NUTTIG OPONTHOUD en dan: de laatste etappe.

De 19de Januari 1830 zetten Riedel en Schwartz voet aan wal te Batavia. De reis was zeer voorspoedig geweest: in twee maanden had het zeilschip „De jonge Adriana" de grote afstand rondom de zuidpunt van Afrika afgelegd. Voorlopig namen de twee vrienden intrek bij zendeling Medhurst, die door het Londense Z.G. schap was uitgezonden en die sindsdien het hele eiland Java al had doorkruist. Hij woonde in Weltevreden en werkte sedert 1821 onvermoeid aan de doorwerking van het evangelie. Vele boeken had hij in het maleis overgezet en verspreid. Aan tegenwerking had het de man niet ontbroken: vijandschap van de Mohammedanen, maar ook van de zijde van het koloniaal bestuur. Dit laatste had de druk van het Nieuwe Testament in het javaans zelfs verhinderd. De Chinezen waren in de regel het meest toegankelijk voor de woorden des Levens.

Voor de vrienden was het verblijf bij zendeling Medhurst zeer leerzaam. De maleise taal werd geleerd en ze konden de zendeling vergezellen bij diens werk. Zo leerden ze de zendingsarbeid in de practijk kennen. Langer dan het voornemen was bleven ze dan ook in

Weltevreden en pas 10 Juli vertrokken ze naar Soerabaya, in die tijd een stad van 100.000 inwoners, de grootste handelsstad in het oosten van Java. In deze stad namen ze intrek bij de horlogemaker Emde, die geboren was in Waldeck, en die zijn huis had open gezet voor de zendelingen die in Soerabaya terecht kwamen. De bovenkamers waren in gereedheid gebracht voor de huisvesting van zendelingen, die op scheepsgelegenheid moesten wachten, om verder te kunnen reizen. Eigenaardig noemde Emde die kamertjes „profeter.kamertjes", daarbij denkend aan de geschiedenis van de Sunamietische vrouw in 2 Kon. 4 : 10. De horlogemaker greep elke gelegenheid aan om te getuigen van de waarheid en cle voortreffelijkheid van het evangelie. Eens, toen Riedel met zijn gastheer in de werkplaats zat, kwam er een officier binnen, die zijn horloge aan Emde gaf, met de woerden: Wil je het schoon maken? Het is duivels vuil." Emde nam het uurwerk aan en sprak: Ja, meneer, uw horloge wil ik wel reinigen, kon ik het uw hart ook maar doen, dat misschien nog veel vuiler is." En daarop ging hij spreken over de verdorvenheid van het hart en wijzen op het enige nodige, dat ieder men? 'oor zijn eeuwig geluk behoeft. Ook op de markt was Emde actief: ij had zijn tas dan gevuld met tractaatjes, die hij in het javaans had vertaald en op eigen kosten had laten drukken, en. kwistig deelde hij die papieren uit aan de samengestroomde menigte. Verder hield hij bidstonden in de maleise taal en ook thuis in het hollands. Tijdens die bijeenkomsten in zijn huis zat de duivel niet stil: eelal gebeurde het, dat met vuil tegen de deur werd gesmeten en dat er een vreselijk leven werd gemaakt. Maaide oude klokkenmaker verdroeg die smaad kalm en waardig.

Wat had Riedel graag bij vader Emde gebleven! Maar dat kon niet, want Celebes was de plaats van bestemming. De 19de October namen de twee vrienden afscheid van de beminnelijke man én scheepten zich in voor de reis naar Ambon, waar ze weer dichter bij hun arbeidsveld zouden komen.

De vaart naar het schone eiland Ambon was niet bepaald gunstig. Tegenwind vertraagde de tocht en de twee mannen hadden veel last van zeeziekte, doch op de laatste dag van November zagen ze toch de hoogst gelegen punten van het eiland uit de zee opdoemen. Bij zendeling Kam werd ze vriendelijk ontvangen. Doorkoning Willem T was Jozef op Ambon als predikant aangesteld. De wijde kring der Molukken was aan zijn zorgen toevertrouwd, en door zijn zeldzame ijver die aan de dag werd gelegd, wordt hij wel de Apostel der Molukken genoemd. Voor eigen rekening had hij een schip laten bouwen, waarmee hij vele reizen maakte.

Op Java hadden Riedel en Schwartz al veel van de maleise taal geleerd maar hier bij zendeling Kam moesten ze zich uitsluitend van deze taal bedienen, met het gevolg, dat ze die taal heel goed konden beheersen. Dat was al een heel groot voordeel. Ook kregen ze veel aanschouwelijk onderwijs van Kam, wanneer ze deze vergezelden op zijn tochten naar de overal verspreide gemeenten. Toch duurde het voor cle beide mannen veel te lang eer er scheepsgelegenheid kwam naar Celebes, het grote doel dat hen voor ogen stond. Wel vijf maanden moesten ze op Ambon blijven. In die tussentijd vond Riedel een vrouw, die hem naar het arbeidsveld zou vergezellen. Het meisje was een dochter van de oudresident van Haroeko. Vaak kwam zij in het huis van de zendeling, waar ze mevrouw Kam hielp bij de naaischool. Op die school leerden inlandse meisjes niet alleen verschillende handwerken, maar ze werden ook onderwezen in de grondwaarheden van het Christendom. Wanneer Riedel haar ijver aanschouwde en bemerkte, dat de jonge vrouw zulks deed uit Christelijke levensovertuiging, kwam bij hem onwillekeurig de gedachte op, dat zij een geschikte vrouw voor een zendeling zou zijn. Tenslotte werd zij ten huwelijk gevraagd, waarop een toestemmend antwoord volgde. In Mei 1831 werd het huwelijk door zendeling Kam bevestigd. Vijf dagen later kwam de lang-verbeide scheepsgelegenheid en zo konden dan Schwartz en Riedel (deze met zijn jonge vrouw) eindelijk vertrekken naar Menado, het eind van cle langdurige reis.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen