VRAGENBUS

II. v. G. te B. wilde iets weten van John Newton, ook iets van J. ten Kate en van Gerdes.

Antwoord: We zullen beginnen met J. Newton. Hij diende aanvankelijk bij de Engelse Marine en was daarna in de slavenhandel werkzaam. Gedurende een storm in het jaar 1748 greep God hem in 't hart. Hij werd een overtuigd calvinist. Als kapitein op een slavenschip duldde hij geen vloek en ging 's Zondags met de bemanning 2 x voor in de Godsdienstoefening. Kwam hij eerst in aanraking met Whitefield, later leerde hij Wesley kennen. Op eigen gelegenheid ging hij theologie studeren, wilde predikant worden en bood zich als zodanig aan bij de aartsbisschop van York. Doordat deze hem geen plaats wilde geven, ging hij naar de Independenten, maar werd toch later als predikant aanvaard in de Anglikaanse kerk te Olney. Later werd hem een plaats in Londen aangewezen door zijn Gereformeerde prediking.

Tegen het einde van zijn leven is Newton blind geworden, maar ondanks dat, bleef hij toch prediken. In 1807 stierf hij op 82-jarige leeftijd.

De universiteit van New Yersy had hem in 1792 benoemd honoriscausa tot doctor in de theologie.

Van zijn hand zijn verschenen vele werken w.o. brieven van Omicron Cardiphonia, een bundel brieven met grote tederheid en warmte geschreven.

J. ten Kate. Wat zal van hem m'n oordeel zijn?

Als dichter hebben zijn gedichten wellicht letterkundige waarde, maar wat de inhoud betreft zij opgemerkt, dat zij mij dikwijls te „zoet" zijn. 't Is wel eigenaardig, dat religieus-socialistische bladen van zijn tijd verzen van hem citeerden. Vaak is zijn poëzie van algemeen Christelijke strekking. In de gezangenbundel, die in de Ned. Hervormde kerk gebruikt wordt, vindt men enkele gezangen van ten Kate, door hem zelf gedicht en andere door hem vertaald.

Van zijn werken noemen wij: Het boek Job, De Schepping. De jaargetijden. Hij is predikant geweest in Marken, te Almkerk, te Middelburg en eindelijk te Amsterdam. Van zijn vroegste jeugd hadden zijn ouders hem liefde tot de dichtkunst ingeprent (zijn moeder had die gave ook) en op 15-jarige leeftijd dichtte hij zelf ook, navolgend de door hem bewonderde Bilderdijk. Er zou veel van hem te schrijven zijn, b.v. dat hij sterk was in de gave der nabootsing, dat hij beurtelings hoog geprezen en fel gelaakt is geworden enz. Maar genoeg. De rubriek leent zich niet om in te gaan op allerlei letterkundige personen. Laat ons nu overstappen op Gerdes.

Gerdes is de man geweest, die tact had in z'n schrijven de jeugd te boeien. Nog heden ten dage worden zijn boeken met spanning gelezen en tóch als men met oordeel leest, dan moet men zeggen evenals van ten Kate, zijn boeken ademen een geest die „algemeen christelijk" genoemd kan worden. Hij is ook de dichter van „Er ruist langs de wolken", een lied dat op onze scholen niet gezongen wordt, omdat Ds Kersten terecht in navolging van Dr A. Kuyper heeft gezegd, dat langs de wolken niet ruist „Een lieflijke naam, die hemel en aarde aarde verenigt te zaam", maar de donder van Gods mogendheid, omdat we tegen God gezondigd hebben.

Ziin geestelijke vader was Ds J. de Liefde, die ook zulke „lieve" en „zoete" boekjes kon schrijven, bij wie hij huisvesting vond en die hem onderwees in de vakken, die nodig waren voor evangelist. Als evangelist heeft hij gearbeid in Amsterdam, later in de veenkoloniën, waar hij overging tot de Baptisten en de doop

toediende in warm water. Later is hij gaan wonen te Doetinchem en te Haarlem. In het weekblad „De Heraut" verzorgde hij de kinderrubriek, die rijk was aan verhalen, geschiedenissen en raadsels. Hij kon smakelijk vertellen.

Tn 1898 is hij begraven te Doetinchem. Op zijn grafsteen staat gebeiteld: „Ter gedachtenis van de dichter van „Er ruist langs de wolken".

De Heer W. den Hertog, Lange Nieuwstraat 52 te Utrecht heeft kort geleden een mooi boekje van E. Gerdes uitgegeven, getiteld: „Walvoorts zanger". Dit is door schrijver dezes nagezien en hier en daar zo verandert dat hij dit werkje met een gerust hart aan de jeugd kan aanbevelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen