Nogmaals: Joost over Michiel

Van Willem van de Velde, bijgenaamd De Oude (1611— 1693) is bekend, dat hij mee voer met de oorlogsvloot, om op een betrekkelijk veilige afstand van het zeegevecht schetsen te maken van de krijgsbedrijven ter zee. Aan hem vooral hebben wij het te danken, dat we met zekerheid weten hoe het er toeging bij een zeeslag: Willem de Oude had het met zijn eigen ogen gezien en hij had een uiterst bekwame hand van tekenen. Als we zijn schilderijen zien, clan moeten we ons verbazen over het geduld van de schilder, die alles zo precies en natuurgetrouw in de verf zette.

We zouden haast denken, dat ook Joost van den Vondel ooggetuige is geweest bij de Tocht naar Chatham, waar cle grote admiraal De Ruyter zo'n grootse overwinning behaalde. Het gedicht heeft Vondel genoemd „De zeeleeuw op de Theems".

Eerst, zoals we al hebben gezien, beschrijft de dichter de Engelse koning Karei, die snoeft op zijn macht: niemand zal hem kunnen deren. Maar clan wijst Vondel er op, clat de

Heere, de Allerhoogste, deze vermetelheid heeft gehoord. En dan gaat de begaafde dichter verder:

Hierop bruist de vloot der Staten Naar de Theems, waar Brittenland Trots zijn ijzren keten spant. Maar wat kan een keten baten, Als de leeuw van Holland brult, En de zee met doodschrik vult?

En dan is het of Vondel toeschouwer is:

Hij rukt staal als rag aan flarden, Sloopt kastelen langs het strand, Steekt met zijn gezicht de brand In de schepen. Wie kan 't harden! Voor het vuur van 't leeuwenoog Vliegt het magazijn omhoog.

Nu gaat de dichter de spot drijven met de trotse koning Karei. Het resultaat van de Tocht is geweest, dat de vredesonderhandelingen te Breda een vlotter en voor ons gunstiger verloop hadden:

Karei, die de trotse schepen Zaagt verbranden in uw nest, En uw zeeslot, 's nabuurs pest, Met een klauw naar Tessel slepen, Zeg me, o scherpe waterroe, Hoe was toen uw hart te moe? Toen de Zeeleeuw uwe standerd Streek en zonder schrik en schroom U braveerde op uw stroom, En Breda, van toon veranderd, Leerde zwichten voor deez' kans, Van onsterfelijke glans?

Welk een krachtige taal! We zouden het haast niet geloven, dat een man van tachtig dit lied heeft gedicht. Hoe gemakkelijk hanteerde hij zijn Hollands en hoe helder was op die leeftijd zijn verstand nog!

Jan Lievens, evenals De Ruyter ook in 1607 geboren, schilderde een portret van de zeeheld. Van dat schilderij werd een prent gemaakt en in de handel gebracht. Onder die prent stond een gedicht van Joost van den Vondel gedrukt. In dat gedicht noemt de dichter De Ruyters voornaamste daden en op het eind komt hij met deze uitspraak, dat men van de zeeheld maar geen gouden gedenkpenning moet maken, want dat de hele oceaan van de daden van De Ruyter getuigt. Hoor maar:

Brittanje, lust het u de zeeheld zelf te zien, De Ruyter Michaël, vol vuur en bliksemstralen? Hier leeft hij, u getroost i) op zee het hoofd te bièn. Of op de Theems de vlag van 's konings mast te halen. Hier leeft hij, die de zee kon vagen van.de roof, d' Amerikaans kust verdondren van weerszijden, De Turk en Brit en Moor uit hun kastelen schoof En beide Kormantijn '-'). orkaan en razernijen. De keten, zijne hals vereerd van Frederik, Getuigt hoe Kronenburg 3 ) met opgeheven kruinen Hem Nieuwburg 4 ) winnen zag, geweldenaars ten schrik En spoên de ademtocht van 't afgefolterd Fuinen 5 ). Men drijv' 's mans dapperheèn in geen Guinees metaal 6 ): Al d' oceaan gewaagt van Hollands admiraal.

') durvend — - ) fort op de kust van Guinea — : i ) kasteel aan de Sont — ') Nijborg op het eiland Funen — 5 ) Funen — goud

INDEX.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen