De staat Israël

Het leven in de kibboets.

De kibboets is, zoals we de vorige keer gezien hebben, één van de vormen van samenleving in de joodse kolonies. E11 daar dit in de huidige staat Israël een belangrijke samenlevingsvorm is, willen we er wat dieper op ingaan.

De kibboets is de gemeenschap op de basis van collectiviteit. Elk van de leden geeft zijn arbeidskracht ten bate van de gemeenschap en ontvangt daarvoor in ruil behuizing, voedsel, kleding enz. Er is geen particulier bezit. In de werkgelegenheid hebben mannen en vrouwen gelijke rechten en plichten. De kibboets berust op de socialistische idee van de gelijkheid van mannen en vrouwen.

Van groot belang in de kibboets is de opvoeding der kinderen.

De eerste woningen, die in de kibboets gebouwd worden, zijn de kindertehuizen, zelfs al wonen de ouders nog in tenten of hutten. Eerst de kinderen, dan het vee en vervolgens de arbeiders is het belangrijke grondbeginsel. Zo'n kindertehuis is vaak een klein wonder van luxe, met een betegeld stortbad en wastafels en afzonderlijke keuken.

De kinderjuffrouw verzorgt de kleinen van het ochtendkrieken af. Zodoende kan moeder zich 's morgens al vroeg naar het werk begeven, zonder dat zij eerst de moeite heeft voor de kinderen te moeten zorgen. Hoofddoel is immers, om de beide ouders in te schakelen in de werkzaamheden voor het communale leven. Vaak beginnen zij met het werk al vóór de kinderen opstaan. Komen ze dan om vier uur thuis, dan is het kind gebaad, gekleed, gevoed enz., klaar 0111 met moeder te spelen. Zolang het kind nog klein is, mogen de ouders het naar bed brengen en genieten zo de mooie o Ö momenten op het einde van de dag. Op die manier ziet het kind de ouders in prettige omstandigheden en niet als in gewone huisgezinnen, waar moeder al-O O ' tijd met huishoudelijke bezigheden en zorgen is bezet en vader gebukt gaat onder zakelijke moeilijkheden. Er stond echter ook ergens een plaatje in een tijdschrift met het wrange onderschrift: „Twee uren oudervreugde per dag."

De zorg voor de kinderen begint eigenlijk al voor de geboorte. Vrouwen in verwachting werken niet meer dan zij kunnen. De jonge baby wordt al direct verzorgd door een kraamverpleegster en de moeder is dan zes weken vrij van alle arbeid. In deze eerste weken kan zij zoveel bij haar kind wezen als zij wil en pas daarna begint geleidelijk aan haar arbeid weer.

De kinderen worden verdeeld in: baby's, dreumesen en schoolgaande jeugd. In sommige kibboetsim zijn de gebouwen zo ingericht, dat de schoolgaande kinderen slapen in een vertrek, dat grenst aan de slaapkamer der ouders, 's Avonds zijn de broertjes en zusjes dan thuis.

Oudere kinderen mogen 's avonds de kamer van vader en moeder schoon maken, wanneer die er zelf te vermoeid voor zijn. Ofschoon de kinderen hun maaltijden gebruiken in het kinderhuis of in de school, en de ouders in de gemeenschappelijke eetzaal, wordt het meer en meer de gewoonte, om met elkander in het ouderlijk vertrek thee te drinken, terwijl op de sabbat gezamenlijk de maaltijden wordên gebruikt.

Jongens en meisjes krijgen op school gezamenlijk les. De onderwijzers brengen de kinderen niet alleen kennis bij, maar eten ook met hen op de weekdagen en nemen deel aan de organisatie van de kindergemeenschap. De nadruk wordt gelegd op onderwerpen van praktisch belang, omdat cle doelstelling van het onderwijs gelegen is in het arbeidsstreven van cle gemeenschap in de kibboets. Aan de vooravond van cle sabbat is er dikwijls een samenkomst, waarbij de ouders worden uitgenodigd. Dan worden verhalen verteld, liederen gezongen enz. De ouders wonen ook de verjaarpartijtjes van de kinderen bij. Vader en moeder zitten dan elk aan een kant van de jarige op het feestje, clat in het kindertehuis gehouden wordt. De grote feesten, zoals het feest der ongezuurde broden, het Paasfeest, het Oogstfeest en de fakkeloptocht bij het feest van de Onafhankelijkheidsdag worden trouwens ook door ouders en kinderen gezamenlijk gevierd.

De kinderen krijgen dezelfde opvoeding, hetzelfde voedsel en dezelfde kleertjes. Kleine meisjes mogen echter wel cle kleur van de jurk of van het haarlint kiezen. Ook wordt met cle ouders wel eens overleg gepleegd over persoonlijke aangelegenheden der jeugd, b.v. ten aanzien van het kapsel. Voor de gezondheid zorgt de kin der verzorgster, maar de ouders worden op de hoogte gehouden, wanneer een bijzondere behandeling noodzakelijk is. Wanneer geen ziekenzaaltje aanwezig is, wordt aan de moeder tijd en gelegenheid gegeven, zelf haar lieveling te verplegen. In sommige kibboetsim mogen cle ouders ook zelf zorgen voor het speelgoed der kinderen, in andere weer niet. In alles is de opvoeding daarop gericht, om de kinderen tot volwaardige leden van cle kibboets te doen worden. Voor meerbegaafden is er echter ook ruimschoots gelegenheid door te studeren of op het gebied van de kunst zich verder te ontwikkelen.

liet huwelijk.

De man in de kibboets, die huwelijksplannen heeft, wordt niet beïnvloed door de vraag naar het inkomen, het beroep of cle vooruitzichten; hij behoeft zich geen zorgen te maken of hij een gezin kan stichten, of hij een vrouw kan onderhouden, terwijl er natuurlijk ook geen kwestie is van een bruidsschat. Dit alles is alleen van belang in een maatschappij van personen met individuele belangen. Maar daardoor is het huwelijk in de kibboets niet minder echt. Men vindt daar juist, dat het wegnemen van de economische zorgen de baan heeft vrijgemaakt voor een meer blijvend samengaan» begunstigd door de werkelijke gelijkheid der partijen.

Het huwelijk van het jonge paar is een evenement, een feest, door allen gevierd. De rabbi komt naar cle eetzaal en nadat hij de traditionele woorden gesproken heeft, begint het trouwfeest, dikwijls tot in cle vroege morgenuren. Het jonge paar krijgt clan van de gemeenschap een gemeubileerde kamer als huwelijkscadeau.

Als het huwelijk later onhoudbaar blijkt, aanvaardt cle kibboets cle scheiding van man en vrouw weer zonder ophef. Overspel wordt niet getolereerd en huwelijksmoeilijkheden worden discreet behandeld door het „comité der leden." Betreffen de moeilijkheden een inbreuk op cle in cle kibboets levende opvattingen, dan wordt mee.stal aan de overtreder gevraagd, heen te gaan. Gaat na de scheiding één van de twee echtelieden trouwen met een ander lid van de kibboets, dan zal de andere meestal de gemeenschap eveneens verlaten. Overigens is wel gebleken, clat er niet meer echtscheidingen voorkomen dan in een naar onze begrippen normale gemeenschap. Een klein cïeel der volwassenen blijft ongetrouwd, clie dan wonen en slapen in een kamer voor 3 of 4 personen. Privaatbezit, voor zover het kamermeubilair betreft, wordt aanvaard, zowel in de kamers der gehuwden als der ongehuwden.

Het gezinsleven.

De vrouw in cle kibboets heeft na het beëindigen van cle dagtaak, geen zorg om cle maaltijd te bereiden, de afwas te doen, of kousen te stoppen; zij is ontheven van de financiële moeilijkheden om de huur te betalen of inkopen te doen. Daardoor is zij van alle kwelling van huiselijke zwarigheden verlost en kan het samenleven met man en kinderen des avonds prettig en ongedwongen zijn. Als cle kinderen naar bed zijn gebracht, zijn man en vrouw meest iedere avond bijeen. Soms is er een algemene vergadering. Daar worden dan de vraagstukken der kinderen besproken. En als vader en moeder tegen middernacht terugkeren, kunnen zij dromen over cle kinderen en hun toekomst in het vertrouwen, dat die het werk zullen voortzetten, dat zij begonnen.

Moeilijkheden.

Zo wordt ons het leven en de opvoeding in de kibboets geschetst. Het is een boeiend tafereel, maar we zagen het met een vleugje romantiek. Immers, de kil)-

boets is alleen mogelijk in opoffering door liet prijsgeven van persoonlijke verlangens. Het doel kan alleen bereikt worden in de gemeenschap der gelijkgezinden. Waar ideologische conflicten uitbarsten, is gevaar voor scheuring. De echte kibboetsgeest vond men vooral bij de idealisten, die als revolutionairen hun familie en land hadden verlaten, en alle opofferingen wilden getroosten voor het zionistische ideaal. Velen hebben de kibboets gezien als ideale levensvorm en hoewel socialistisch van oorsprong, is de kibboets ook bij andere richtingen, ook bij de orthodoxie. Voor hen, die het werk niet aan konden, of de levenswijs te zwaar vonden, was de neiging om de gemeenschap te verlaten, heel sterk. Het verloop is daardoor wel eens groot geweest. Maar zeer merkwaardig is wel, dat de in het begin gekoesterde vrees, dat de kinderen de kibboets zouden verlaten, ongegrond is gebleken. Men is er in geslaagd, een geslacht van voortzetters te kweken, welke óf in de oude kibboets, óf in een nieuw gestichte, het werk door de ouders ondernomen, voortzetten.

Verschillende Nederlandse joden zijn na immigratie naar de kibboets gegaan, ofschoon zij principiële bezwaren hadden. Het was echter de enige plaats, waar zij onmiddellijk onderdak en werk konden krijgen. Voor de intellectuelen was het werk dikwijls te zwaar en te moeilijk. Deze mensen vertrokken dan later weer. Er zijn echter nog meer ontbindende factoren. Bouwde men in de eerste tijd der pioniers alles zelf, later vroeg men een meer architectonisch verantwoord gebouw, waarvoor werkkrachten van elders moesten komen. Die verdienden geld en konden alles zelf kopen, en hiermee staken ze de jonge mensen in de kibboets de ogen uit. Zo begon de jaloezie welig te tieren.

J. H. Grolle schrijft in zijn boek: Een volk op weg naar huis: „Er is geen twijfel aan: de kibboets is op zijn retour. En toch is de kibboets nog steeds het ideaal, dat alle kringen van Israël voor de geest zweeft, als zij het hebben over de bouw van hun maatschappij.'"

W. VAN DIJK.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen