De Nieuwe Kerk te Delft

3.

De motto's en allegoriën van de Zwijger zijn in acht vierkante platen van wit marmer, geplaatst boven ieder vrouwenbeeld aan weerszijden van het hoofd. De onderdelen van de kroonlijst boven deze platen, de kroonlijst zelf en de staande randen van het lijstwerk zijn van wit-, enkele profielen van het lijstwerk zijn van zwart geaderd marmer. Boven de beelden bevinden zich, tussen zwart en wit marmer, vier platen van Dinantse steen. Op elk van die platen staan vier doodshoofden van wit marmer, omringd door metalen ornamenten, op die doodskoppen rust een vierzijdige obelisk van zwart geaderd marmer.

Tussen cle vier obelisken bevindt zich een sierlijke, rond koepelvormige afdekking; midden op deze afdekking bevinden zich witmarmeren voetstukken. Op elk van deze voetstukken staat een metalen kinderbeeld, wijzende met de vinger op een plaat van zwarte steen, rondom met koperen ornamentwerk versierd en pronkend aan beide zijden van boven met een gevleugeld wenend kinderhoofdje van metaal. Op die steen leest men aan beide kanten het Latijnse grafschrift dat op last van de Staten-Generaal, ter ere van de grote Oranjevorst, is vervaardigd. De Nederlandse vertaling luidt:

„Ter ere van de Almachtige God en tot eeuwige gedachtenis aan Willem van Nassau, Prins van Oranje, de Vader des Vaderlands, die het welvaren der Nederlanden hoger stelde dan zijn eigen belang en dat der zijnen; die tweemaal, voor het grootste gedeelte op eigen kosten, machtige legers verzamelde en ze tweemaal in het veld bracht onder het opperbevel der Staten; die Spanje's dwingelandij afwendde; die tenslotte de nagenoeg verzekerde vrijheid aan Prins Maurits, zijn zoon en erfgenaam van de deugden zijns vaders, achterliet om haar te bevestigen; de waarlijk vrome beleidvolle en onoverwinnelijke held, die Philips II, koning van Spanje, de schrik van Europa duchtte, doch hem noch ten onderbrengen noch vrees kon aanjagen, maar met snood verraad door cle hand van een gehuurde moordenaar ten val gebracht, hebben de Verenigde Nederlandse Gewesten dit tot een eeuwig gedenkteken zijner verdiensten doen oprichten".

Aan het hoofdeinde van het liggende marmeren beeld van de Prins op de verhoogde vloer, waar de tombe op staat, is de Prins wederom levensgroot voor-

gesteld, echter hier van metaal, zittenop een bankje, met ontbloot hoofd, in wapenrusting met sherp en pijplcraag. Met de ontblote rechterhand omklemt hij de op de rechterdij steunende veldheersstaf. De geschoeide linkerhand rust op de linkerheup. De zetel staat nog twee treden hoger dan de verhoogde vloer; het kussen met vier kwasten, waarop de Prins zit, met de met pluimen versierde helm, die op de tweede trede vóór de voeten van de Prins staat, zijn beide van gegoten metaal.

Achter de voeten van het liggende beeld verheft zich een faam met uitgespreide vleugels, 1.70 meter hoog, van metaal, rustende alleen met de tenen van de linkervoet op tweemaal over elkaar liggende bronzen kinderkopjes, voorstellende de vier winden; deze faam blaast op een bazuin, die zij in de ene hand houdt, terwijl zij in de andere ook een bazuin heeft. Deze faam wordt voor het grootste kunstwerk van het gehele werk gehouden.

Het kunstwerk weegt niet minder dan 2000 kg. Door herhaaldelijk omvallen van het beeld tijdens de bouw van het mausoleum, veroorzaakt door zijn moeilijke en kunstige stand, heeft het praalgraf nog 6000 gulden meer gekost dan de ƒ 28.000.— waarvoor het was aanbesteed.

Boven het zittende beeld van de Prins is het volle wapen van Oranje-Nassau geplaatst, gedekt met drie helmen, van welke de middelste is versierd met een vorstelijke kroon.

Ook de andere in de Nieuwe Kerk aanwezige graftomben en gedenktekens zijn juweeltjes van beeldhouwkunst.

Het gedenkteken van Koning Willem I is opgericht in het koor. Op een voetstuk van graniet rust de figuur van de koning in een half leunende houding tegen een liggende leeuw. Zijne Majesteit houdt de scepter in zijn rechterhand, terwijl een koninklijke kroon aan zijn voeten is geplaatst. Het monument weegt niet minder dan 6000 kg.

Ter nagedachtenis van Willem George Frederik, zoon van Prins Willem V is een monument opgericht op enige hoogte boven de grond tegen de muur. Op het monument zien wij rechts een jonge vrouw, Grieks naar vorm en kleed, gezeten op een laag stoeltje. Deze jonge vrouw zit voorovergebogen te treuren. Voor haar staat een pelikaan, als een zinnebeeld van moederlijke gehechtheid.

Het is bekend, dat de pelikaan bij de

Grieken een heilige vogel was, omdat hij zijn jongen schijnbaar zulk een opofferende liefde betoont. De bedroefde jonge vrouw stelt voor, het Vaderland in rouw. Boven haar hoofd hangt een zwaard en een rond schild, als trofee van de Prins, die zich als krijgsman had onderscheiden.

Niemand, die in Delft komt verzuime deze prachtige historische kerk te bezoeken. Daar kunt u persoonlijk de vorstelijke graftomben en andere imonumenten zien met de 19 gebrandschilderde ramen, die elk een eigen betekenis hebben. Duizenden hebben in do loop der jaren de Nieuwe Kerk te Delft bezocht. Deze kerk is een van de grootste historische monumenten van ons land. De volgende maal willen wij iets vertellen over een kerk met niet minder historie. Het is de vroegere concurrent van de Nieuwe Kerk, de Gotische kathedraal in de Baroniestad Breda.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen