Is nauwgezet leven dwepen?

Het viel voor Emde in Soerabaja schrikkelijk tegen, dal er geen godsdienstoefening werd gehouden. De Europeanen, die er woonden, waren gedoopte Christenen, maar er was geen predikant en daarom leefde men er maar of er geen God in de wereld was. Vreselijke toestand!

Gelukkig viel alles niet tegen: Emde trof er een landgenoot aan, die ook als matroos naar Indie was gevaren en in die stad was blijven hangen. Deze man heette Lambregt en was horlogemaker van zijn vak. Emde, zoals we weten, was molenaar, maar dat vak kon hij in Soerabaja niet uitoefenen. Door middel van Lambregt leerde hij nu het horloge maken. Daat zat wel wat verdienste in. Zo leefden die twee als onbekende Duitsers te midden van een gemengde bevolking en ze trachten aan de kost te komen door horloges te repareren. En met het godsdienstig leven, hoe zou het daarmee gaan? Wij zouden zeggen „toevallig", dat er juist een zendeling in de stad kwam. Zijn naam was Jozef Kam, die op doorreis was naar Ambon, maar die enige tijd op reisgelegenheid moest wachten. Die tijd werd door Kam benut om een Zendelinggenootschap op te richten. Al spoedig vernamen Emde en Lambregt van deze plannen en ze sloten zich dadelijk aan. Er werden geregeld bidstonden gehouden en door de zendeling werden gedeelten uit de Bijbel uitgelegd. Het oponthoud (in Gods raad niet toevallig) gaf dus gelegenheid om te komen tot een Christelijke gemeenschap. Emde werd in die gemeenschap de rechterhand van Kam. Toen deze dan ook naar Ambon vertrok, was het vanzelfsprekend, dat Emde de leiding overnam.

Nu duurde het niet lang, of de hele stad wist wie Emde, de horlogemaker, was. De groep, die onder zijn leiding bijeenkwam, werd spottend genoemd „de vromen van Soerabaja". Als we voor de Naam van God uitkomen, zit de vijand niet stil. En de horlogemaker kwam voor de zaak des Heeren uit. Vloekers werden op straat aangesproken en vermaand de Naam des Heeren niet ijdel te gebruiken. Soms viel dit in goede aarde, maar meestal gebeurde het omgekeerde. Vandaar dat de leider van de godsdienstige groep het moest ontgelden. Als het donker was, gooide men met stenen tegen zijn huis of plakte men spotprenten op de ramen. Een spotprent beeldde de horlogemaker af met een Bijbel in de ene hand en een jeneverfles in de andere. Lasterpraatjes deden de ronde. Maar Emde dacht aan de woorden van de Heere Jezus: „Gij zult gehaat worden van alle volkeren om Mijns naams wil." Scholden ze Jezus niet uit voor vraat en wijnzuiper?

Na verscheidene jaren kwam er een Hollandse predikant in Soerabaja. Emde verwachtte er heel veel van, maar och, wat viel dat bitter tegen. De preken van deze dominee noemde Emde „erbarmelijk". Toch hield hij vol om met de zijnen de kerkdiensten te bezoeken. Na de dienst kwamen zij bij elkander, knielden neer en dan ging Emde voor in gebed. Een gedeelte van zo'n gebed is bewaard gebleven: „Heere, wil het gehoorde Woord aan de harten van alle toehoorders met genade van boven zalven. Wil over leraar, gemeente, de gehele stad en omgeving de geest der zelfkennis, genade, boete, wijsheid, deemoed en geloof in volle mate uitgieten. Schenk inzonderheid op de Dag des Heeren een rijke zegen. Wil ons in de week voor zonden en misdaden bewaren en verleen ons kracht om als kinderen des lichts te wandelen."

Op Zondagmiddag onderwees Emde zijn huisgenoten uit de Bijbel en elke morgen en avond hield hij in zijn huis een bidstond. Velen woonden deze bidstonden bij. Dat nauwgezette leven kon de predikant zeker niet verdragen. In de kerk ging hij tenminste waarschuwen voor de horlogemaker: het was een gevaarlijk mens en een dweper.

Het hielp de predikant echter niets, het lasteren van zijn medemens. Emde ging gewoon zijn gang. Er moest iets anders verzonnen worden. De rechter van de stad moest er aan te pas komen. Deze riep Emde ter verantwoording. De horlogemaker wist evenwel goed wat hij zeggen moest. Hij toonde met de Bijbel aan, dat de dominee geen goede leer bracht en dat hij de hemel opende voor mensen, die het hemelrijk niet zouden binnengaan; daarentegen sloot hij

de hemel voor hen, die oprecht zochten God te leren kennen. De rechter wist hierop niets te antwoorden, maar.... Emde had de predikant beledigd, naar het zeggen van de rechter. Het gevolg hiervan was, dat de beschuldigde enkele weken in de gevangenis moest. Daar zat Emde nu. De deur was stevig gesloten achter de onschuldige. Er was echter één ding, dat ze niet konden sluiten. Dat was de mond van de gevangene. Emde sprak tot zijn medegevangene over de gemeente, die er is in Christus Jezus, op overtuigende wijze. Toen de rechter dat hoorde, vond hij het maar beter om Emde op vrije voeten te zetten, want anders zouden de gevangenen nog besmet worden door dc „dweper".

Emde kon dus weer naar zijn woning terug keren en zijn gewone werk voortzetten. Naar de Gouverneur-Generaal ging nu een aanklacht, maar daarop werd kop noch teken vernomen.

Ongestoord kon de horlogemaker zijn gang gaan. Hij had nog heel wat te verrichten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen