Vaderlandse Geschiedenis

Duins ti (vervolg)

Wij lieten Tromp achter bezig zijnde met de afsluiting van de rede van Duins, opdat geen enkel spaans schip zou ontsnappen. En wegens de „vriendelijkheid" van Engeland geen gevechtshandelingen op zijn kust te beginnen, op poene van oorlog, achtte Tromp het zijn plicht, alvorens verder te handelen aan zijn superieuren in Den Haag nadere instructies te vragen.

Aan Dubbelwit werd opgedragen zich met die boodschap te belasten. Bovendien moest hij dan om schepen, munitie, matrozen en musketiers vragen.

De Staten-Generaal waren niet van plan

deze buit te laten ontglippen. Karei I, de koning van Engeland zou wel niet veel last veroorzaken en tot oorlogsverklaring overgaan. De man leed namelijk aan chronisch geldgebrek. Hij kon nu wel belastingen uitschrijven, maar daarvoor moest hij eerst het Parlement samenroepen en dat liet hij liever thuis! Hij regeerde liever zonder dit lichaam. Aan het verzoek om meer schepen c.a. werd direct voldaan. Men heeft wel eens gezegd, dat Jan Kordaat toen uit de mouw kwam. Alle scheepstimmerwerven kwamen in actie.

Men leende schepen van de beide Compagnieën en huurde kruisers en koopvaardijschepen. Volk behoefde men niet te zoeken, de matrozen vielen vanzelf in de schepen. Binnen 4 weken had Tromp 96 oorlogsschepen en 11 branders onder zijn directie. Bestevaer werd om zijn betoonde moed, door de Staten-Generaal zeer geprezen. Nu, dat hij had dubbel en dwars verdiend.

Het spel kon dus beginnen. Oquendo werd uitgedaagd naar buiten te komen, om slag te leveren.

De spaanse admiraal had hierin geen zin en zocht uitvluchten. Hij had benodigde masten en stangen te Dover liggen. Niets erg: Tromp liet ze hem bezorgen. Maar nog kwam Oquendo er niet uit; hij had, volgens zijn zeggen, gebrek aan buskruit.

Tromp bracht dit punt in cle krijgsraad ter sprake en er werd besloten de vijand .500 vaten buskruit aan te bieden! De Spanjaarden bleven echter binnen.

Tromps geduld was ten einde en hij gaf op 21 oktober bevel tot de aanval. Dubbelwit was opgedragen de Engelsen in de gaten te houden; maar dezen staken geen hand uit om hun spaanse vrienden te helpen.

De klap kwam hevig aan. Nagenoeg de hele armada werd vernietigd. Slechts 18 stukgeschoten schepen ontkwamen met Oquendo naar Duinkerken.

Het verlies aan mensenlevens beliep in de duizenden. Wij maakten 180 gevangenen en 14 schepen buit.

En onze verliezen? Het was een wonder: slechts 1 schip met nog geen 100 man verloren wij en dat kwam nog door eigen onvoorzichtigheid.

Spanje hield op, zeemogendheid te zijn. Van deze slag heeft dat land zich nimmer kunnen herstellen.

Toegift.

Onze lezers vinden het misschien wel interessant hier een brief te laten volgen van Bestevaer Tromp, die hij zond aan de Staten-Generaal, d.d. 17 april 1640, enige maanden dus na de slag bij Duins. Hij beleefde in die dagen nog een merkwaardig avontuur, dat echter bijzonder goed afliep. Het was tijdens een dienstreis. De brief luidt als volgt: Nadat ick den 5den dezer nut den Hage was gescheyden, (= vertrokken) ben ick op den 8sten tot Lieuwaerden (= Leeuwarden) geariveert, vindende de Staten met haere gecommiteerden gescheyden, doch syn de gecomitteerden op mijn versoeck beschreven en wat die hebben geresolveert (= besloten) op den llden deser, can U Ho. Mo. (— Uwe Hoogmogenden, nl. de Staten-Generaal) uut dese nevensgaende resolutie en brieff sien, daer tot wij niet en twijffelen ofte de 3 schepen daerin vermeit, sullen in aller ijl in see gebracht werden en soo U Ho. Mo. gelieve het schip St. Jan Bautista en 't roeyjacht van de generaliteyt haer ter hant te stellen; sij hebben verclaert diverse malen, dat sij niet en sullen manqueren in haer debvoir te continueren, derhalve wij U Ho. Mo. bidden (= verzoeken) om voorsz. (— voornoemde) schepen haer mede gelieven ter hant te stellen.

Wij gaen nu volgens U Ho. Mo. order het college ter admiraliteyt begroeten, door wie, alsmede van de steden wij soo hier als daer een dach werden opgehouden, derhalven wij niet hebben willen nalaten U Ho. Mo. desen voor aff te senden met voornemer op Maendach ofte Dinsdach aldaer te wesen om mondeling rapoort (= rapport) te doen.

Wij sijn den llden voorschr. 's avons van Lieuwaerden geseylt naer Bolswaert en omtrent de doek 9 uren met het schuytgien (— schuitje) omgeslagen door een harde wint en sneeubuye, soodat wij genootsaeckt sijn geweest met swemmen het lijff te salveeren (= redden) daerdoor dese nevensgaende papieren sijn nat geworden.

Eyndigende, Ho. Mo. Heeren, wij bidden Godt, dat sij U willen bewaren in een langduerige gesontheyt en een voorspoedige regeeringe.

U Ho. Mo. onderdanige en getrouwe dienaer

Marten Harpertsz. Tromp.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen