HET BISDOM ROTTERDAM

RONDKIJK

De paus van Rome heeft een besluit uitgevaardigd, dat er in Nederland twee nieuwe bisdommen zullen worden ingesteld, n.1. Groningen en Rotterdam. Voor Groningen geldt het een herstel van een bisdom, daar bij de verovering van Groningen door prins Maurits en prins Willem Lodewijk men zijn laatste bisschop zag heengaan. Voor Rotterdam is dit iets nieuws; Rotterdam gaat de plaats innemen van Middelburg, dat voor 1559 Zeeland en Zuid Holland tot zijn diocese rekende.

Het is opvallend dat dit pauselijk besluit in de pers zo weinig de aandacht heeft getrokken. Men gaat er — ook in de christelijke pers — bijna zonder opmerking aan voorbij. Rome stoelt immers met het protestantisme op een en dezelfde wortel des geloofs? ?

Met te meer aandacht hebben wij een artikel in het Gereformeerd Weekblad gelezen van ds. W. L. Tukker, Hervormd predikant te Rotterdam, die de vinger op de wonde legt en protestants Nederland tot bezinning roept. Wij vinden het de moeite waard, om uit dit artikel enkele aanhalingen te doen.

Hij wijst er eveneens op, dat de kranten over dit pauselijk besluit volstonden met een bericht van een enkele kolom. Ruim een eeuw geleden — zo schrijft hij — was er meer rumoer rond de wederinstelling van het aartsbisdom Utrecht en de vier bisdommen Haarlem, 's Hertogenbosch, Roermond en Breda. Na de wijziging van de Nederlandse Grondwet in 1848 viel dit pauselijk besluit op 4 Maart 1853. De maand April zette heel Protestants Nederland in rep en roer. Het ministerie-Thorbecke viel. De pers roerde zich heftig. Men zag het Protestantisme in gevaar. Nu loopt men er nauwelijks warm voor. Als men dat al doet, dan is het alleen over de kwestie van prestige. Er is echter wel een en ander over op te merken.

Het bisdom Haarlem is nog ver uit het grootste, de overige bisdommen beslaan samen ongeveer een even groot aantal Rooms-Katholieken als dat van Haarlem alleen. Hoe de grenzen zullen lopen is door ons nog niet te zeggen. Deze nieuwe instelling zal heel wat administratieve arbeid met zich brengen. Hoe de verhoudingen in het noorden zijn, is mij niet zo bekend. In Zuid-Holland tellen vooral de dorpen en steden langs de duinenvoet, vrij grote parochies. Tussen Rijnstreek en Maas vormen de Roomse parochies ook een behoorlijke minderheid. Toch beloopt het aantal Rooms-Katholieken daar niet meer dan één derde in het algemeen. In het deel bezuiden de IJssel, Lek en Maas, is het aantal echter een zeer kleine minderheid. Vele dorpen hebben geen R.K. kerk en als er al kerken zijn, zijn het doorgaans kleine kerken. Gorinchem en Dordrecht tellen belangrijke aantallen R. Katholieken. Uitgezonderd Zeeuws-Vlaanderen staat het in Zeeland precies zo. Rotterdam zelf is, als ik wel ben ingelicht, niet meer dan voor één vijfde Rooms-Katholiek. Het draagt nog altijd een protestants karakter. De benoemingen van burgemeesters geschiedden steeds in protestantse geest.

De instelling van het nieuwe bisdom zal aan het karakter van de beide provincies en ook van de stad Rotterdam niet veel veranderen. Toch gebeurt hier iets. Men mag dan ter geruststelling opmerken, dat Rome dit doen moet tegen de ook daar voortgaande ontkerkelijking, het kerkelijk bestel verslapt bij Rome niet. In de kringen van de Nederlandse regering zijn de touwen niet slapper komen te hangen, bij de Rooms-Katholieken en in het bestuur van de Roomse kerk in Nederland worden ze slechts strakker aangehaald. Rome komt op een stuk geschiedenis van eeuwen terug. De officiële erkenning van de Roomse hoogwaardigheidsbekleders doet zien dat Rome gestadig bezig is, in ons land althans, schade in te halen. De tijd van de schuilkerken is lang voorbij en de Roomse kerk presenteert zich waarlijk niet alleen onder het getal van de kerken. Terwijl de Protestanten voor het merendeel overhoop liggen met art. 36 van de „Nederlandse" Geloofsbelijdenis, zoekt Rome zijn tvvee-zwaardenleer te handhaven. Voor haar is de zaak van de staat zeker ook een zaak van de kerk. De bisschop van Rotterdam zal een paleis met zich in Rotterdam brengen. Het besluit van de liberale regering van 1848 brengt gevolgen met zich.

Er is iets anders wat ons meer verontrusten moet. Terwijl in de zuidelijke landen het Rooms-Katholicisme innerlijk verzwakt en het Protestantisme veld wint, kan

van het Protestantisme in Nederland niet gezegd worden dat het groeit. Dat doet het niet in getalssterkte, dat doet het nog minder in innerlijke kracht. Kerkorganisatorisch herstelt Rome zijn oude positie naar hetzelfde steevaste systeem. Kon dat van de protestante kerken, na al wat over hen is heengegaan, gezegd worden. Zochten de protestantse kerken tegen ontkerkelijking in strakker binding aan een beleid naar oud-protestantse geest ('k mag in Nederland zeggen naar Calvinistische geest) hun heil. Tegenovei het Oud-Testamentische hiërarchische bestel van Rome houdt het Protestantisme niet stevig vast het nieuw Testamentische presbyteriale stelsel In de Hervormde Kerk is de nieuwe kerkorde niet zonder meer presbyteriaal te noemen. In de Gereformeerde Kerken is men bezig de Dordtse kerkorde lor. te laten. Daar kijkt men met een zekere begeerte naar wat kerkordelijk in de Hervormde Kerk tot stand kwam. Het is in elk geval wel duidelijk dat men in onze kerk een gereformeerd kerkbestel niet wenst. Na de besturenorganisatie van de tijd van de reglementenbundel zijn wij gekomen tot een synodaal bestel, al is het dan door de kerk in haar meerdere vergaderingen zelf zo gewild. Bij de aanneming van de kerkorde is bij één van de voorstanders het woord „presbyteriaal-episcopaal" gevallen en het is door ce leiding van de kerk niet recht gezet. Dit duidt op een innerlijke verschuiving in de lichting van Rome."

Na nog enkele opmerkingen te hebben gemaakt over de kerkorde en de kerkregering in de Herv. Kerk, komt ds. Tukker tot de volgende slotzin, die we ten volle onderschrijven.

„Wil men tegen het zich herstellende Rome iets doen, dan zal het Protestantisme zich ook moeten herstellen. Dan zal men tegen principe weer principe moéten stellen. Ons geloof is waard geloofd te worden. Maar dan moet het ook beleden worden, zoals het van de vaderen is overgeleverd. En het wil beleefd worden. Laat ik don m^ar zeggen „in gemeenscnap met" de vaderen, dat is zoals zij dat gedaan hebben. Zij hebben in dit geloof als een minderheid van ééx? tiende, later één derde, Rome's invloed te-? uggedrongen. Nu dringt Rome ai.-een minderheid van één derde, de Reformatie terug. Waar te vrezen staat niet alleen organisatorisch!"

Dit ic waard door onze jongeren overdacht te worden.

Vereniging Nederland" „Protestants

Tegelijkertijd willen wij de aandacht vestigen op de vereniging „Protestants Nederland". Nodig is dat de ogen van Protestants Nederland — als het protestant wil blijven — meer en meer opengaan voor het gevaar van Rome dat steeds sterker naar de macht grijpt.

De vereniging „Protestants Nederland" — opgericht in 1923 — stelt zich op grond van het Woord van God ten doel: Verdieping van de kennis van de positieve inhoud der reformatorische beginselen; verlevendiging van het historisch besef onder ons volk; verdediging van het protestants-nationaal karakter daarvan en bevordering van de belangen van het protestantisme in geestelijk en stoffelijk opzicht. De grondslag van de vereniging is de Heilige Schrift als het Woord van God.

De vereniging (waarin meewerken predikanten van de Herv., Geref. en Chr. Geref. Kerk en van de Geref. Gemeenten) tracht door het uitgeven van een eigen orgaan aan haar beginselen en doelstellingen zo veel mogelijk bekendheid te geven en op deze wijze de strijd te voeren tegen Rome vanuit een zuiver en diep geworteld inzicht in de noodzakelijkheid van het ontstaan van de Reformatie. De Reformatie heeft; ons juist geleerd dat het „SOLA SCRIP-TURA" (het Woord alleen).

„Protestants Nederland" wil positief vanuit Gods Woord een appèl doen op ons gehele Nederlandse volk. Dit is ook in onze tijd broodnodig. Denkt maar aan de oprichting van de twee nieuwe bisdommen.

Practisch resultaat van het werk van „Protestants Nederland" was o.m. de oprichting van de protestantse Emmakliniek in Den Haag, terwijl het oprichten van een Protestants Opvangcentrum voor roomskatholieken in de bedoeling ligt.

Wij kunnen onze jongeren aanraden hiervan lid te worden. De contributie bedraagt ƒ 4.— per jaar. Door uw lidmaatschap treedt u toe tot de actieve protestanten. U kunt zich melden bij het secretariaat: Laan van Nieuw Oosteinde 300, Voortweg.

RONDKIJKER.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen