VRAGENBUS

W. F. te A. vraagt mij iets mee te willen delen over de persoon door wie, de tijd wanneer en het doel waartoe de H.B. Catechismus is opgesteld.

Antwoord: Deze vraag doet me denken aan de indeling van een preek. Hoewel ik van de drie punten wel iets hoop te zeggen zal ik me aan de volgorde niet zo nauwkeurig houden.

Het woord catechismus betekent oorspronkelijk: mondeling onderwijs in de chr. religie gegeven aan een catechisant. Het duidde dus geen boek aan. Luther is de eerste geweest, die zijn boekje ter ondexwijzing aan de jeugd Catechismus noemde. Hij schreef er twee. Van Geref. zijde noem ik er slechts enkele, hoewel er meer zijn. Calvijn schreef er één, Bullinger en a Lasco, zoals bij ons bekend is de H.B. catechismus. Over de laatste enige opmerkingen.

Frederik de 3de, van de Paltz, een Godzalig wan, zette reeds kort na zijn troonsbestijging met kracht de reformatie in de Paltz in beslist Geref.-geest door. Daar

hij gaarne een leerboek wilde hebben dat in kerken en scholen gebruikt zou kunnen worden, benoemde hij een commissie bestaande uit enige hoogleraren en andere geleerden. In die commissie zaten ook zij, die we wel de hoofdopstellers van de catechismus kunnen noemen n.1.: Zacharias Ursinus en Casper Olivianus. De inhoud van de catechismus is hoofdzakelijk van Ursinus, terwijl Olivianus voor de eindredactie heeft zorg gedragen. Zoals bij de uitgaven van andere werken zeker ook gebruik wordt gemaakt van bronnen, zo hebben de opstellers de bestaande catechismussen van Calvijn en a Lasco geraadpleegd.

In 1563 werd de H.B. Catechismus door de Heidelbergse Synode goedgekeurd. Nog in hetzelfde jaar verscheen er een eerste, tweede en derde druk. In de tweede druk werd op verlangen van Olivianus de vraag ingevoegd over het onderscheid tussen Avondmaal des Heeren en de Paapse mis. In de derde uitgave wordt de mis „een vervloekte afgoderij" genoemd. Dit zal wel in verband staan met de uitspraken van het concilie van Trente. Petrus Dathenus is de man, die de catechismus in 1566 uit het Duits in het Hollands heeft vertaald en achter zijn psalmberijming werd opgenomen. Petrus Gabriël was de eerste, die, in 1566 te Amsterdam, uit de catechismus preekte.

Op de Synode 1618—1619 werd de catechismus door allen geroemd en geheel in overeenstemming met Gods Woord geacht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen