Jacobus Trigland

(III.)

De enkele jaren, die Trigland in Stolwijk gestaan heeft, zijn rustig voorbijgegaan. Zijn gemeente was niet groot, zodat er nog tijd overbleef voor studie. Met hand en tand heeft hij zich verzet tegen een in zijn gemeente bestaande gewoonte. In vroeger tijden werden de doden in de kerken begraven. Nu hadden vele vrouwen de gewoonte, onder de preek op verschillende plaatsen in de kerk, waar hun ouders of vrienden begraven lagen, te knielen en te bidden. Dikwijls en zeer ernstig heeft Trigland zich tegen deze gewoonte verzet, 't Riekte hem te veel naar de „Paepsche superstitiën". Veel vrucht heeft Trigland niet gehad, want ook zijn opvolger heeft nog tegen deze gewoonte moeten strijden. Ja, er zelfs een proces voor gevoerd, om er op die wijze een eind aan te maken. Een nieuw benoemde onderwijzer kwam Stolwijk eens bezoeken en wilde ook gaarne eens kennis maken met de dominee, omdat hij met hem veel zou moeten samenwerken. Nadat hij de dominee gehoord had, verklaarde hij gaarne naar Stolwijk te willen komen. Alleen was hij wel bang, dat Trigland niet lang in Stolwijk zou blijven. Deze man heeft goed gezien. Enige familieleden van Ds Trigland uit Amsterdam kwamen hem bezoeken en verzochten hem ook eens naar Amsterdam te komen.

Tegen dit verzoek had hij geen bezwaar en dus gaat Trigland een vriend van hem in Amsterdam bezoeken. De Amsterdamse predikant Plancius was die tijd juist ziek, zodat Trigland verzocht werd voor hem op te treden. Met angst en vreze gaf hij aan deze uitnodiging gehoor.

Voor Trigland weer naar Stolwijk vertrok, preekte hij er, op verzoek van Plancius nog een tweede maal. In Amsterdam had hij een goede indruk gemaakt, toch wenste de kerkeraad nog iets naders van hem te vernemen. De oudste predikant van Amsterdam en een ouderling begaven zich naar Stolwijk, om daar een nauwkeurig onderzoek in te stellen naar de gaven en de persoon van Trigland. 't Onderzoek viel gunstig uit en 't gevolg was, dat Trigland 5 Augustus 1610 beroepen werd door Amsterdam. Trigland zelf was dadelijk bereid naar Amsterdam te komen. Het liep nog aan tot 28 Nov., toen hij voor het eerst optrad in de Oude Kerk en sprak over Matth. 16 : 16 en 18. Van de eerste jaren, die hij in zijn Amsterdamse gemeente heeft doorgebracht, is ons zo goed als niets bekend. Tot de grote kerkelijke vergaderingen werd hij, dc jongste der predikanten, nog niet afgevaardigd en aan de pennestrijd nam hij nog geen deel.

Dit wil evenwel niet zeggen, dat Trigland niet op de hoogte was, van wat er in de kerk voorviel, 't Was immers in de tijd van de geweldige strijd tussen Gomaristen en Arminianen. En deze strijd is heus niet langs Trigland heengegaan. Integendeel, ijverig heeft hij daarin deelgenomen en zijn collega's te Amsterdam konden dan ook ten volle op zijn instemming rekenen. Over de oorzaak der verdeeldheid schrijft hij: „Dc rechtvaardigheid Gods hangt zonder twijfel over deze landen, het vuur brandt en die het behoorden uit te blussen, blazen het op en ontsteken het meer. De roem van de vijanden der waarheid is groot en de vromen bedroeven zich." Toen in 1611 Gomaris Leiden verliet, achtte Trigland, dat „daarmede de heerlijke academie van Leiden te gronde gegaan was."

In Januari 1614 werd op aandrang van Oldenbarneveld door de Staten van Holland een resolutie uitgevaardigd, waarin aangedrongen werd op onderlinge verdraagzaamheid en het tevens de predikanten verboden werd over de hangende leergeschillen op de preekstoel te spreken. De Remonstranten waren zeer ingenomen met deze resolutie, doch de Contra-Remonstranten konden niet gehoorzamen. Want als zij daarover zouden zwijgen, zou als vanzelf de deur worden opengezet voor de dwaalleer van de vrije wil. Bovendien zeiden zij, hebben de Staten het recht niet om voor te schrijven, welke leer zij moesten verkondigen. Dat is een zaak, die de kerk aangaat. Nu is dan ook het ogenblik gekomen, dat Trigland zich in deze strijd mengt en hij heeft gestreden, tot de dood hem wegnam. Het verzet tegen de resolutie ging uit van de kerkeraad te Amsterdam. De predikanten Plancius, Ursinus, Rolandus en Trigland zouden het geschrift onderzoeken en aantonen waarin het „tegen de waarheid gaat." Op de synodale vergadering van 26 Juli—3 Aug. 1616 werd aan Trigland en Rolandus opgedragen een geschrift op te stellen tegen de Remonstranten. Dit is het begin geweest van een lange reeks geschriften en die slechts dit éne doel hadden, de verderfelijkheid van de leer der Remonstranten aan te tonen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen