Ds L. G. C. Ledeboer

(XIII.)

Het derde belangrijke punt, dat op de Synode dei-Afgescheidenen in 1840 behandeld moest worden, was de kwestie Ds Scholte. Geruime tijd was er reeds onenigheid tussen de broeders geweest. De Synode, alles gehoord hebbende, verklaarde Ds Scholte schuldig aan laster en scheurmakerij. Er werd een commissie benoemd, die opdracht kreeg de zaak met Ds Scholte te gaan bespreken en hem te overreden de Dordtse kerkenordening te aanvaarden. Tot leden van die commissie werden benoemd Ds H. de Cock en Ds L. G. C. Ledeboer. Dinsdag 8 Dec. 1840 begaven zij zich naar Utrecht naar ouderling Takken. Ds Scholte was naar Apeldoorn. De commissie verzocht diezelfde avond nog een bespreking te mogen hebben met de kerkeraad, welke ook heeft plaats gehad.

De volgende avond werd weer vergaderd, nu met Ds Scholte en zijn gehele kerkeraad. Van deze vergadering was Ds Ledeboer voorzitter, 't Was al nacht geworden en nog was men niets gevorderd. Tenslotte vroeg Ds Scholte aan Ds de Cock wat de Synode nu feitelijk van hem wilde. Toen antwoordde Ds de Cock, dat vier zaken van hem geëist werden.

1. Erkenning van de laster jegens Ds v. Velzen.

2. Erkenning van scheurzieke handeling te Amsterdam.

3. Vereniging met de gemeente te Amsterdam.

4. Aanvaarding van de Dordtse Kerkenordening.

Ds Scholte weigerde aan deze eisen te voldoen, waarop Ds de Cock liet volgen: „Dan zijt gij in de naam des Heeren geschorst."

Ds Scholte nam het nog al kalm op en zeide: „Indien iemand op aarde mij iets in de naam des Heeren aankondigd, moet deze dan ook zijn last uit 's Heeren Woord aanwijzen en waar dat niet geschiedt, is zulk spreken voor mij een misbruik maken van 's Heeren naam."

De volgende avond kwamen Ds de Cock en Ds Ledeboer weer bij Ds Scholte. De woordentwist begon opnieuw, totdat Ds Ledeboer er een eind aan maakte door hardop te bidden: „Almachtige God! bekeer ons! Amen!"

De eerste indrukken van Ds Ledeboer, nadat hij zich bij de Afgescheidenen gevoegd had, moeten wel treurig geweest zijn. Tenslotte heeft hij zich geheel van hen afgew T end. Vooral om de kwestie van de vrijheid. Daar kon Ds Ledeboer niet overheen.

Hoort maar: „In Amsterdam ben ik gekomen ten tijde toen aldaar vergadering was, zonder het weten. En ben er door mijn hoogmoed in een strik gevallen. De Heere had mij gewaarschuwd, voor ik ter vergadering kwam; ofschoon mij met de vrijheid niet verbonden hebbende, gelijk ik verklaren mocht, wilde ik mij, buiten die zaak niet onttrekken in vereniging te werken.

Ik heb enige tijd in vrijheid gevraagd hebbende kerken gedoopt, avondmaal bediend en gepredikt, leden aangenomen en ben alzo een aanstoot en ergernis veler geworden. De Heere vergeve mij die misdaad." ('s Heeren wegen; blz. 86 en 87.)

In het w T erkje van Klaas Smit, getiteld: „Iets over Vrijheid en Scholen", heeft Ds Ledeboer een voorwoord geschreven. Hierin zegt hij met het oog op de Afgescheidenen: „Wij zoeken geen grote dingen noch aardse koninkrijken of verlossing en bevrijding voor de voorafgaande oordelen en welk zal het einde zijn? Wij geloven, dat de Heere Zijn volk opgewekt heeft tot de strijd tegen het rrjk der duisternis, maar dat velen overwinning roepen voor de strijd, krijgsgevangen gemaakt door de vijand en in die beperkte en omtuinde vrijheid in een vreemd land het gouden kalf aanbidden, roepende: dit zijn de goden, die ons verlost hebben uit Egypteland."

Uit het aangehaalde blijkt, dat Ds Ledeboer tegen het aanvragen van vrijheid is geweest. Door het aanvragen van vrijheid gaf men de aloude naam prijs en diende men zich bij de regering aan, niet zoals men was, maar zoals de regering het wilde. Daardoor liet men de historische lijn los.

Doch bij de Gereformeerden onder het kruis en bij Ds Ledeboer is het besef van de continuïteit der kerken levendig gebleven en hielden zij met beide handen de historische lijn vast. Zij zagen in Afscheiding slechts een middel, maar geen doel.

CORRESPONDENTIE

Via de administratie van „Daniël" ontving ik van de heer J. L. te R. een schrijven, waarin hij mij attent maakt op een tweetal onjuistheden in het elfde artikel over Ds Ledeboer. En inderdaad heeft de geachte schrijver gelijk.

Als datum, waarop Ds P. v. Dijk door Ds Ledeboer tot het predikambt werd geordend, noemde ik 10 Maart 1849. De Chr. Encycl. geeft ook deze datum; zie deel III bladz. 603 en deel I bldz. 599. Dr v. d. Does noemt in zijn „Kruisgezinden en Separatisten" zelfs 10 Mrt. 1848 en tenslotte noemt Ds Kersten in zijn „Kort Historisch Overzicht" ook 10 Maart 1849 (bldz. 39.) Doch volgens het oude notulenboek der Oud Geref. Gemeente te St. Philipsland is het gebeurd op 23 Maart 1851. Dit was mij onbekend en daarom wil ik dit gaarne herstellen.

De Ledeboerianen kwamen vaak in een algemene vergadering bijeen. De laatste is niet geweest in 1899, maar ook in 1905 en 1907 zijn deze vergaderingen gehouden, waarop de vereniging met de Kruisgemeenten werd besproken. In 1905 w r erd deze vereniging afgewezen, doch in 1907 kwam zij tot stand. De geachte briefschrijver hartelijk dank voor zijn opmerkingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen