De Synode van Embden

(4).

Uitw. oorzaken

Op enige oorzaken, clie wij inwendige genoemd hebben, gewezen hebbend, kornij wij vanzelf tot de uitwendige oorzaken. Want dit Convent van Wezel zoudt ge kunnen vergelijken bij de voorbereidingen, die David gemaakt heeft voor de tempelbouw. Nu zal Salomo het werk voltooien. Daartoe zal cle Synode van Embden samenkomen.

De man, die tot cle samenkomst der Kerken, de meeste arbeid heeft verricht, is de reeds genoemde Philips van Marnix van St. Aldegonde, de uitnemende godgeleerde van steile Gereformeerde beginselen, die als staatsman ook zulk een grote rol gespeeld heeft in cle totstandkoming van cle Republiek. Hij was een kampioen voor de ere Gods en Zijn waarheid maar ook een man met grote organisatorische gaven. Vooral in de tijd van zijn ballingschap, toen zijn staatsmansgaven niet zo vereist waren, heeft hij rusteloos gearbeid voor Kerk en Godgeleerdheid. Vanuit cle Paltz, waarheen hij in 1569 vertrokken was, heeft hij geijverd voor het samenkomen van cle Synode te Embden. Hij was diep doordrongen van cle eenheid van het lichaam van Christus en cle gemeenschap der heiligen was hem tot een troost. Daarom zocht hij ook cle openbaring van die eenheid in het uitwendige en ijverde voor een Synode.

Wij letten nu op zijn ijver. In dit verband komt een brief ter sprake, clie 21 maart 1570 geschreven is, namens de gemeenten te Heidelberg en Frankenthal, en wij doen er goed aan te onthouden, dat dit vluchtelingen-gemeenten zijn, waar hier sprake van is, en gezonden is aan „cle Eerbare en Godzalige Mannen, cle dienaren en ouderlingen der Nederduytse gemeynten tot Londen, Zandwyck, Nordwyck ets (dit zijn cle gemeenten te Londen, Sandwich en Norwich in Engeland) en aan die van Embden" enz. Deze brief is ondertekend door Marnix en Caspar van der Heyden, resp. uit name van de Nederlandse Broeders te Heidelberg en die van Frankenthal. Deze brief is geschreven door Marnix, zoals de stijl verraadt; en de toegevoegde instemming van Caspar van der Heyden, die blijkens een noot dit te kennen geeft. Deze brief is ook bij de vluchtelingen in het land van Cleef en in het Sticht van Keulen en Aken bekend, terwijl cleze nu nog voorkomt in het kerkeraadsarchief van de Embdense gemeente. Aan al de Engelse gemeenten is deze brief verzonden en heeft daar tot ernstige overweging geleid.

Drie punten stelt deze brief aan cle orde. Ten eerste de opleiding der predikanten, 2e, de correspondentie der verstrooide gemeenten en ten derde cle verzorging van cle reizende geloofsgenoten. De behandeling van cleze drie punten kenmerkt zich door een leidende gedachte, namelijk het tot stand komen van de uitwendige eenheid. Wij kunnen op cle punten zelf niet ingaan, maar wijzen er alleen op clat het krachtige geloofsvertrouwen hier spreekt. Hij zegt namelijk, clat het nu, terwijl cle zaken zo nameloos somber er voor stonden, nodig is om te zorgen voor bekwame dienaren, opdat wanneer het Gode behagen zou „Morgen of overmorgen het land te openen, de opbouwing van de kerk niet zou achterblijven uit gebrek aan dienaren."

Tot oplossing van cle voorkomende moeilijkheden dringt hij ernstig aan op geregelde correspondentie. Zolang er nog geen Synode kon samenkomen moest er gecorrespondeerd worden. Daarom stelde hij een aantal artikelen op, waarover de correspondentie moest handelen, opdat allen er profijt van zouden mogen trekken. Ge vindt die artikelen van Marnix terug in de vragen die een voorzitter op cle bijeenkomst van de classis aan de aanwezigen zou doen alvorens de vergadering gesloten werd en waarover cle Kerkorde nog spreekt.

Over de reizende geloofsgenoten sprekende komt de wenselijkheid van het geven van attestaties ter sprake, omdat velen zich als gelovigen indringen en van cle ondersteuing leven, die later blijken niet clan landlopers en dieven te zijn. Uit cleze raad van Marnix is cle regeling van het geven van attestaties voortgekomen en aanverwante bepalingen, die ge in de huidige kerkorde nog kunt terugvinden.

Deze brief heeft tot het samenkomen van cle Synode meegewerkt, ja is een van cle meest beslissende momenten in het tot stand komen van cle Embder Synode geweest. De hoofdgedachten van zijn brief hebben op de Synode van Embden tot het nemen van besluiten aanleiding gegeven.

De brief heeft grote indruk gemaakt in al cle vluchtelingengemeenten. In het slot van zijn brief heeft Marnix een verzoek gedaan om enige afgezanten van cle gemeenten in september 1570 naar Frankfort te zenden opdat men zich daar op het nemen van maatregelen bezinnen mocht.

Alhoewel cleze bijeenkomst gehouden is, weten wij niets over de daar aanwezigen of cle genomen besluiten. Wij mogen echter veilig aannemen, dat men

daar over de noodzaak van het houden van een Synode gesproken zal hebben, ja, wij houden de Synode van Embden als een vrucht van deze bijeenkomst. In het sticht van Keulen is de 3 juli 1571 een vergadering van enige kerkeraden in het plaatsje Bedbur gehouden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen