Een publikatie die teleurstelt

Onder de grote reformatoren van de zestiende eeuw is Bucer ongetwijfeld, hoewel geheel ten onrechte, een van de minst bekende onder ons. Trouwens, dit is niet enkel onder ons zo, Bucer is ook elders niet bij iedereen bekend. Men mag echter hopen dat hierin verandering zal komen. Zowel in ons land als in 't buitenland verschijnt er af en toe eens een artikel over hem en heel sporadisch zelfs een dissertatie over een of ander onderdeel van zijn gedachten. Dit wijst op wetenschappelijke aandacht voor de Straatsburgse hervormer. En daarop wijst nog meer het feit dat er nog niet zo lang geleden een kommissie is gevormd die saamgesteld is uit geleerden uit diverse landen en die zich tot taak gesteld ziet alle werken, zowel Duitse als Latijnse, die door Bucer zijn gepubliceerd of nagelaten plus zijn vele brieven uit te geven. Dit is geen geringe taak: Bucers werken zijn zeer zeldzaam, sommige zijn zelfs welhaast onvindbaar, en zijn handschriftten en brieven liggen her en der verspreid in de archieven. Dat men niettemin die taak ter hand genomen heeft, bewijst dat men thans eindelijk heeft ingezien welk een belangrijke figuur Martinus Bucer is geweest, zowel als teoloog en kerkelijk organisator als in staatkundig opzicht. Dat hij geen middelmatig man geweest is die ons onverschillig blijven kan, was overigens reeds vier eeuwen duidelijk: de kontra-reformatie kon hem zelfs nadat hij was gestorven niet met rust laten: vijf jaar na zijn dood heeft koningin Maria Tudor zijn gebeente laten opgraven en tegelijk met zijn geschriften doen verbranden!

Toen ik vernam dat er een boekje over de betrekkingen van Bucer met de Nederlanden komen zou, keek ik wel even ongelovig op. En dat niet omdat ik meende dat men met een dergelijke uitgave zou moeten wachten totdat de kommissie die ik boven noemde met het uitgeven van Bucers werken klaar gekomen is, want daarmee zullen vele jaren zijn gemoeid. Er is in die tussentijd toch zeker plaats voor studies over allerlei detailpunten, hoezeer die studies dan nog het karakter zullen moeten dragen van een zeer voorlopig onderzoek. Ik vroeg mij echter af of er betreffende dit onderwerp — Martinus Bucer en de Nederlanden — zoveel gegevens ter beschikking waren dat men er een wetenschappelijke studie over publiceren kon. Anderzijds werd mijn nieuwsgierigheid wel erg geprikkeld. Een boekje dat verschijnt in een bekende wetenschappelijke reeks en dat geschreven is door een der redakteuren van die reeks die bovendien hoogleraar in de kerkhistorie is, wekt wel verwachtingen.

De lezer dezer boekbespreking heeft natuurlijk uit het opschrift al begrepen dat ik mij in mijn verwachtingen bedrogen vond. Er valt van Professor Dankbaars Biicer-studie absoluut niets kwaads te zeggen, maar evenmin wat goeds. Schrijver heeft zijn zestig bladzijds in een achttal kleine hoofdstukken verdeeld. In geen enkel daarvan komt hij eigenlijk met nieuws, terwijl hij evenmin in een ervan door een verrassend nieuw gezichtspunt om de aandacht vraagt. De vlijt waarmee de weinige gegevens die bekend zijn hier bijeen werden geplaatst, is nog wel te waarderen. Maar nergens keek ik bij de lezing even op en nergens werd ik even een en al belangstelling. Was deze stof op een eenvoudige manier als populair geschriftje voor een brede lezerskring gepubliceerd, dan zou ik er veel goeds van kunnen zeggen. Nu zij als resultaat van kerkhistorisch onderzoek in een bekende reeks van wetenschappelijke studiën wordt aangeboden — en dan nog blijkbaar als een studie die, gezien de taal waarin zij is verschenen, ook in het buitenland de aandacht trekken moet — voel ik mij na beëindiging van de lektuur beslist teleurgesteld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen