kERKGESCHIEdEnis

Feesten. De Zondag werd al vroeg onder de christenen als rustdag gebruikt. Men verkeerde in vreugdestemming, vastte niet en in plaats van knielend bad men staande.

Constantijn de Grote liet op Zondag alle rechts-en krijgszaken rusten. bestuurs-,

Ook weekdiensten kwamen in zwang nl. op Woensdag en Vrijdag, in verband gebracht met het lijden en sterven van de Heere Jezus op deze dagen. Men vastte dan tot 's middags 3 uur.

Hier en daar werd de nacht van Zaterdag op Zondag doorgebracht met gebed en gezang. Men noemde deze diensten vigiliën (vigilare — o.m. wakend doorbrengen.)

Het paasfeest. Over de viering hiervan en de vaststelling van de paasdatum is heel wat strijd gevoerd-Deze strijd was al van oude datum. In de 2e eeuw voerden de Jodenchristenen van Klein-Azië het lijdenspascha op 14 Nisan, het opstandingspascha op 16 Nisan. De heidenchristelijke kerk van het Westen brak op voorgang van Rome met deze gewoonte en vierde het paasfeest steeds op een Zondag; de voorafgaande Vrijdag was tot herdenking van het lijden en sterven des Heeren.

Voor de eersten eindigde de vasten op 14 Nisanr 's middags om 3 uur; voor de laatste paasmorgen.

In de eerste strijd traden de bekende bisschop van Smyrna Polycarpus en bisschop Anicetus van Rome op de voorgrond. Deze beriep zich op de traditie, gene, dat hij zelf met de apostel Johannes het paasmaal gebruikt had.

Er kwam wel geen breuk, maar toch ook geen overeenstemming.

ge-Enige jaren later ontbrandde de strijd opnieuw. Nicea heeft ten slotte beslist, dat de romeinse woonte moest gevolgd worden.

Nu diende nog de paasberekening te volgen, d.w.z, op welke Zondag het Paschen moest zijn.

Deze berekening werd opgedragen aan de bisschop van Alexandrië. De astronomen aldaar berekenden de dag en de bisschop deed bij rondschrijven aan de kerken bericht van de uitslag.

Ten overvloede willen wij hieraan toevoegen, dat de keltische christenheid (Ierland c.a.) weer een andere paasdatum had. wat tot een controverse (verschilpunt) met Rome leidde.

Aan het paasfeest ging een 40-daagse vastentijd' vooraf, quadragesima geheten. Alvorens deze in tegaan vierde men het beruchte carnavalsfeest.

De week voor Pasen heette de grote week. Zij begon, op Palmzondag en eindigde 's Zaterdagsavonds. De nacht van Zaterdag op Zondag was de paasvigilie.

gods-Tussen Pasen en Pinksteren was er dagelijks dienstoefening en communie.

Een eigenaardige naam droeg de eerste Zondag na Pasen „dominica in albis (albus = wit), omdat dan de gedoopten voor 't laatst hun witte doopkleren aanhadden.

De oosterse kerk vierde op de Zondag na het feest aller martelaren. Pinksteren

Ook Hemelvaartsdag kwam al voor.

Nog was daar het epiphanienfeest (epiphanie = verschijning, openbaring). Het Oosten dacht daarbij aan de doop in de Jordaan, het Westen aan de komst der Wijzen (Drie koningen.)

Het Kerstfeest bestond toen nog niet.

Heiligenverering. Al vroeg kwam deze voor. Gelijk nu nog maakte men onderscheid tussen aanroeping (douleia) en aanbidding (lateria.) De heiligen mochten alleen aangeroepen worden; de aanbidding kwam alleen God toe. In verband met deze heiligendienst staat de reliquieënverering. Reliquieën waren overblijfselen van gestorven heiligen en martelaren en behoorden tot de kerkschat.

Geen kerk of altaar mocht dan ook gebouwd, of er moesten van die „prullaria" aanwezig zijn. Bovendien hadden ze het grote voordeel, dat. ze geneeskracht bezaten!

De heiligen waren voorbidders en beschermers; hun sterfdag werd kerkelijk gevierd, waarbij hun levensgeschiedenis (legende) werd gelezen. Dat deze verhalen vaak onzinnige, voor Protestanten belachelijke dingen bevatten, behoeft eigenlijk niet eens gezegd.

Dc Maria-verering, welke in onze tijd bij Rome zulke verschrikkelijke afmetingen heeft aangenomen, ja, in het leven dier kerk centraal geworden is, was er ook toen reeds.

De concilies van Ephese (431) en Chalcedon (451) hadden Maria reeds het praedikaat „moeder Gods" toegekend en het zou er niet bij blijven.

Er kwamen in deze tijd 3 Mariafeesten.

le Maria Lichtmis: zo genoemd omdat dan ook de kaarsen gewijd werden — 40 dagen na Kerstmis.

2e Maria Boodschap op 25 Maart.

3e Maria Hemelvaart op 15 Augustus.

Onze lezers weten, dat 1950 in dezen een recordjaar is.

Het aantal bedevaarten naar de heilige plaatsen nam gestaag toe; vooral toen men ze als verdienstelijk ging beschouwen.

Ook de beeldendienst breidde zich meer en meer uit.

Huwelijk en begrafenis. Vóór de trouw werd het voornemen aan de gemeente bekend gemaakt. Dan vroeg men de toestemming aan de bisschop.

Aan het uitspreken van de zegen ging een avondmaalsviering vooraf.

Het moest bij de bruiloft rustig toegaan.

De bruid mocht geen krans dragen; het dragen van de ring was echter niet verboden.

Het huwelijk was een verbintenis voor het leven; van daar dat echtscheidingen niet voorkwamen.

Vooral toornde de kerk tegen gemengde huwelijken; bij de toenmalige verhoudingen is dat gemakkelijk te begrijpen.

De synode van Elvira (305) verbood ze dan ook en ging zelfs bij ongehoorzaamheid tot excommunicatie (afsnijding) over.

Merkwaardig was de beschouwing over het tweede huwelijk. Er waren er die daartegen geen bezwaar maakten.

De kerkvader Tertullianus beschouwde de hertrouw echter als het plegen van polygamie. Hij grondde zijn mening abusievelijk hierop, dat het huwelijk ook na de dood bleef voortbestaan en er na de opstanding hereniging zou plaats vinden. Zie echter Matth. 22 : 30-

Over het begraven meldden wij reeds een en ander. '•De begraafplaatsen lagen later buiten de woonplaats. Zij droegen de eigenaardige naam van „dormitoria", dat zoveel betekent als „slaapplaatsen."

De sterfdag van de dode werd niet vergeten, jaarlijks in de familiekring herdacht. maar

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen