Antonius Walaeus

(i.)

Vol idealen had een zes-en-twintigjarig jongeling, Jacques de Waele, dienst genomen in het leger van Lamoraal, Graaf van Egmond, de stadhouder van Vlaanderen. Gesproten uit een oud en aanzienlijk Gents geslacht was het steeds zijn wens geweest in de krijg roem te verwei'ven. Afkerig van ingespannen studie, was hij dan ook zeer verheugd, toen hem een plaats werd ingeruimd aan het hof van de graaf van Egmond. Welk een hoop had hij nu op een schone toekomst. De stadhouder zou weten welk trouw bloed ook hem door de aderen vloeide.

Aanvankelijk ging alles naar wens; hij deelde zelfs in het vertrouwen van de graaf van Egmond. Doch

met één slag werd zijn schone toekomst de bodem ingeslagen.

Op bevel van Alva werd 4 Juni 1568 de graaf van Egmond onthoofd. In plaats van lauweren op het veld van eer te verwerven, moet Jacques nu het hof ontvluchten en in Gent een schuilplatas zoeken voor het dreigend gevaar. Wat zal er nu van hem worden?

In Gent komt hij in kennis met Margaretha Wagenaers, met wie hij spoedig in het huwelijk treedt. Groot was hun vreugde toen hun eerste kind, een zoon, werd geboren. Doch de oudervreugde werd spoedig in oudersmart veranderd, want hun pasgeboren kind werd door de Heere weggenomen. Wederom mochten zij de oudervreugde smaken, toen hun zoon Antoine op 3 October 1573 te Gent geboren werd.

De eerste levensjaren van het kind gingen rustig voorbij. Zijn vader had een betrekking gekregen bij 's Lands schatkist en van de vervolging der Roomsen had hij niets te lijden gehad. Vooreerst had zich nog niet openlijk bij de Gereformeerde religie aangesloten en bovendien had hij aan het hof van de graaf van Egmond leren zwijgen. In 1581 toonde hij evenwel tot de Protestanten te behoren, want toen zond hij zijn achtjarig zoontje ter opvoeding naar zijn zwager, Titius ab Edingen, predikant te St. Nicolaas. Bij zijn tante gevoelde de jeugdige Antoine zich thuis. Zijn oom leerde hem de eerste beginselen van het Latijn en het Grieks. Jammer voor Antoine werd het verblijf daar plotseling afgebroken door het vertrek van zijn oom naar Hillegom en de ouders konden het niet over hun hart verkrijgen hun zoon zo ver weg te laten gaan. Dus keerde de negenjarige knaap weer in het ouderlijk tehuis terug. De zorgen van de ouders waren zeer groot, want in die dagen was de toestand in Gent zeer gespannen. Door het optreden van Jan van Hembyze waren er grote politieke verwikkelingen ontstaan. In die strijd, waar we niet verder op ingaan, was Jacques de Waele in de gevangenis terecht gekomen. Hoewel zijn vrouw overtuigd was van de onschuld van haar man, verkeerde zij toch in grote angst, wat de uitslag zou zijn. In deze droevige tijd werd zij vaak getroost door de predikant Van Lansbergen. De ene week na de andere week ging voorbij zender dat zij iets van haar man of van de andere gevangenen vernam. Teneinde raad ging zij, met de vrouwen der andere gevangenen, naar Hembyze en smeekte hem, dat hij de gevangenen zou doen terechtstaan. Indien zij schuldig zijn, laat ze dan veroordeeld worden, zo niet, waarom moeten zij dan langer gevangen blijven. De onrechtvaardige rechter liet zich door de vrouwen vermurwen. De volgende dag kwam Datheen in de gevangenis om de gevangenen aan te zeggen, dat zij spoedig zouden moeten sterven. Weldra zouden zij voor de grote Rechter staan en daarom verzocht hij hen alles te bekennen, wat zij tegen de wettige macht hadden ondernomen. Het bleek echter een proef te zijn, die schitterend werd doorstaan. Datheen is zo van hun onschuld overtuigd geweest, dat zij spoedig in vrijheid werden gesteld. Dit alles heeft op de tienjarige Antoine een geweldige indruk gemaakt. Hoe vaak had hij zijn moeder zien wenen, eerst van angst en later van blijdschap, als hij zijn vader in de armen snelde.

Tenslotte sloegen de Spanjaarden het beleg voor Gent en de stad was niet opgewassen tegen de zegevierende legers van Parma. Men ging tot onderhandelen over en de wrede eis werd gesteld, dat behalve een losprijs, zes burgers zouden worden overgegeven aan de willekeur van de Spaanse bevelhebber.

Jacques Waele wachtte de overgave niet af. Uit angst tot dat zestal te zullen behoren had hij, onder een voorwendsel, kans gezien de stad te verlaten en was naar Walcheren gevlucht. Zijn vrouw volgde hem spoedig In de nacht verliet zij met haar kinderen de stad, ging te voet van Gent naar Philippine en stak van daar over naar Zeeland. De Zeeuwen hadden een kleine vloot uitgerust om de vluchtelingen over te brengen. Aan Jacques de Waele werd het bevel over deze vloot opgedragen. Zijn vrouw vestigde zich met de kinderen te Middelburg.

Antoine werd schrijver op een notaris-kantoor. Van tijd tot tijd moest hij zijn vader nog wel eens bijstaan op de vloot. Zo bevond hij zich in 1588 weer bij zijn vader, toen hij des nachts, op zijn veldbed gelegen, een stem vernam, die hem tot het predikambt riep, zó duidelijk, dat hem dat ogenblik zijn gehele leven voor de geest stond. Van zijn ouders kreeg hij verlof en weldra behoorde hij tot de leerlingen van Middelburgs beroemde school.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen