Schrijven

(ii)

Schrijfmateriaal 1.

Als we de Bijbelse gegevens nagaan, kunnen we daaruit opmaken, dat er verschillend materiaal werd gebruikt om te schrijven.

Het eerste voorbeeld, dat wordt genoemd, is de opdracht, die de Heere aan ivlozes geeft om in een boek te schrijven. We komen daar straks op terug. Dan komt als tweede vermelding de woorden der Wet, die de Heere op de twee stenen tafelen schreef. Dat was een bijzonder geval.

Van schrijven op steen wordt ook melding gemaakt in het boek Job: Dat zij met een ijzeren griffie en lood voor eeuwig in een rots gehouwen wierden! (Job 19 : 24).

Een ander geval van schrift in steen is het schrijven van de namen der twaalf stammen in de edelgesteenten van de borstlap van de Hogepriester: En deze stenen zullen zijn met de twaalf namen der zonen van Israël, met hunne namen; zij zullen als zegelen gegraveerd worden, elk met zijn naam; voor de twaalf stammen zullen zij zijn." (Ex. 28 : 21). In die zelfde tijd horen we ook reeds van het schrijven op metaal: p de gouden voorhoof dsplaat van de Hogepriester moest een inscriptie worden aangebracht: Verder zult gij een plaat maken van louter goud en gij zult daarin graveren gelijk men de zegelen graveert: e heiligheid des Heeren." (Ex. 28 : 36). Dat ook lood werd gebruikt, zagen we in de aangehaalde tekst uit Job 19.

Ook schreef men op hout, zoals blijkt uit de vermelding van het schrijven van de namen van de stammen van Israël op houten staven bij gelegenheid van het oproer van Korach, Datan en Abiram. Bij het schrijven op steen had men, indien men althans wilde schrijven in de steen, een harde stift nodig. Deze was soms van ijzer. Ook wordt wel van een diamanten stift gesproken: De zonde van Juda is gesclireven met een ijzeren griffie, met de punt eens diamants; gegraven in de tafel van hunlieder hart, en aan de hoornen uwer altaren." (Jer. 17 : 1). Bij zeer harde steen zal men wel een beitel hebben gebruikt; bij de meer zachte kalksteen was een ijzeren stift voldoende.

Voor het schrijven op hard metaal moet men ook een harde stift hebben gehad; bij lood kwam het er minder op aan. In bepaalde gevallen was het vanzelf ook mogelijk, om op de steen te schrijven met „verf." In de Schrift wordt dat echter niet genoemd.

Het aanbrengen van de namen der stammen op de staven kan met een soort stift zijn geschied, maar het is ook mogelijk, dat het is gebeurd door insnijding met een mes, of met vloeistof: wij weten dat niet.

Naast het schrijven op dit harde materiaal wordt ook herhaaldelijk en veel vaker gesproken over schrijven in een boek. Daarmee is echter niet steeds een boek bedoeld, maar in het algemeen: een geschreven stuk. Het kan ook brief betekenen, . Af en toe wordt ook gesproken over een rol!

Uit wat voor materiaal een rol of boek vervaardigd was, wordt niet vermeld. Er is echter veel voor te zeggen, dat ze van leer zijn geweest, want dat was reeds lang bekend en de gevonden rollen bij de Dode Zee waren ook van dit materiaal vervaardigd.

Voor het schrijven erop gebruikte men inkt en pen. Die pen was soms van metaal, hetzij als stift, of ook als een eigenlijke pen. In het laatste geval was de pen misschien wel eens van metaal vervaardigd, maar ook wel van riet. Was de punt van de rieten pen afgesleten, dan werd deze met een mes weer bijgesneden, met een schijfmes, waarover Jeremia spreekt. (Jer. 36 : 23).

De inkt werd blijkens genomen proeven met gevonden teksten vaak gemaakt van roet, waarbij ook reeds galnoten werden gebruikt. Ook heeft men op enkele stukken nog ijzeroxyde aangetroffen.

Men schreef later ook wel op perkament: Breng de reismantel mee, die ik te Troas bij Karpus gelaten heb, als gij komt, en de boeken, inzonderheid de perkamenten." (2 Tim. 4 : 13). Dat perkament is evengoed dierenhuid als leer, maar door een speciale bewerking veel geschikter om op te schrijven. Ook was het bijzonder duurzaam.

Er wordt ook een enkele maal over papier gesproken: „Ik heb veel aan ulieden te schrijven, doch ik heb niet gewild door papier en inkt; maar ik hoop tot ulieden te komen, en mond tot mond tot u te spreken, opdat onze blijdschap volkomen moge zijn." (2 Joh, - : 12) Dat papier bestond dan uit aan elkaar gelijmde stroken van de papyrusplant.

Werken van grote omvang schreef men op een rol. Soms maakte men die van papyrus, maar meestal van het meer duurzame leer of perkament. Bij grote lengte werd dat in stroken gesneden en dan weer aan elkaar genaaid. Aan de einden werd een stok bevestigd, en daar werd de strook omheengewonden. Men schreef er op in kolommen overdwars, zodat men bij het lezen van zo'n boek de ene zijde moest afrollen, terwijl de andere weer opgerold werd. De oude rollen waren eenvoudig, maar die uit latere tijd zijn soms prachtig gecalligrafeerd en van miniaturen voorzien.

In het Nieuwe Testament wordt ook eenmaal gesproken van een schrijftafeltje: En als hij een schrijftafel geëist had, schreef hij, zeggende: ohannes is zijn naam. En zij verwonderden zich allen." (Luc. 1 : 63). Dat was vermoedelijk een klein plankje, een pinax, zoals de Grieken het noemden. Vooral de Romeinen gebruikten zulke schrijfplankjes. Ze waren bestreken met een laagje was en men schreef er in met een stilus of stift van ijzer, brons of ivoor. Dit schrift kon men gemakkelijk verwijderen door de was glad te strijken, waarna men het plankje opnieuw kon gebruiken.

Soms werden enkele van deze wastafeltjes aan elkaar verbonden tot een codex, wat men later ook deed met leer of perkament en soms ook met papyrus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen