De Nieuwe Kerk te Delft

2.

De koninklijke grafkelder is niet voor het publiek toegankelijk. De ingang bevindt zich midden in het oude koor en wordt afgesloten met een grote zerk, waarop behalve het wapen van de Prins, in het Latijn de woorden ingehouwen zijn: „Hier wacht de wederopstanding

Willem de Eerste, vader des vaderlands".

Toch heeft het nageslacht de overledenen willen eren, door gedenktekenen op te richten.

Op last van de Staten Generaal is voor Prins Willem I een praalgraf gemaakt door de bouwmeester Hendrik de Keyser.

De vorstelijke graftombe, die de grootste bewondering verdient, is geplaatst boven het oudste gedeelte van de grafkelder. Het is lang 5, 66, breed 4, 25 en hoog 7, 65 meter.

De drie trede-vormige verhogingen, waarop de tombe rust, zijn van Dinantse steen, de tombe zelf is van dezelfde steensoort. Zij is versierd met gesneden lijsten en metalen ornamenten.

Op deze tombe rust, op een van zuiver wit Italiaans marmer fraai bewerkte matras eveneens van marmer, het liggende beeld van de vader des Vaderlands, gekleed in wambuis, broek en tabberd met pijpkraag, terwijl het hoofd bedekt is met een calotje en de naakte voeten in mu, ilen steken. Het beroemde hondje, dat hem eenmaal gered heeft, aan zijn voeten.

Het beeld, de matras en de hond zijn uit één stuk marmer vervaardigd. Rond de tombe staan 22 kolommen van zwart Italiaans geaderd marmer. De piëdestallen basementen en kapitelen van deze kolommen zijn van wit marmer. De vier zijden van deze piëdestallen bestaan uit platen van geaderd marmer en de acht grote platen, geplaatst achter de acht paren zuilen, zijn met Dinantse steen ingelegd. De ruimten tussen de kolommenaanslag bevatten elk drie nissen van wit Italiaans marmer, de nissen aan de zijden van de tombe zijn versierd met zestien metalen wapenschilden in hun kleuren, de vier 's Prinsen blazoen, te weten: Nassau, Stolberg, Hessen, Königstein, welke op zodanige wijze geplaatst zijn, dat van welke kant de tombe ook bekeken wordt, men er altijd vier in het oog krijgt.

Op de uiterste vier hoeken van het monument bevinden zich witmarmeren ronde piëdestallen, elk versierd met een vrouwenmasker en festoenen van metaal. Op ieder van deze vier piëdestallen staat vóór een nis van Dinantse steen een metalen vrouwenbeeld. Deze vrouwenbeelden stellen voor de Gerechtigheid, de Vrijheid, de Godsdienst en de Dapperheid.

De Gerechtigheid draagt in de rechterhand een vergulde weegschaal en houdt de linkerhand in de zijde, terwijl haar blik op de evenaar der balans gevestigd is. Links van het beeld leest men het devies: Saevis tranquillus in undis (gerust te midden der woedende baren), voorgesteld door een ijsvogel in zijn nest en een rots, die door de winden gebeukt wordt, terwijl een hand met een scepter uit de wolken verschijnt boven een opkomende zon; rechts ziet men de woorden: Je maintendrai (Ik zal handhaven) voorgesteld door een geopende hand uit de wolken boven twee gekruiste ankers, omringd door water en vuurvlammen.

De Vrijheid heeft in de rechterhand een vergulde scepter en in de linkerhand een vergulde hoed, waarop met grote zwarte letters staat: Aurea libertas (Gulden vrijheid); aan de linkerzijde leest men de woorden: Je maintiendrai piété en justice (Ik zal godsdienst en gerechtigheid handhaven), voorgesteld door een hand uit de wolken houdende een weegschaal boven een brandend altaar; aan de rechterzijde bevindt zich de spreuk: Te vindice Auta libertas (Wanneer gij wreker zijt, is de vrijheid veilig), voorgesteld door een geopend boek, liggende op enige bladen perkament waaraan zeven zegels hangen, terwijl in gouden Hebreeuwse karakters de naam van Jahveh in de wolken staat geschreven.

De Godsdienst houdt in de rechterhand een opengeslagen boek, waarin zij met aandacht schijnt te lezen; de (linkerhand omklemt een verguld kerkgebouwtje, dat met de onderkant op de dij van haar linkerbeen rust, waarmee het beeld op een vierkante steen staat, versierd met de naam Christus in vergulde letters.

De Dapperheid of Kracht draagt tot helm en schouderbedekking de huid van een leeuw. Daar de leeuw aan kracht ook voorzichtigheid paart, zo stelt deze vrouwenfiguur tevens de Voorzichtigheid of beleid voor. Dapperheid en kracht zonder voorzichtigheid of beleid komen weieens door te grote ijver ten val. Om dit aan te duiden heeft zij in haar rechterhand een doorntakje.

De linkerhand houdt zij in de zijde. Aan weerszijden van het beeld vindt men dezelfde spreuken en zinnebeelden als bij de Gerechtigheid.

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen