Zijner handen werk
(22.)
De akker. 4. (Landbouwgewassen)
Neen, schrik niet, lezer (es), het is heus onze bedoeling niet een uitvoerige botantische uiteenzetting neer te schrijven over de landbouwgewassen, zoals die in Palestina verbouwd werden (worden.) We zullen slechts in het algemeen iets van de gewassen zeggen in verband met hun voorkomen in de Bijbel. Geen plantkundeles dus.
Tanve neemt van de granen de eerste plaats in. Ze wordt van het koren het eerste gezaaid, omdat ze het meeste vocht nodig heeft en langzamer groeit. (November-December). Tarwe is al zeer lang bekend. Misschien heeft U wel eens gehoord van of gelezen over mummietarwe. Dit zijn tarwekorrels, die men. gevonden heeft tussen de stenen van een pyramide in Egypte, volgens geleerden meer dan drieduizend jaar v. Chr. oud.
Vroeger had Palestina een tarweoverschot en kon er geëxporteerd worden. Hierover lezen we bv. bij Salomo, die tarwe ruilde voor bouwmaterialen voor de tempel bij koning Hiram. Ezechiël vertelt, dat op de markt van Tyrus een korensoort voorkwam, verbouwd in het land der Ammonieten.
De tarweoogst begint in het hete Jordaandal in Mei, in het gebergte een maancl later.
Telkens wordt gesproken over het „vette der tarwe" als van Gods grote, zegeningen.
Spelt, is ook broodkoren, maar brengt minder op dan tarwe. Ze werd o.a. verbouwd in Egypte (Ex. 9 : 31) en Babylonië (Ezech. 4 : 9.)
Gerst vinden we o.a. vermeld in de geschiedenis van Gideon, terwijl de Heere Jezus later een grote schare volk spijzigt met vijf gerstebroden. Het is een graansoort, waarvan broden werden gebakken, die alleen gegeten werden door arme mensen. Veel gerst werd gevoerd aan paarden en ezels.
Rijpe gerst had men nodig voor 't offer op het Paasfeest. Mislukte de oogst, of was het gewas te laat rijp, zodat de 16e Nisan nog geen gerst beschikbaar was, dan laste men wel de schrikkelmaand Adar sjeni (Maart) in, zodat de gerst nog een extra maand kreeg om te groeien. (Zie artikel over Joodse Kalender.)
Gerst wordt in de Bijbel maar één keer genoemd. Het is ook een graansoort met kleine korrels, die wel erg voedzaam zijn. Brood bakte men er meestal niet van, omdat het na korte tijd al niet lekker meer was. Meestal at men de gerst ongemalen, rauw of gekookt-
Linzen was en is een heel bekend gewas in Kanaan, maar ook wel bij de Joden, die nog in ons land wonen. Men onderscheidt rode Linzen en witte Linzen. De rode kennen wij niet. Jakob had er soep van gekookt, toen Ezau moe en afgemat uit het veld kwam en uitriep: Laat mij toch slorpen van dat rode, dat rode daar." (Gen. 21 : 30.) De witte Linzen worden nu nog door de hier wonende Joden gegeten. Linzen zijn peulvruchten.
Bonen werden ook verbouwd: Beddewerk en schalen, en aarden vaten en tarwe en gerst, en meel, en geroost koren, en bonen, en linzen, ook geroost." (2 Sam. 17 : 28.) Men kookte ze, maar men at ze ook wel rauw, in olie gedoopt ('s lands wijs, 's lands eer.) Ook maalde men ze wel om na vermenging met tarwemeel er broden van te bakken.
Wikken en komijn worden genoemd in Jes. 28 : 25 De kleine zwarte zaden werden op het brood gestrooid en aldus gegeten. Een plant, die wij gebruiken als sierplant en die nauw verwant is aan de Wikke is ons „Juffertje in 't groen."
Munt en Dille worden door de Heere genoemd in Matth. 23 : 23: Wee u, gij Schriftgeleerden en Farizeeën, gij geveinsden! want gij vertient de munte, en de dille, en de Komijn", enz.
Munt werd als kruiderij gebruikt in dikke melk of Komkommersla. Dille is een geneesmiddel (kruiden.)
Ook werden komkommers verbouwd. Men eet ze rauw, toegemaakt met azijn en uien en ook wel uitgehold en opgevuld met gehakt.
Heerlijke, frisse vruchten zijn in een warm land als Palestina de Watermeloenen. Het sap smaakt zoet en fris, evenals het vruchtvlees. De buitenkant is echter oneetbaar. Dat ze erg verfrissend zijn, blijkt wel hieruit, dat de Irsaëlieten tijdens de afmattende woestijnreis erg terugverlangden naar deze vruchten, die za in Egypte gegeten hadden.
W. VAN DIJK.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 juli 1951
Daniel | 12 Pagina's