Wij en de techniek

De techniek in het Westen

Hoe komt het toch, dat de techniek in het Westen zo'n grote vlucht genomen heeft? En dit, in tegenstelling tot vele oosterse landen?

Wel, dit verschil in ontwikkeling heeft verschillende oorzaken. Eén ervan, zoniet de hoofdoorzaak, is wel het feit dat de Reformatie diepe sporen getrokken heeft in de westerse kuituur.

Nu heeft de Reformatie wetenschap en techniek positief gewaardeerd. Calvijn schrijft hierover b.v. het volgende:

„Indien wij Gods Geest houden voor de enige bron der waarheid, zullen wij de waarheid niet versmaden, noch verachten, waar zij zich openbaart, als wij de Geest Gods geen smaadheid willen aandoen; want de gaven des Geestes worden niet gering geacht zonder dat men de Geest zelve minacht en smaadt.

Welnu dan; zullen wij loochenen dat de waarheid haar licht heeft doen schijnen voor de oude rechtsgeleerden, die met zo grote rechtvaardigheid de burgerlijke orde en tucht hebben geregeld?

Zullen wij zeggen, dat de wijsgeren verblind zijn geweest in hun nauwkeurige beschouwing der natuur en in de kunstige beschrijving daarvan? Zullen wij zeggen, dat verstand hun ontbroken heeft, die door het uitvinden van de redeneerkunst ons op juiste wijze leren spreken? Zullen wij zeggen, dat zij dwaas geweest zijn, die door de geneeskunst te beoefenen hun ijver tot ons voordeel hebben aangewend? Hoe moeten wij oordelen over alle wiskundige wetenschappen? Zullen wij die houden voor dwaasheden van verstandelozen? Integendeel, zelfs niet zonder grote bewondering zullen we de geschriften der ouden over deze dingen kunnen lezen; en wij zullen ze bewonderen, omdat wij gedwongen worden te erkennen, dat zij voortreffelijk zijn, zoals ze inderdaad zijn. Verder, zullen wij iets prijzenswaard of voortreffelijk achten, waarvan we niet zouden erkennen, dat het uit God komt? Wij moeten ons schamen over zo grote ondankbaarheid.... Laat ons echter intussen niet vergeten, dat deze dingen zeer voortreffelijke gaven zijn van de Goddelijke Geest, die Hij tot algemeen nut van het menselijk geslacht uitdeelt aan wie Hij wil.

En dat sommigen uitmunten in scherpzinnigheid, anderen uitsteken door hun oordeel, weer anderen een vlugger verstand hebben tot het leren van deze of gene kunst, in deze verscheidenheid toont God ons zijn genade, opdat niemand zich als het zijne aanmatige, wat uit Gods loutere mildheid voortvloeit. Want waarom steekt de een boven de ander uit anders dan opdat in de algemene natuur de bijzondere genade Gods zou uitblinken, die, doordat ze velen voorbijgaat, uitroept, dat ze aan niemand gebonden is? Daar komt bij, dat God een ieder naar zijn roeping bijzondere bewegingen des geestes schenkt." a )

U ziet, dat Calvijn niet alleen in de geneeskunde, rechtsgeleerdheid, rhetorica, maar ook in de wiskunde en wijsbegeerte — kortom: de gehele wetenschap — de majesteit van de Heilige Geest bewonderde.

Hij beperkte het werk van Gods Geest niet alléén tot de verlossing der ziel, en rekende evenmin de wetenschap tot de „wereldse wijsheid".

Hij richtte een universiteit op. En dit niet, allereerst, om aan velen de kans te geven later beter hun brood te kunnen verdienen. Nee, maar als antwoord op de vraag „hoe komt God aan Zijn eer? " Vele mensen vinden de wetenschap en techniek vaak een „verdacht zaakje", „'t Is de wijsheid der wereld, die vergaat".

Inderdaad, helaas heeft menig wetenschapsbeoefenaar of technikus in wetenschap of techniek een steunpunt gevonden voor zijn onrustige hart, en dit buiten Christus! Dit ligt echter niet aan de wetenschap of techniek, als zodanig, maar aan de mens die deze op deze manier misbruikt. En zijn immers zoveel manieren om te vluchten voor de liefde van Christus. We kunnen vluchten in de „oude schrijvers", in ons dagelijks werk enz. Maar altijd zijn wij het, die vluchten! En de wetenschap èn de techniek blijven — ondanks onze goddeloosheid — gaven van de Heilige Geest.

De techniek in het Oosten

In oosterse landen beleeft de mens de natuur vaak als iets goddelijks, als iets huiveringwekkends. Met behulp van allerlei magische handelingen probeert hij dit goddelijke en huiveringwekkende gunstig te stemmen.

De mens kan zich maar het beste naar de natuur schikken.

De Schrift stelt echter dat de natuur niet goddelijk is; ze is schépping van God. En de mens moet zich niet naar de natuur schikken, hij moet haar onderwerpen.

Alleen als dit beseft wordt, kunnen wetenschap en techniek opbloeien.

Een andere belemmering voor de opbloei van de techniek, ontmoeten we in verschillende oosterse (wereldgodsdiensten.

In verschillende van deze godsdiensten wordt het aardse leven vaak maar matig, zoniet negatief, gewaardeerd.

Bijvoorbeeld: het Boeddhisme (290 miljoen aanhangers!) stelt het volgende.

De verlossing, die de mens op aarde kan verkrijgen, bestaat hierin clat hij zich van alle zinnelijke begeerte losmaakt. Door de juiste koncentratie bereikt hij de gelukzalige toestand van heilige. Zó komt hij los van het aardse leed (geboorte, ziekte, dood), van het vergankelijke, het zinloze leven. 2 )

Het Boeddhisme heeft ook in Westeuropa (ook in Nederland!) zijn zendelingen en aanhangers.

De Bijbel stelt tegenover deze opvattingen:1) de mens mag zichzelf niet „verlossen" van het aardse leven, want hij is door GOD op deze aarde geplaatst; 2) het aardse leven is daarom niet minderwaardig en zinloos; 3) Jezus Christus heeft de gedaante van een mens aanvaard om als bannhartige Hogepriester „in al onze benauwdheden mede benauwd te zijn".

De zwaar beproefde christen-wijsgeer Kierkegaard beleed eens: „Het is groot, het eeuwige aan te grijpen, maar groter het tijdelijke vast te houden, nadat men het opgegeven heeft". Wie het vatten kan, die vatte het! Ondanks deze belemmeringen voor de opbloei van de techniek, worden de ontwikkelingslanden nu voorzien van industrie etc. Oude religieuze tradities storten in elkaar. De oosterling zoekt naar een nieuw houvast. Het kommunisme, de „morele herbewapening" e.d. bieden een houvast aan. Maar wie biedt hem het Brood des levens? Zijn wij er mee klaar als we hem een technische uitrusting aanbieden, zonder het Fundament Jezus Christus?

„Institutie" Boek II, Hfdst. II, par. 15-17. 2 ) „Op zoek naar het geheim van de godsdienst", prof. dr. C. J. Bleeker 1961 pag. 52.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen