RONDOM STAAT EN KERK

Staat en Kerk, wij willen die maar gaarne aan elkander gebonden zien. Dit mag in onze tijd wel dubbel worden onderstreept, want dat verband spreekt nog maar tot weinigen. De Staat is van de Kerk losgemaakt en er beslaan alleen voor de roomse en de Hervormde Kerk nog banden van finantiële aard. Er gaan stemmen op om ook deze relatie door afkoop met een som-in-eens te beëindigen. De kerken die de Hervormde Kerk verlaten hebben, weten echter van dit zilveren koord niet; zij dragen van liun kerkelijk leven de lasten zonder subsidie van de staat.

Intussen is ook hier neer veel aan verandering onderhevig, want niet alleen de R.K. maar ook in de kring der Gereformeerde en Hervormde Kerken (en wellicht nog in andere kerkformaties) bezint men zich er over, of het nu zo heel vreemd is dat de overheid eens met geld te huif> komt. Wij spreken hier nu niet van de rechtstreekse armenverzorging of diaconale hulp. want dat is neer een geheel aparte zaak, die ook al weer ingewikkeld dreigt te worden.

Steun in de vorm van subsidie uil de kas van hel Rijk of van het Gemeentebestuur komt al meer binnen de gedachtensfeer. De waardevermindering van het geld vraagt de laatste jaren grote sommen voor kerkbouw of vestiging van nieuwe gemeenten. Een steeds groter deel van ons nederlandse volk wordt los van de kerk. Daarbij zijn de levensomstandigheden zeer veranderd. men heeft voor voldoen aan eigen behoeften veel meer geld nodig dan onze ouders vroeger, niet alleen door stijging van prijzen maar omdat men veel meer behoeften kent dan zij. De soberheid van weleer heeft voor ruimere levensgewoonten plaats moeien maken. Het wordt steeds

meer een raadsel waarvan een vroeger geslacht nog zoveel voor kerk en school kon doen. IT ij zijn sociaal dan erg vooruit gegaan, waar 't is o) het volk steeds meer het brengen van offers voor de dienst des Heeren verleert.

Hier zij echter levens ootmoedig erkend, dal in onze gemeenten de liefde lot geven nog niet verflauwd is en wij staan telkenmale verwonderd hoe grote collecten en andere finantiële steun nog in de gemeenten geboden worden: De Heere neigt onder ons de harten nog: wij mogen over de finantiën niet klagen. Dal is heel belangrijk, want overal in de liijbel vindt Ij de dienst des Heeren verbonden aan de gaven van hel volk. It anneer de liefde lol de kerk verflauwt, wanneer wij onze plaatsen vaak ledig laten, dan verflauwt ook de lust lol meedragen der lasten. I)it terloops.

Het feit ligt er echter: de R.K. Kerk kan al lijd geld gebruiken en slaat uil beginsel nooit iets aj en de andere kerken hebben grote finantiële zorgen. De Hervormde Kerk heeft nog wel kapitaal achter de hand. maar de tijd zit legen en doet het slinken' als sneeuiv voor de zon. De gebouwen 1 ragen ook onderhoud en dal is nu heel duur. Zo staat dan hier en daar een kerk uit vroeger eeuw oj> instorten en komt dikwijls het Rijk mei 50 of 60' r in dr kosten te ludp. wil men niet de historische gebouwen zien afbreken. Wanneer we dan nog horen van streken, overwegend hervormd. waar 30 a 10 mensen Ier kerk komen, dan kan alleen weemoed ons hart vervullen om hel geestelijk verval, dat zo groot geworden is in ons f aderland.

Ook in de Geref. Kerken wordt een strijd gestreden die mei het geld in verband slaat. De laatste Synode heeft nog welen te verhinderen dal men overheidssubsidie voor de kerken zou vragen, of we! dat men in die richting zou icerken. maar voor de jeugdverenigingen wordt die wel geaccepteerd. Ook gaan daar stemmen op om de diaconaale onderstand maar aan de Gemeentebesturen (Sociale Zaken) over te laten: men kon dan met liel diaconale gehl iels anders gaan doen waaraan meer vreugde zou le beleven zijn. Gelukkig is daar nog een groot deel der kerken dal zich legen deze gang van zaken verzet.

Verschillende omstandigheden werken hier samen. Zo ivij zeiden zijn de lasten der kerken zwaar en is het gezinsleven ook duur. En ofschoon men daar van , .vaste-vrijwi!lige-bijclagen" voor de kerk weet, hetwelk wij niet meer als een liefdegave maar als een vaste contributie kunnen beschouwen, moei toch telkenmale hel uiterste van de gemeente gevraagd worden. \u is er een mentaliteit ontslaan onder kerkgaand Nederland om de overheid met flinke subsidies over de brug te laten komen. Men ziet in het verbreiden van hel geloof toch een staatsbelang. de slaal-zelf doel geen keuze en laat hel geestelijk werk aan de kerken over. welnu, zo redeneert men. laai dan de Staal ons geld geven, dan zullen wij het werk doen.

En hier komt hel nadeel voor de dag van de zeer hoge belastingen die de staat eist. Alles eerst bewerken die dat de burger een flink deel van zijn inkomen af moet slaan en liet dus niet voor ideële doelen kan aanwenden. Vooral voor hen. die een hoog salaris of inkomen hebben zijn de lasten zwaar, want de belastingen zijn zeer progressief, dal is naar inkomen zeer veel steigend. De spaarmogelijkheid wordt er door verkleind en de vorming van eigen bezit bemoeilijkt. De staat trekt enorme kapitalen naar zich toe. Wanneer b.v. de voorstellen van de Sociaal-Econ. Raad ten aanzien van de oudedagsvoorziening wet zullen worden, zal dit zelfs een verschuiving van het volksinkomen ten gevolge hebben! Waarde zaken zo slaan redeneren velen aldus: ..de staal trekt ons geld aan zich. laat de slaat dan ook voor veel maar zorgen en wanneer wij subsidie vragen voor kerkelijk werk dan is dat ten slotte toch ons eigen geld. It ij halen er op die manier weer hel nodige van terug."

Dit is een zeer verkeerde redenering. Want wel moeten wij de Overheid de middelen geven om haar laak te vervullen, daar ivijst ook de Apostel op, Rom. 13. Maar de overheid behoort niet steeds meer zich met hel volksleven in le laten en haar laak uil le breiden. Slaat en maatschappij hebben elk luin eigen terrein. De volksvrijheden en de volksverantwoordelijkheid gaan nu steeds meer teloor.

Intussen is ook misplaatst de gedachte, dat wij op het eens betaalde belastinggeld recht kunnen laten gelden. Zo spant men de paarden achter de wagen. De Overheid heeft een eigen \: erant woordelijkheid en laak en mag daarom belasting heffen. Blijft zij bij haar laak dan hebben wij verder niets te reclameren. Maar een bijzonder gevaar schuilt er in. wanneer wij ons in die redenering, hierboven weergegeven. min of meer bij de hoge lasten neerleggen met de gedachte. ..wij slepen er zo veel mogelijk van terug." En voorts kan een ieder begrijpen, dal wanneer de slaat niet subsidies helpt, hij ook waarborgen eist en rekenschap van de besteding vraagt. IIij laat dat dan ook door zijn accountantsdienst controleren. En zo zou dus de kerk onder controle komen: te begrijpen, maar toch niet te begeren. Ook niet om wal er nog komen kan, want we welen nu al nat regering we hebben, maar wat kan er nog komen? Men denke dit maar eens even door. Hoe meer de Overheid in hel maatschappelijk leven ingrijpt en ons in zakenleven en j> arliculier van haar afhankelijk maakt, hoe gemak keiijker een anti-christelijke macht ooit heel ons volksleven in liaar ban zal slaan.

Ten slotte. Wij horen nu zelfs uit de mond van een minister van Chrislelijken huize, dat de belastingheffing ten doel mag hebben liet volksinkomen billijk te verdelen. Daartegen ga ons protest. Dit is niet de laak; van de Overheid. Zij kan zeker voor de volksbelangen zorgen, maar heeft niet het recht alles maar gelijk te schaven. Want dal is zelfs onschriftuurlijk. Ifel is een eis die altijd in hel rode kamp gehoord werd. Daar moest men nu Dr Kuijper of Dr Colijn eens mee zijn aan boord gekomen!

Ik zou zulk een stelling gaarne principieel verdedigd zien. Want het lijkt nergens op. Ons volk dat nog naar beginselen vraagt moest hier veel meer waakzaam zijn want er dreigen grote gevaren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen