ZANG SN DE EERSTE CHRISTENGEMEENTEN

t Via het secretariaat van „Daniël" bereikte mij een vraag uit Rotterdam-West om eens iets te schrijven over wat men zong in de eerste Christengemeenten. Laten w r e voorop stellen, dat dit niet zo heel gemakkelijk te beantwoorden is. Immers de eerste gemeenten leefden al heel spcedig onder de vervolgingen, eerst door de Joden, later door de Romeinen en men kan gemakkelijk begrijpen, dat er onder dergelijke omstandigheden niet veel gezongen werd. Bovendien, waar blijven in dergelijke oni'ustige tijden de bescheiden, waaruit wij nu nog zouden kunnen putten ? Laten we er over ophouden, Hoe meer we er over nadenken, hoe meer de moeilijkheden zich opstapelen. Laten we niet alvast verder op ons onderwerp vooruitlopen, maar trachten een logische beschrijving van de feiten te geven.

Met het scheuren van het voorhangsel in de tempel op Goede Vrijdag hield de schaduwachtige bedeling op. De zaligheid, die „uit de Joden was", werd — mede door de verwerping der Joden — aan de heidenen gebracht, en naar de toenmalige cultuur-en machtscentra: thene en Rome en verder over de gehele bewoonde wereld, „tot de einden der aarde." Toen hield, met de verwoesting van de tempel door Titus, ook de symbolischs eredienst voor de Joden op. De gelovigen moesten afzien van de offers: W aa r nu vergeving derzeive is, daar is geen offerande meer voor de zonde." (Hebr. 10 : 18) en onderiing samenkomen en elkaar vermanen: Het woord van Christus wone rijkelijk in u, in alle vrijheid; leert en vermaant elkander, met psalmen en lofzangen, en geestelijke liederen, zingende den Heere met aangenaamheid in uw hart." (Kol. 3 : 16.)

In deze tekst, en daar was de bekende aanloop voor nodig, vinden we al iets. Er is dus inderdaad in de eerste Christengemeenten tijdens de samenkomsten gezongen. Maar wat zong men, en hoe kwam men aan de liederen ?

De gemeenten waren nieuw, de evangelieverkondiging was „nieuw", om het een beetje modern te zeggen: de liturgie was nieuw, geheel verschillend van de oude tempel-of synagogendienst. En nu lag het voor de hand, dat de eerste christengemeenten zich in hun gebruiken richtten naar de synagogen. Dit is ook inderdaad het geval geweest.

De synagogen waren plaatselijke samenkomsten dei' gelovigen, waarin de wet werd gelezen en verklaard. De oudsten hadden , , de vooraanzittingen in de synagogen" en waakten voor de orde. Beurtelings las of verklaarde een der aanwezigen, die, daartoe bereid was en behoefte gevoelde, de thora. Daarbij werden de psalmen door de voorganger „psalmodiërend" voorgedragen = min of meer eentonig opdreunen. Het volk, de aanwezigen, voegde daaraan toe de amens en halleluja's.

Deze vorm was de enige, die thans voor de hand lag'. We komen hier straks op terug.

Zoals reeds opgemerkt, waren de eerste eeuwen voorde christelijke kerk lang niet gemakkelijk. Volgens de Handelingen was het chx'istenzijn in Jeruzalem levensgevaarlijk en door de arbeid van de vluchtelingen uit die stad vormden zich de meeste kerken (gemeenten) elders in het land en later, door Paulus als middel in Gods hand in Klein-Azië in de Romeinse tijd.

Rome was toen al over het toppunt van zijn macht heen. Daar had God voor gezorgd en middellijk kon daardoor het evangelie zich snel uitbreiden. Immers in Titus' tijd telde Rome 20 millioen slaven op nog geen 8 millioen vrije burgers. Gemiddeld kon elke Romein dus zo'n 3 slaven houden en dit kweekte luiheid met alle gevolgen van dien. Daarbij lag de stad op heuvels en midden in de moerassen, dus elke korrel graan moest worden ingevoerd; al het drinkwater moest met 40 km lange leidingen worden aangevoerd. Daardoor grote armoede, honger en ziekte onder de slavenbevolking, en overdadige luxe onder de vrijen. Onder deze omstandigheden schoot het christendom met zijn prediking van gelijkheid snel wortel, bijzonder onder de slaven. Tegelijk krachtig verzet vanuit de heerserskringen en daardoor loutering. Talloze christenslaven werden vermoord, ten genoege van de arenabezoekers. („Brood en spelen.")

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen