De Synode van Embden

Acta

De toon, die uit de acta van de Synode spreekt is anders dan die uit de artikelen van Wezel. Waardoor zijn de acta van de Synode van Embden met meerdere zeggingskracht geschreven, dan de artikelen van Wezel?

Wel, het onderscheid zit in de aard van beide vergaderingen. Wezel was een particulier convent. Daar kom men raden en vermanen, maar niet spreken met gezag. Zij waren op eigen gezag samen. Embden vergaderde met last en volmacht van de kerken. Daarom sprak men daar ook met gezag. Er is verder dit onderscheid: In Wezel heeft men uitvoerig gehandeld over de aard van de ambten. Aan ieder ambt wordt een artikel gewijd, waarin de plichten on verantwoordelijkheden van de predikanten, ouderlingen en diakenen uitvoerig omschreven worden. De Acta van Embden houden zich hier bijna niet mee bezig, maar handelen veel uitvoeriger over het Kerkverband. Daaruit blijkt ook, dat men het doel der vergadering niet uit het oog verloren heeft: grondlegging van de uitwendige eenheid der kerk, en dit doel kon niet bereikt worden, zonder dat op het houden van „meerdere vergaderingen" orde werd gesteld en de gemeenten onderling werden samengevoegd.

Heeft Embden zich gericht naar de Franse Kerkorde? Deze toch was in 1559 gereed gekomen op de toen gehouden Franse Synode. Er is overeenkomst, maar de kerkorde van Embden is geen copie van die van de Franse Kerken, alhoewel men natuurlijk overeenkomst kan bespeuren, omdat men van dezelfde beginselen is uitgegaan, terwijl men juist de eenheid zocht met allen, die eens geestes met ons waren. Hoe men dan ook te werk ging kunnen we lezen. Men putte uit het Woord van God, uit het voorbeeld der Apostelen, en hun gebruik en de op goede gronden berustende gewoonten van de kerken. Men vergeleek dan ook met andere kerkordeningen opdat het dienen mocht tot opbouwing van het huis Gods in deze landen.

Men heeft echter de Franse Kerkordening maar niet zo overgenomen, al is er dan enige overeenkomst. Dit blijkt hieruit dat de broeders te Embden heel sterk de nadruk legden op het organiseren van een classicaal verband, terwijl men daar in Frankrijk schier niet over gedacht heeft.

De Kerke-ordening draagt een presbyteriaal-synodaal karakter. Men wilde van geen enkele hierarchie weten. Geen grotere gemeente, die over een kleinere regeert, geen rijkere gemeente, die over een hulpbehoevende kerk zeggenschap uitoefent. Geen opklimming in macht dus. Ook niet bij personen. Geen ambtsdragers hebben persoonlijk gezag over anderen. In de besluiten is dit consequent doorgevoerd. Geen permanente commissie; geen permanente deputaatschappen. Voor elke vergadering moesten de leden telkens opnieuw worden gedeputeerd. Met het mandaat der gemeenten hadden zij recht om te beslissen in die vergaderingen, maar niet daarbuiten, want hun deputaatschap heeft slechts waarde in de vergadering, waartoe zij afgevaardigd zijn. Is die vergadering voorbij dan is hun deputaatschap voorbij. Het ambt van praeses loopt dan ook met het aflopen van de vergadering af. De vergaderingen waren geen besturende colleges, maar slechts de organen waarvan de kerk zich bediende. De regeermacht in de kerk had dus een dienend karakter en het gezag van de meerdere vergaderingen berustte alleen op het mandaat der gemeenten.

Evenzo is het dienend karakter van de ambten vastgesteld. Men legt de nadruk op de waarde der gemeenten, die dan ook goedkeuren moet bij beroepingen, bij de verkiezing van ouderlingen en diakenen; men kan niet met de ban uitsluiten, dan nadat de gemeente daarin gekend is. De ambten zijn er om de kerk, maar niet de kerk om de ambten. De kerkeraad, het consistorie, moet eenmaal per week vergaderen en moet in der waarheid de raad der gemeente zijn. Men wijst met nadruk op de noodzaak van de „Disciplina ecclesiastica", dat is de kerkelijke tucht, waaraan streng de hand wordt gehouden.

Het onderscheid in de behandeling van de verborgen en openbare zonden wordt voorgesteld en besloten. Over de tucht over de ambtsdragers, die zich misgaan zijn artikelen opgesteld, die nog tot op de huidige dag gelden.

Op het verband der kerken wordt gewezen. De attestatie, zonder welke niemand, die van elders komt, zal worden aangenomen en ondersteund, worden voorgeschreven. De kerken onder 't Kruis, dat zijn dus de kerken in Nederland, worden opgedragen de gelovigen in naburige plaatsen en dorpen te ver-

gaderen en kerken of beginselen van kerken te vergaderen.

De kerken moeten met elkander corresponderen, maar in het bijzonder wordt de synodale inrichting van het geheel bepaald. Er wordt bepaald, dat er classicale vergaderingen zullen gehouden worden, eenmaal per 3 of zes maanden, en provinciale synoden, namelijk één maal per jaar, en voorts generale synoden elke twee jaar.

Men maakt de classicale en de Synodale indeling. Men vormt één provinciale synode van de kerken in Duitsland en Oost-Vriesland (de vluchtelingenkerken wel te verstaan), één provinciale synode voor de engelse gemeenten en één voor de kerken onder het kruis. De Duitse Prov. Synode wordt in vier classes verdeeld, evenals de Kerken onder het Kruis, terwijl men de Engelse gemeenten opdraagt om ook classicale indeling te maken.

Men stelt regels op hoe het op de vergaderingen van de classes en synodes zal toegaan en bepaalt met nadruk dat alleen dat behandeld worden mag, dat in de mindere vergadering niet kan worden behandeld, opdat zodoende alle heerschappij en hierarchie geweerd worden zal. Elke vergadering ontleent zijn gezag aan de gemeenten en heeft een bindend gezag voor die gemeenten, maar er blijft een beroep over. Heeft eenmaal de Generale Synode beslist dan zal men zich daarnaar gedragen, als zijnde het oordeel van de ganse kerk. De Nederlandse gemeenten vormen samen een eenheid.

De hoofdgedachten zijn daarmede weergegeven. Nog enkele bijzondere besluiten.

(Slot volgt)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen