De staat Israël

Industrie.

In ieder land maakt cle industrie een zekere ontwikkeling door. Die ontwikkeling is in Israël anders verlopen dan in andere landen.

Allereerst heeft het land niet de beschikking gehad over een grote binnenlandse markt, zoals b.v. Amerika, Engeland en Duitsland.

Oude tradities, zoals in ons land, en 'O vakmanschap, die gemakkelijk toegang geven tot naburige markten, ontbraken. Een bevolking op een laag bestaansniveau, die daardoor genoegen neemt met lage arbeidslonen, zoals in het Japan van voor cle oorlog, bezat Israël ook al niet. Grondstoffen, zeer belangrijk voor een industrieland, ontbraken nagenoeg, uitgezonderd potas bij de Dode Zee en

fosfaten in de Negebwoestijn. Zeer moeilijk was verder de krachtopwekking. Immers steenkool en olie ontbraken, terwijl van krachtopwekking door water (witte steenkool) vrijwel geen

gebruik kan worden gemaakt. Door de historische ontwikkeling hebben de Joden zich niet kunnen bekwamen in de vaardigheden, die in de industrie nodig zijn. Een Joodse bankwerker was in Europa zeldzaam. De meeste Joden behoorden van origine tot cle midden-

stand. De beperkte geldmiddelen speelden ook een grote rol en daarbij gevoegd een kleinburgerlijk streven naar zelfstandigheid, maakt het begrijpelijk, dat er een groot aantal kleine bedrijfjes ontstonden, die de naam van fabriek droegen, maar in werkelijkheid grote werkplaatsen waren. 80 % van cle bedrijven heeft minder dan 10 arbeidskrachten, wat nu niet bepaald bevorderlijk is voor de concurrentie met het buitenland. Deze dwergbedrijfjes zijn clan ook ongeschikt voor het vervaardigen van kapitaalsgoederen, zoals machines, maar wel voor cle produktie van consumptiegoederen, zoals olijfolie, zeep en wijn.

De wereldoorlog gaf echter een stoot in de goede richting. Grote militaire orders tot een bedrag van 25 miljoen pond in de jaren 1940—'43 schiepen belangrijke winstmogelijkheden en daardoor uitbreiding. Grote investeringen konden plaats vinden.

Na de stichting van de Staat Israël zette zich de ontwikkeling voort. Vooral groot was de groei bij de diamantnijverheid. De waarde van de export steeg van 25.000 pond in 1940 tot 3.300.000 pond in 1944. Na de citrus is de diamant dan ook het belangrijkste exportartikel geworden. De potas is reeds genoemd. In cle oorlog werden cle installaties vernietigd, maar ze zijn thans weer hersteld. Voor cle oorlog bedroeg de produktie reeds 7 miljoen dollar per jaar.

Verder is belangrijk textielindustrie, aardewerk-en glasfabricage en schoenindustrie. Buitenlandse ondernemingen stichtten de laatste jaren grote bedrijven, zoals automobielindustrie van Kaiser, en de General Tire and Rubber Cy, die thans ook in ons land gevestigd is. Achter deze opsomming staat het heldhaftig doorzetten van cle huidige bevolking. Daarvoor heeft een leraar uit Odessa stenen gesjouwd, een dokter uit Hamburg met een student hebben wegen aangelegd door de woestijn en anderen hebben er voor aan de draaibank gestaan.

De bouwnijverheid, zullen we stilzwijgend voorbijgaan. Het is daarmee ook al precies zo gesteld als in alle landen.

Transportwezen,

Het transport te water is zeer belangrijk, aangezien Israël omringd is door staten, die het vijandig gezind zijn en daarom Israëlische goederen hun grenzen niet laten passeren.

De belangrijkste zeer goede, natuurlijke haven is Haïfa. In Tel-Aviv kunnen de schepen niet dicht genoeg aan de kust komen, terwijl cle haven van Elath in het uiterste zuiden zeer klein is en er zijn slechte vervoersmogelijkheden van hier naar cle grote steden.

Israëlische schepen komen ook regelmatig in Rotterdam. De totale tonnage van de handelsvloot bedraagt ongeveer 150.000 ton. Deze vloot verzorgt 20% van het goederenvervoer tussen Israël en het buitenland, terwijl 60 % van de komende en gaande passagiers van Israëlische schepen gebruik maken.

De Israëlische luchtvaartmaatschappij El-Al heeft 1000 employés en een klein aantal Constellations. Het vliegveld Lydia is een modern vliegveld, dat ook geregeld door cle K.L.M. wordt aangedaan.

De spoorwegen nemen geen grote plaats in. Per jaar worden ruim 2 miljoen passagiers vervoerd. De autobuslijnen zijn echter zeer belangrijk met een 300 miljoen passagiers per jaar. Door de moeilijke deviezenpositie wordt veel gereden met oud materiaal en met een groot aantal typen, waardoor de voorziening met reserve-onderclelen vaak in het gedrang komt. De exploitatie van de buslijnen geschiedt door coöperaties, waarbij cle chauffeurs aandeelhouders zijn. Daardoor zijn deze chauffeurs machtige potentaten en behoren tot de hoogst gesalarieerde personen. Aan het weinig sociale optreden van deze mensen, die van hun monopoliepositie dikwijls gretig gebruik maken, schijnt weinig te doen te zijn.

Met dit beknopte overzicht van de economische toestand van Israël willen we deze artikelen-serie besluiten. We hebben gepoogd, enig inzicht te geven in de toestanden en het leven van deze Staat, die zo'n bewogen leven achter de rug heeft. We hebben dit gedaan, omdat het land uit de Bijbel ons zo goed bekend is en men tegenwoordig geen krant kan inzien, of men leest over de staat Israëls. Wanneer we hierin een klein beetje geslaagd zijn, achten wij onze moeite niet tevergeefs geweest.

EINDE.

W. VAN DIJK,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen