotland wilde Karei I de Staatskerk invoeren, maar daar kwamen de streng-Puriteinse Schotten tegen op. Er brak een oproer los en nu moest de tyrannieke Koning zijn Engelse Parlement weer bijeengeroepen. Vele tegenstanders van de Koning en van de Staatskerk werden verkozen in het Parlement. Het eerste werk was nu vele misbruiken uit de kerk weg te nemen. Maar de volgelingen van Karei I zaten ook niet stil. Een bloedige worsteling was het gevolg — een worsteling tussen Koning en Parlement — een worsteling op leven en dood en hierin behaalde Cromwell (1649 —1657) met zijn aan ijzeren tucht gewende soldaten de overwinning. Op 30 januari 1649 werd Karei I onthoofd. Zijn zoon vluchtte naar Holland.

Ook de ijzeren scepter ontviel aan Cromwell's hand èn zijn zoon Richard kon hem niet vervangen, zodat in 1660 Karei II weer aan de regering kwam. 't Was een onverschillig, schaamteloos vorst, die de Bisschoppelijke Kerk dadelijk weer in al zijn voorrechten herstelde. Elke predikant moest nu zweren, dat hij het Heilig Avondmaal zou vieren volgens de voorschriften der Staatskerk.

2000 predikanten weigerden en werden dadelijk afgezet. De vreselijkste martelingen grepen plaats en de geschiedenis van die dagen is dan ook met bloed geschreven. Was het wonder, dat duizenden de gehoorzaamheid aan zo'n vorst als Karei II opzegden? Toen hij in 1685 stierf, nadat hij op zijn sterfbed door een inderhaast ontboden priester opgenomen was in de schoot der „alleenzaligmakende Moederkerk", volgde zijn zoon Jacobus II hem op, die zijn vader in goddeloosheid overtrof. Met Frans geld

wilde hij Engeland aan Rome verkopen! De ware vromen werden ook nu weer allerwreedst vervolgd, maar het zou niet lang duren, want onze stadhouder Willem III, die beschermer van het geloof, werd in 1688 de redder van het zwaarbeproefde volk.

Het verder verloop der geschiedenis valt buiten ons kader. Wij meenden echter, dat u toch iets van de politieke gesteldheid van het land, dat John Bunyan onder zijn zonen tellen mocht, moest weten.

Volgend maal D.V. werpen we een blik in Bunyan's leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen