OPGRAVINGEN

2

„Een berg van vele steden."

Iedere bijbellezer weet, dat in de Bijbel de namen van vele steden voorkomen. Sommige van die steden zijn er in het moderne Israël nog, b.v.: Jeruzalem, Hebron, Bethlehem. De meeste steden uit de Bijbel zijn er echter niet meer, althans niet meer aan de oppervlakte. Men zal nu moeten graven om erbij te kunnen komen, want de oude steden zijn onder de oppervlakte verdwenen. De aarde heeft zich als het ware over het oude gesloten en zodoende bewaard voor latere geslachten, die door de opgravingen nu een blik kunnen slaan in de historie van oude tijden, beter dan een boekenkast, vol met geschiedkundige werken dat kunnen doen. Dat is het mooie van de opgravingen. Met eigen ogen kan men in 1953 zien hoe een stad of onderdeel van een stad er b.v. 1000 j. v. Chr. uitgezien heeft.

Onwillekeurig dringt zich nu de vraag aan ons op: Hoe komt het toch, dat men in Palestina in de aarde moet graven, om iets uit vroegere eeuwen te bezien, terwijl dat b.v. in ons land niet nodig is. Die hier de Gevangenpoort wil zien, gaat naar Den Haag en het gebouw staat er nog net zo als drie eeuwen geleden. Ook veel andere bouwwerken, zoals stadspoorten enz. zijn niet onder de aarde verdwenen, terwijl dit in Palestina dikwijls wel het geval is. Ware dit niet zo, dan zouden opgravingen overbodig zijn.

Welnu, Palestina is een heuvelland. Hoe men het ook doorkruist en in welke richting, men zal voortdurend stijgen en dalen als een scheepje op nimmer rustende golven. Bekijkt men op zo'n tocht de heuvels nauwkeurig, dan zal men al heel gauw tot de ontdekking komen, dat sommige er van niet in het landschap passen, die vreemd aan doen in hun omgeving en de indruk wekken van kunstmatig daar te zijn opgeworpen. Men ziet dergelijke heuvels, b.v. aan de zuidelijke rand van de vlakte van Esdrelon, men ziet ze in het vlakke kustgebied, vanwaar ons de Filistijnen met strijdlustige blikken opzagen naar de toppen van Juda's bergen. Ze zijn talrijk in het centrale hoogland, maar vooral in het Jordaandal van Jericho tot het meer van Genesareth.

Deze heuvels nu zijn de „graven" der oude steden. Het urabische woord voor zo'n heuvel is

teil,

wat overeenkomt met het hebreeuwse tel. Beide woorden betekenen in het hollands: heuvel. Zo'n heuvel verbergt in zich dus een oude stad of steden. Beziet men dan ook kaarten, waarop deze heuvels zijn aangegeven, dan leest men er herhaaldelijk het woord teil op, bv. in het zuidoostelijke Jordaandal: Teil Moestah, Teil Nimrin. Teil Hamman, Teil Er-Rameh. Teil Iktanoe, Teil Adeimeh enz. Ik doe ter illustratie hier slechts een greep uit de kaarten, die hier voor me liggen.

Dit woord komt ook in de Bijbel voor: Jozua nu verbrandde Ai, en hij stelde haar-tot een eeuwige hoop (= teil), ter verwoesting, tot op deze dag." (Joz. 8 : 28.) Nog een voorbeeld is: Zo zegt cle Heere: iet. Ik zal de gevangenis der tenten Jakobs wenden, en Mij over hun woningen ontfermen; en cle stad zal herbouwd worden op haar hoop (= teil), en het paleis zal liggen naar zijn wijze." (Jer. 30 : 18.)

Zo'n teil verbergt dus een oude stad. Nu is het ontzettend moeilijk, om precies te zeggen, welke stad in een bepaalde heuvel verborgen is. Dit uit te zoeken, is een wetenschap apart en ligt niet op het terrein van een leek. Later D.V. hierover misschien meer.

Maar hoe komt het toch, dat zich over die oude steden een teil gevormd heeft, dus hoe ontstaat een teil? De vraag stellen is haar beantwoorden. Een teil is niet iets, dat gisteren niet was en vandaag wel, maar het proces duurt eeuwen en eeuwen. In een vijftal punten zullen we een uitlegging trachten te geven:

1. Geen gemeen tereiniging.

Een oude Oosterse stad kende, evenals de meeste Palestijnse steden van de twintigste eeuw, althans voor Wereldoorlog 2 geen georganiseerde, mechanische vuilverbranding. Er was zelfs geen algemene vuilnisbelt buiten de muren. Wat ieder kwijt wilde zijn, wierp hij weg, waar het hem gelegen kwam, gelijk het tot voor kort nog gebeurde in de palestijnse binnenlanden, om op de „hoofdsteden" van Juda maar geen blaam te werpen. Zo steeg het niveau van het stadsplan van jaar tot jaar en de vloer der woningen kwam steeds hoger en hoger te liggen.

2. Aardbevingen.

Trof een aardbeving een stad, zodat die geheel of gedeeltelijk in puin kwam te liggen, dan bouwde men de nieuwe stad op de puinhopen van de vorige.

3. De regen.

De huizen rustten op een fundament van onbehouwen blokken, min of meer aaneengekit door leem. De muren waren van steenblokken of van leem of leemtegels. De platte daken waren ook al gemaakt van leem of leemtegels, gestut door houtwerk. De regen spoelde dan het leem weg en knaagde aan de leemklompen, zodat de woning bouwvallig werd en op een gegeven moment instortte. Bij opgravingen in Taanach vond men een heel gezin onder de puinhopen terug. Op de puinhopen bouwde men de nieuwe woning.

4. Brand.

Vuui' werd dikwijls gebruikt om een stad te verwoesten. „Zij dan namen wat Micha gemaakt had, en de priester, die hij gehad had, en kwamen te Laïs tot een stil en zeker volk, en sloegen hen met de scherpte des zwaards, en de stad verbrandde zij met vuur. En er was niemand, die hen verloste; want zij was verre van Sidon, en zij hadden niets met enig mens te doen; en zij lag in het dal, dat hij Beth-Rechob is. Daarna herbouwden zij de stad en woonden daarin." (Richt. 18 : 27, 28). In dit geval wijst bij de opgravingen in een teil een aslaag op zulk een ramp.

5. Oorlog.

De vijand veroverde de stad, plunderde en verwoestte ze, en trok met de buit meestal spoedig weer weg. Dan kwamen de gevluchte inwoners terug op de puinen en herbouwden hun huizen op de ruïnes van de voorgaande.

In de genoemde gevallen gaf men zich zelden of nooit de moeite om het puin op te ruimen, maar men stelde zich er mee tevreden de resten van de woning tot een ongeveer effen oppervlak samen te persen. In het Jeruzalem van thans kan men dat als nog bestaande stad controleren. Fundamenten van kleinere woningen worden zelden tot op de rotsgrond neergelaten en onder de nieuwe vloeren liet men de resten der oude woningen eenvoudig liggen. Het komt zelfs voor, dat wat in een vroegere periode een huiskamer w r as, nu, beneden het straatniveau, als kelder dienst doet. Opgravingen en onderzoekingen hebben aangetoond, dat het Jeruzalem van tegenwoordig ongeveer 15 m hoger ligt dan dat uit de eerste eeuw; wie het badwater Bethesda bezocht, moet dus een heel eind onder het tegenwoordige straatniveau afdalen. Men moet zich dus ook nimmer voorstellen, dat men bij een wandeling door het huidige Jeruzalem loopt op dezelfde hoogte en grond, als waarop bv. David eens gelopen heeft. Diens voetstappen zitten diep in de aarde verborgen.

Na de voorafgaande uiteenzetting behoeft het feit, dat bij de opgravingen meerdere, op elkaar gestapelde steden worden teruggevonden, wel geen verklaring of bewijs meer. Daar dezelfde stad steeds weer werd opgebouw boven haar verwoeste voorgangster zonder dat dezer fundamenten of muren geheel werden geslecht, moet iedere teil, die een enigszins lang of bewogen leven heeft gehad, zulk een opeenstapeling van steden in zijn binnenste verbergen. Iedere palestijnse teil zou men daarom kunnen noemen met de schilderachtige naam, waarmee de engelse opgraver Bliss zijn Teil el - Hesi heeft genoemd: Een berg van vele steden, (a mount of many cities.)

W. VAN DIJK.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen