Herdenking- bevrijding

RONDKIJK

Nederland maakt zich op het feit der bevrijding-van ons land — nu tien jaar geleden — algemeen te herdenken. Oranjeverenigingen, feestcommissies e.d. zijn alle ijverig in de weer, om grootse feesten op touw te zetten. Gemeentebesturen worden ingeschakeld om subsidies te verlenen, er zijn zelfs dorpsgemeenten die grote bedragen uittrekken om op de 5 Mei-dag a.s. openbare gebouwen te illumineren. Het belooft dus nog al wat te worden.

Ons volk houdt wel van nationale feesten. Bij zo'n gelegenheid immers mag ieder meedoen! Eerst naar de kerk 'smorgens, maar daarna achter de muziek aan. En wat er dan zo'n dag verder volgt van volksdansen, hossen en springen. Het viel ons op dat er in een liberaal blad onlangs op werd gewezen, „dat er aan de stijl van het feestvieren in menig opzicht iets hapert." „Op dit punt is er aan volksopvoeding nog wel iets te doen", schreef het blad. Als zo'n liberale krant dit schrijft, blijkt het toch wel heel erg te zijn. Men raakt zo spoedig uit de band.

Is herdenken van onze verkregen vrijheid — nu tien jaar geleden — dan niet geoorloofd ? En is het onze jeugd niet noodzakelijk nationale gedenkdagen te houden, om het nationaal bewustzijn aan te kweken? i

Wij zouden niet gaarne beweren, dat we onze bevrijding niet mogen herdenken. Die bevrijding betekende het einde van een nazisysteem, in al zijn uitingen zo gruwelijk, als met geen pen valt te beschrijven. Onze huidige generatie heeft dit meer of minder bewust doorleefd, onze jeugd van heden heeft er geen persoonlijke heugenis van en het is goed, dat het nog eens in herinnering wordt gebracht. Opdat we de van God geschonken vrijheid weten te waarderen. Maar we doen er niet aan mee, om dit in een feestroes uit te leven. Dat past ons en onze jongeren niet. Zeker, we mogen verheugd zijn, dat we onder de dynastie der Oranje's nog onze vrijheid mogen bezitten, wat nog een wonder mag worden geacht als we zien hoe het gist in de wereld. We leven als op een vulkaan, die ieder ogenblik kan uitbarsten. Dat wordt zelfs aangevoeld door mensen, die het op het punt van „feestvieren" overigens zo nauw niet nemen. Ik zal hier een gedeelte citeren uit het blad „Vrijheid en democratie", dat bij de komende herdenking-de ernst van de wereldhistorie van het ogenblik beziet. Dit blad schrijft:

„De internationale dingen hebben zich zo heel anders ontwikkeld dan wij het ons in de jaren van de oorlog en bezetting hebben gedroomd. En aangezien de internationale situatie veelszins beslissend is voor onze eigen nationale positie is het duidelijk, dat wij ook bij de herdenking onzer bevrijding de ogen voor het internationale niet kunnen sluiten.

Wij denken hier onwillekeurig terug aan de grote nationale feesten, die wij in de jaren dertig-vierden: het veertigjarig regeringsjubileum van Koninging Wilhelmina bijvoorbeeld. Met welk enthousiasme en met welk een begrijpelijkdankbare vreugde dit gevierd werd, over die feesten hing toch reeds iets van de schaduw die het nationaal-socialisme als donkere dreiging afwierp. Dat gaf voor ons gevoel zelfs aan die hooggestemde feesten iets irreëels, althans iets beklemmends.

Is het bij de komende herdenking onzer bevrijding zoveel anders gesteld?

Wij wensen niet voor onheilsprofeet te fungeren. Wij geloven zelfs dat er waarheid schuilt in recente uitspraken van enkele grote staatslieden, dat het gevaar van een nieuwe wereldoorlog thans iets minder dreigend is dan het de laatste jaren scheen. Maar dit neemt niet weg, dat de onzekerheden in de wereldtoestand niet bepaald tot zulk een opgewektheid stemmen als voor een ongeremd nationaal feestbetoon nodig geacht mag worden.

Het continent waarvan wij deel uitmaken vormt ternauwernood meer een staatkundigbegrip, nu Oost-en West-Europa feitelijk twee gescheiden werelden zijn geworden. En al is er een krachtig streven naar YVesteuropese eenheid, die eenheid zelve is nog verre van verwezenlijkt. Voeg daarbij dat de mogendheid, op welker kracht en van welker beleid West-Europa voor zijn behoud te enenmale aangewezen is, de Verenigde Staten, juist in deze weken niet alleen de Chinezen voor allerlei raadselen plaatst, dan hebt ge redenen te meer om aarzelend te staan tegenover een feestbetoon, dat herinneringen wakker roept aan hetgeen wij in de oorlogsjaren aangaande een nieuwe wereld hoopten. Dc veelszins beschamende publicaties over Jalta, waartoe Washington vrij onbesuisd is overgegaan, zijn ook in dit opzicht niet bepaald aanmoedigend voor een volk als het onze, dat nu beter dan tien jaar geleden begrijpt, wat het zeggen wil, mee te deinen op de bewogen stromen van het internationale leven."

Toen uw rondkijker dit las, vond hij het opmerkelijk dit van die zijde te vernemen. Op de a.s. feestelijkheden wordt hier een rem gezet, ziende wat er internationaal gaande is.

Ik zei zoeven: we leven op een vulkaan. Het is nu ook ongeveer tien jaar geleden, dat twee atoombommen Hirosjima en Nagasaki verwoestten. En intussen heeft de mensheid krachten ontwikkeld, waaivan zelfs de grootste geleerden de vernietigende uitwerking hebben onderschat. Volgens de laatste publicaties moet b.v. de uitwerking van de waterstofbom zo ontzettend zijn, dat de bom op Hirosjima daarbij vrij onschuldig-kan worden genoemd. In Engeland werd onlangs gepubliceerd dat een tiental (sommige zeggen zelfs een vijftal) van deze H. bommen voldoende zouden zijn om Groot Brittanië als oorlogspotentieel uit te schakelen.

In zulk een wereld leven we — en nu gaan we feesten. Is het niet om bang van te worden ? In 1913 werd een groot onafhankelijksfeest gevierd en in 1914 moesten onze jonge mannen voor jaren onder de wapenen. Toen heeft de Heere nog zachtjes met ons gehandeld. Maar we zijn van kwaad tot erger geworden. Als nu een oorlog los brandt, zullen we niet weten waar we ons bergen moeten.

's Heeren weldaden tot heden over ons mogen we herdenken, het mocht zijn in ootmoed en in vreze. In ootmoed, omdat we onze vrijheid die we tot heden bezitten niet hebben waardig gemaakt. En in vreze, dat de Heere rechtvaardig met ons zou kunnen doortrekken. Als het zo ligt hebben we geen behoefte aan ijdel feestbetoon. We spreken met elkaar af, dat we daar niet aan meedoen.

RONDKIJKER.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen