LIVINGSTONE

Hoe hevig waren de tegenslagen. Dagen aaneen stroomde de regen naar beneden. Het leek wel of de zware bewolking nooit wegtrekken zou. De rivieren werden brede stromen. De beekjes wiesen onrustbarend en op vele plaatsen ontstonden uitgestrekte moerassen. En toch trok het gezelschap verder. De leider werd aangetast door hevige moeraskoorts. Het voedsel minderde snel en de geneesmiddelen raakten op.

Tot hun borst moesten de ongelukkigen door het water waden. Bloedzuigers vielen op hen aan. Door kuilen van olifanten strompelden ze voort. En immer viel de regen in stromen neer. In de gebieden waar ze kwamen, waren de inlanders in opstand: door de slavenhandel waren ze achterdochtig en verbitterd gemaakt. Daarom weigerden ze voedsel aan het vreemde gezelschap, dat honger moest lijden. Er was geen kans om 's nachts vuur aan te leggen.

En toch niettegenstaande die verschrikkelijke wederwaardigheden, hield Livingstone 's Zondags diensten en sterkte hij zijn metgezellen door het gebed. In zijn dagboek schreef hij op de 21ste April:

„Ik werd gedwongen te gaan liggen. Zij droegen mij naar een verlaten dorp."

Een kleine week later stond te lezen:

„Totaal verstoten. Zend geld om melkgeiten te kopen. We zijn aan de oevers van R. Molilamo."

Voorzichtig hadden de bedienden hun meester op een draagbaar vervoerd, en steunend op de schouders van zijn vrienden, was de zendeling 'de hut binnen gestrompeld.

„Susi, " roept de zieke man, „haal de draagbaar om mij hier weg te dragen."

„Ja, meester."

„Het regent nog wel, maar ik moet voorwaarts. De vorige nacht hebben witte mieren mij bijna verteerd."

„Straks zal de zon wel komen, meester."

En verder ging het. De zon kwam niet. Tot het dorp Ilala waren ze gekomen.

Nu is het nacht. Wellicht dat de meester nu wat zal kunnen rusten. De bedienden houden zich zeer stil. Vroeg in de morgen op de le Mei sluipt Susi naar de hut van zijn geliefde meester. Even kijken of hij gemakkelijk ligt. Er is niets anders te horen dan het tikken van de regendruppels op de bladeren. De regen heeft nog niet opgehouden. Kijk, de kandelaar brandt. Slaapt de meester niet? Hij ligt geknield bij zijn bed. Zgn hoofd in zijn twee handen, rust op het kussen. Zó heeft Susi zijn meester al vaak aangetroffen.

„Meester, " fluistert Susi. Geen antwoord. Iets harder: „Meester!" Geen teken van opmerking. Geen enkele beweging. Susi treedt nader en bukt zich naar zijn meester toe.

Een roering gaat door het hart van de trouwe bediende

De meester is dood. Biddende is hij gestorven. Zie nu de grote liefde van de twee zwarte bedienden, Susi en Chuma. Plechtig begraven ze het hart en de ingewanden van hun meester te Ilala. In de zon, die nu eindelijk van achter de wolken te voorschijn was gekomen, werd het lichaam gedroogd. De zonnestralen in het hartje van Afrika zijn zeer warm! Het lijk werd daarna in boomschors gepakt, omwikkeld met katoen en zeildoek, zodat het een baal koopwaar geleek, die aan een draagstok werd vervoerd. Ook de papieren, waaronder het dagboek, en de instrumenten werden mee ingepakt. De woedende Arabieren werden zodoende misleid en Susi en Chuma konden nu ongehinderd de grote dode naar de kust brengen.

Negen maanden lang sjouwden de twee getrouwen met hun kostelijke vracht te voet naar Zanzibar, aan de oostkust. Welk een prestatie! Hoe groot was de liefde van die twee! Livingstone had vaak gezegd: „Een neger is even trouw als een blanke." Dit woord werd wel bevestigd.

Een Engels oorlogsschip bracht het lijk vanaf Zanzibar naar Southampton, en vandaar werd het met een speciale trein naar Londen vervoerd. Op 18 April 1874 werd het stoffelijk overschot begraven in de Westminster Abbey, waar zovele groten van Engeland rusten tot de jongste dag. Bij deze plechtige begrafenis waren, behalve de kinderen van Livingstone, ook aanwezig Stanley en de bijna tachtigjarige zendeling Moffat, de schoonvader van David.

Sommigen hebben opgemerkt, dat Livingstone meer ontdekker dan zendeling was. Het beste is, om hem te beschouwen als een groot pionier, een baanbreker, om de weg te bereiden voor de komende gedachten, die delen zullen in de vruchten, door het Evangelie afgeworpen. Een treffend bewijs hiervan is wel, dat nu een groot zendelingsstation „Livingstone" verrezen is op de plaats aan het Nyassa-meer, waar Livingstone zo veel doodsbeenderen had gevonden, als gevolg van de afschuwelijke slavenhandel.

Op de gedenksteen van Livingstone's graf staat het volgende gebeiteld:

Door trouwe handen gevoerd over land en zee, rust hier David Livingstone, zendeling, reiziger, menschenvriend; geboren den l& den Maart 1813 te Blantyre gestorven den lsten Mei 1874 te Ilala.

Dertig jaren lang heeft hij zijn leven gewijd aan de Evangelieprediking bij de inboorlingen, aan de ontdekking van onbekende landen aan de bestrijding van den gruwzamen slavenhandel in de binnenlanden van Afrika.

De laatste woorden, die hij schreef, zijn deze: „Moge Gods rijkste zegen rusten op een ieder, hetzij Engelschman, Amerikaan, of Turk, die wil helpen om te heelen deze open wonde der wereld."

Ik heb nog andere schapen, die niet zijn van dezen stal. Ook die zal ik roepen, en zij zullen mijn stem hooren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen