De Synode van Embden

(8)

Niet alleen de Nederlandse geloofsbelijdenis zou ondertekend worden, maar ook de Franse, in het vertrouwen, dat de Franse broeders ook de Nederlandse confessie ondertekenen zullen. Boven verschil in landaard en taal moet de eenheid in belijdenis staan, waaruit blijkt hoe grote waarde men hechtte aan de aaneensluiting van allen, die de Gereformeerde religie zijn toegedaan.

Ook is het opmerkelijk, dat de Synode, zoals uit artikel 48 blijkt aan de Heer van Aldegonde verzoeken zal om een historie der dingen die in de laatste tijden geschied zijn te beschrijven en in het bijzonder te letten op de oprichting van de kerk, de vervolging ervan, de afwerping en wederoprichting der beelden, de volstandigheid der martelaren, de gruwelijke oordelen Gods tegen de vervolgers, de veranderingen der politiën enz.

De vergadering kent zichzelf synodale bevoegdheden toe en daarom wordt betuigd, dat de genomen besluiten wel veranderd mogen worden, maar dat geen gemeente daartoe het recht heeft, maar alleen een volgende synode. Daaruit blijkt dat zij aan haar vergadering synodale bevoegdheid heeft toegekend.

Was het een provinciale of een generale synode? Een provinciale synode was het niet, daar te Embden over de indeling der ganse kerk beslist is. Was het een Generale of een Nationale Synode? In de eigenlijke zin van het woord Nationaal, daar men daaronder verstond een vergadering van de kerken van één belijdenis uit één land, terwijl men onder een generale synode placht te verstaan een vergadering van kerken van één belijdenis uit verschillende landen. Dit ideaal heeft de Vaderen aanvankelijk voor ogen gestaan, omdat men de kerkelijke eenheid, in enig land tot stand gekomen, geenszins beschouwde als het eindpunt der Reformatie, veel meer als het stadium in de Reformatie, die eerst dan volkomen zou zijn, indien alle kerken der wereld tot een eenheid waren geworden. Men heeft het onbereikbare van dit ideaal ingezien, waarna het van lieverlede gewoonte geworden is, om wanneer men van een generale Synode sprak, de betekenis van dat woord generaal te beperken, zodat nationaal en generaal door elkander gebruikt werden. Uit art. 9 van de acta blijkt dat men de vergadering van de kerken van Nederland algemene vergaderingen noemde en in de uitvoerige verhandelingen over die algemene vergaderingen noemt de Synode die „Generale Synoden", zodat wij van deze Synode kunnen zeggen, dat zij een generale Synode geweest is, maar dan in de betekenis, die dit woord eerst later verkreeg. De besluiten daar genomen heeft men dan ook een bindend gezag toegekend, zodat alle predikanten opgedragen werd de Belijdenis te tekenen, ook degenen, die niet op de Synode aanwezig waren.

Nawerking van de Synode

De acta werden aan de kerken toegezonden. Allereerst aan die van Engeland, die niet aanwezig geweest waren en aan hen werd verzocht hun instemming er mee te betuigen. Herman Moded deed er een uitvoerige brief bij, waarin hij beschreef, dat men op de afgevaardigden had gewacht, maar uiteindelijk was begonnen. Jean Taffin berichtte de Waalse gemeenten in Engeland in gelijke zin. Het resultaat was, dat de kerken in Engeland in Provinciale Synode aankwamen en tot de indeling in classes overgingen. Aangezien echter de kerken onder toezicht van een koninklijke commissaris geplaatst waren en deze, omdat het vreemdelingen-kerken waren, in alles gekend moest worden, kon tot de vorming van deze classes niet overgegaan worden. Ook verbood deze commissaris om deputaten naar de aangekondigde Synode van 1572 in de Palz te zenden. Denk in dit verband, dat Engeland toen ook de Watergeuzen uit haar havens uitwees, om met de Spaanse Koning niet in moeilijkheden te geraken. De vluchtelingen-kerken (stonden toen dan ook onder toezicht. Toch heeft de Provinciale Synode van Nederlandse Kerken in Londen de besluiten van Embden getekend en beloofd zich daaraan te houden, alhoewel zij daardoor een berisping van de Engelse overheid opliepen, omdat dit in strijd was met Engelse wetten. Later is dit veranderd, want op de Synode in 1578 te Dordrecht gehouden waren ook gedeputeerden van de Kerken in Engeland tegenwoordig, alsook op de Nationale Synode die in 1581 in Middelburg gehouden is.

Verder is uit verschillende stukken duidelijk, dat zodra de Engelse gemeenten daartoe de gelegenheid hadden, zij de besluiten van Embden hebben uitgevoerd.

In de Palz, in Embden zelf en in de Keulse gemeenten zijn de besluiten met vreugde begroet en is al het mogelijke gedaan om die uit te voeren, voorzover de wetten dit toelieten, maar de Nederlandse gemeenten hebben allerwegen in deze streken het gezag der Synode erkend. In het land van Gulik en het hertogdom Berg zijn de Embder besluiten als kerkenordening aanvaard, toen men daar ook tot de samenvoeging van een classicaal verband overging. Ook in de classis Wesel is tot de uitvoering overgegaan. Zelfs toen daar de gemeenten langzamerhand verduitsten, omdat vele Nederlanders teruggingen en de overigen zich bij het volk aansloten, in het midden waarvan zij leefden, is deze vorm van kerkregeling bewaard, die in de Embder Synode was bepaald. En nu tenslotte in het eigen land. Wat is daar de vrucht van de Embder Synode geweest?

In Nederland is de kerkenordening van Embden als bindend verklaard en men heeft zich daarnaar gedragen. Latere Synoden hebben nimmer een nieuwe Kerkenordening opgesteld, alleen zijn sommige punten nader uitgewerkt of zijn

(Zie vervolg pag. 15)

Vervolg De Synode van Embden

enige artikelen met de veranderde omstandigheden in overeenstemming gebracht en zijn sommige artikelen, terwille van de approbatie der overheid wat gewijzigd. Ook heeft men de formulering en rangschikking wat gewijzigd, maar in feite heeft de Kerk in Nederland altijd naar deze kerkorde zich gericht en is er nimmer een nieuwe gemaakt.

Ook de Synode van Dordrecht, die in 1618-1619 gehouden is, heeft geen nieuwe kerkenordening gemaakt, maar alleen de oude gerangschikt en met de toenmalige omstandigheden in overeenstemming gebracht.

Wie het Kerkelijk Handboekje door ds. Kersten uitgegeven dan ook raadpleegt vindt daarin alle artikelen opgenomen van de Embder Synode en het mooie van dit boekje is, dat men aanvangt met de artikelen van het Convent te Wezel, waar de beginselen aangewezen zijn, waarop Embden de kerkenordening gegrond heeft. De volgende ordeningen zijn dan ook nimmer nieuwe maar alleen uitwerkingen van de oude geweest. Artikel 13 b.v. van de Artikelen van Embden is met enige zeer kleine woordwijzigingen nog terug te vinden in Kerkenordening, die men tot vandaag aan de dag nog in onze gemeenten onderhoudt. Vanzelf zijn niet alle besluiten uitgevoerd. De bepaling, dat alle Noord-Nederlandse gemeenten tot een classis zouden worden saamgevoegd kon door de veranderde omstandigheden niet uitgevoerd worden, want door de verdrijving der Spanjaarden is het aantal gemeenten daar zo toegenomen, dat het zelf een Synode werd, die in classes moest worden onderverdeeld. De bevolen saamroeping van een nieuwe Generale Synode, die in 1572 zou worden gehouden in de Palz, is pas doorgegaan in 1578, toen voor het eerst op Nederlandse bodem de kerken in Generale Svnode bijeen kwamen.

Tot zover de geschiedenis van de Embder Synode.

(Slot volgt)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen