Wij en de techniek
11.
Industrialisatie
Vroeger gingen de plattelanders naar de industrie, dus naar de stad. Nü komt de industrie echter naar het platteland.
De Overheid stimuleert industrievestiging op 't platteland (1) om de leefbaarheid hiervan te vergroten en (2) om overbevolking van de „grote" steden te voorkomen.
Zij heeft verschillende ontwikkelingskernen (grote dorpen) aangewezen, welke van industrie voorzien worden.
Dit beleid hangt ook samen met het feit, dat de landbouw — door toenemende mechanisatie — aan de landbouwersbevolking onvoldoende werkgelegenheid biedt.
Ons land staat voor de keuze van een drastische geboortebeperking of van een ver doorgevoerde industrialisatie. De Overheid kiest — Goddank — het laatste.
Bedrijfsklimaat
Velen, die niet in de industrie werken, hebben vaak een onjuiste voorstelling van de industriële arbeid. Volgens hen zou de mens daar verlaagd worden tot een „nummer" in de grote arbeidsmassa, een radertje in de grote machine.
In de huidige industrie neemt de lopende band niet de belangrijkste plaats in. Deze verschaft bovendien werk aan velen, die — gezien hun opleidingspeil — buiten de industrie geen werk zouden vinden.
„Honderd maal per minuut dezelfde beweging; dag-in, dag-uit; week-in, weekuit".
Op de vraag of deze mensen niet naar ander werk verlangen, vertelde een personeelschef van een grootbedrijf me het volgende:
„Nee. Wij stellen iedere werknemer in de gelegenheid om zich te laten omscholen tot.... of voor andere hoogwaardige arbeid. Want vaklieden kunnen wij altijd goed gebruiken. Wij stellen lesmateriaal kosteloos ter beschikking, schriften en schrijfbehoeften en wat dan ook, maar de animo is nihil. Haal de man weg van zijn machine, geef hem verantwoordelijk werk waar nog enige eer aan te behalen is en hij zal zich ongelukkig voelen en terugverlangen naar zijn plaats aan de lopende band. Daar kan hij automatisch handelen, denken aan de dingen waaraan hij wil denken.
De meisjes hangen onder elkaar sterke verhalen op over de jongens met wie ze uitgeweest zijn, ze praten over de film en over hen, met wie ze vanavond uitgaan. Bij de jongens is het precies zo".
Door de automatisering zal de aard van het lopende-band-werk veranderen. Bepaalde, nu nog door de mens verrichte, handelingen worden straks door de machine geheel overgenomen. De machine gaat zich, met behulp van ingebouwde elektronische breinen, zelf bedienen. De mens is dan organisator, regelaar en toezichthoudend figuur. Meer en meer wordt er dan een beroep gedaan op verantwoordelijkheidsgevoel, scholing en intelligentie.
Door de automatisering zal de werkgelegenheid, volgens vele ekonomen, toenemen. Vele ongeschoolden zullen misschien werkloos worden, als zij zich niet tijdig laten scholen. Bijna elk bedrijf biedt hiertoe nu gelegenheid door middel van het zgn. „leerlingenstelsel".
Arbeidsvreugde
Vaak ziet men de mechanisering van de industriële arbeid als de oorzaak van het gemis aan arbeidsvreugde.
Als cle arbeid aan inhoud heeft verloren, is dit echter waarschijnlijk meer het gevolg van ons denken in termen van geld en loon, als middelen tot konsumptie.
De arbeid wordt helaas in vele gevallen beleefd als willekeurige moeite, die betaald wordt met een entreebiljet tot konsumptie. „Zie zo, dat zit er weer op! Nu vanavond weer fijn uit!"
De ontluistering van de arbeid ligt niet aan de arbeid zelf. We mogen niet de schuld geven aan de machine. Niet de machine ontluistert de arbeid, maar de mens die van zichzelf een machine laat maken. Talrijke bedrijfspsychologen en - sociologen kunnen u dit verzekeren! De arbeid heeft sinds onze zondeval steeds iets ondragelijks gehad. Let op de inhoud van Job 7 : 1—3!
De techniek heeft zelfs iets van de lasten kunnen wegnemen en een bepaald leed kunnen verzachten.
Hier geldt: „en wie zijn kruis niet op zich neemt en Mij navolgt, is Mij niet waardig".
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 augustus 1962
Daniel | 8 Pagina's