Marnix van St Aldegonde

Philips van Marnix, heer van St. Aldegonde werd in het jaar 1540 in Brabant geboren. Op jeugdige leeftijd werd Marnix met zijn broer student op de roomse universiteit in Leuven. Daarna bezochten zij samen enkele buitenlandse hogescholen.

Marnix studeerde theologie. En zo kwam hij met zijn broer Jan op de universiteit van Frans Comté, in Dole terecht. Op deze universiteit heeft hij de dwalingen van Rome ingezien. Alle niet-roomsen moesten het land verlaten. De Franse koning duldde de protestanten niet.

Jan van St. Aldegonde was reeds tot de protestantse leer overgegaan en maakte aanstalten om te vertrekken. Marnix bleef echter. Toen Jan afscheid van zijn broer kwam nemen verweet hij Marnix dat deze maar bij de vleespotten van Egypte bleef zitten. Anderen moesten immers om Christus' wil Frankrijk verlaten.

Deze ernstige woorden troffen Marnix diep in het hart. Van nu af aan begon hij de Heilige Schrift te onderzoeken. Tn dit Boek vindt hij het Leven. Drie maanden later mag hij geloven, dat zijn zonden om Christus' wil vergeven zijn. In 1559 reisden de beide broers naar Genève waar zij de Hervormer Calvijn en Beza ontmoetten. Uit deze ontmoetingen is een briefwisseling ontstaan, die vele jaren heeft geduurd.

Enkele jaren later keerde Marnix in het vaderland terug. Het duurde niet lang, of hij werd één van de leidende figuren van het Calvinisme. In 1566, bij de aanbieding van het smeekschrift der Edelen, liep Marnix van St. Aldegonde mee met de „Geuzen".

Ja, in hem had het gekwelde volk der Nederlanden een voorvechter gevonden. Het ging om de vrijheid van de ware godsdienst. Goed en bloed zou Marnix opofferen voor de strijd tegen de Spaanse dwingeland.

Toen Alva het land binnentrok, was er geen plaats meer voor Mamix. Waarom niet? Omdat hij een grote ketter was en bovendien had hij in een brochure de beeldenstorm verdedigd. Marnix moest vluchten met achterlating van al zijn goederen. Hij vluchtte naar duitsland. Daar aangekomen moest hij voortleven in behoeftige omstandigheden. Zijn goederen in de Nederlanden waren verbeurd verklaard.

In 1571 trad St. Aldegonde in dienst van prins Willem van Oranje. Dit had tot gevolg, dat hij in 1572 weer in Holland terecht kwam. Hij moest als vertegenwoordiger van de prins van Oranje de Statenvergadering in Dordrecht bijwonen. Het was het begin van een tijd van reizen en trekken. Maar één keer is dit hem duur te staan gekomen. In november 1573 werd hij door de Spanjaarden gevangen genomen. Tien lange maanden moest hij in zijn gevangenis blijven. Na veel onderhandelingen is het de Prins van Oranje gelukt zijn vertrouweling vrij te kopen tegen Mondragon, een der spaanse veldheren.

Hoe groot het vertrouwen van prins Willem I was, bleek wel uit het feit dat Marnix van St. Aldegonde, de derde gemalin van de Prins, Charlotte de Bour-

bon uit duitsland moest gaan afhalen. Rusteloos bleef Marnix heen en weer reizen. Hij maakte zelfs reizen naar Frankrijk en Engeland.

Marnix heeft een volledige psalmberijming gemaakt. De Synode heeft deze psalmberijming goedgekeurd, maar hij is niet ingevoerd. De kerken hielden het bij de berijming van Datheen.

Van 1583 tot 1585 was hij burgemeester van Antwerpen. Hij moest echter de belegerde stad aan de Spanjaarden overgeven. Boze tongen beweerden, dat hij verraad had gepleegd! Marnix was hierover erg verbitterd. Hij trok zich terug op zijn heerlijkheid Souburg op Walcheren. In 1590 werd hij door prins Maurits in ere hersteld.

Vier jaar later kreeg Marnix de vererende opdracht om de Bijbel te vertalen. Hier is echter niets van terecht gekomen. Hoogstwaarschijnlijk heeft Marnix van St. Aldegonde het „Wilhelmus" gedicht.

Ook voor de onvermoeide strijder kwam het einde. De man die pal stond voor de ere Gods ging op dinsdag 15 december 1958 de rust in, die er overblijft voor het volk van God. Marnix van St. Aldegonde werd begraven in het koor van de Pieterskerk te Leiden.

„Zalig zijn de doden, die in den Heere sterven. De Geest zegt, dat zij rusten van hun arbeid en hun werken volgen hem na."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen