Rondkijk
Het land door reizende, zag ik vaak treffende opschriften op kerkgebouwen. Dat trekt altijd; men houdt er even bij stil om te lezen. Soms houden ze een of andere vermaning in voor de kerkgangers, wekken tot devotie op, of het opschrift heeft betrekking op de kerk zelf.
Zo zag ik te Dinteloord op de Ned. Herv. Kerk staan: „Honni soit qui mal y pense", wat betekent: „schande over hem die er kwaad van denkt. Een vreemd opschrift voor een kerk. Of deze spreuk, devies van de Orde van de Kouseband (Engeland) geen kwaad van de kerk (inwendig bedoeld) beoogt te denken, dan wel van het interieur, kan ik niet uitmaken. Op het laatste zou de spreuk enigszins toepasselijk zijn want het is een grote vierkante kast, van alle aesthetica ontbloot. Het hier genoemde opschrift, vinden we overigens maar weinig verheffend voor een kerk.
Andere inscripties raken meer de kerkgangers zelf. De doopsgezinde kerk te Hindelopen (Fr.) heeft de dorpsnaam in een opschrift verwerkt en wel als volgt: „Des Heeren Woordt, met aandacht hoort. Komt daertoe met hoopen, als hinden lopen." Het bevat dus tevens een aansporing om trouw ter kerke te komen.
Doopsgezinde kerken worden dikwijls „de vermaning" genoemd. Inplaats van te zeggen: wij gaan naar de kerk, zegt men in die kringen: „wij gaan naar de vermaning." Zo behoeft het opschrift op de Doopsgez. kerk te Grootschermer niet te verwonderen, wanneer de kerkgangers als volgt worden vermaand: „Verslyt o mensch, door Uwe voeten dezen drempel, Uit zucht, uit sterken trek tot Gods voltooyden tempel."
Lutherse kerken hebben vaak tot opschrift een of andere zinspreuk van den groten reformator. In Kampen bv. ziet men er boven staan: „Een vaste burcht is onze God." Op meerdere Luthersche kerken komt deze bekende regel van het Lutherlied voor.
Ook ziet men in die kerkgebouwen soms prachtige gebrandschilderde glas-in-lood-ramen, met bijbelse of symbolische voorstellingen. Tijdens de verbouwing van het kerkgebouw der Ger. Gemeente te Leiden, werd de Lutherse kerk gebruikt, waarin we ook dergelijke mooie ramen zagen, toen we eens een dienst meemaakten.
Joodse kerken hebben (vanzelfsprekend) een oudtestamentische tekst tot opschrift, meest uit de profeten. Zo stond op de te Middelhamis thans verdwenen Joodse kerk in het Hebreeuws te lezen: abakuk 2 : 20: Maar de Heere is in Zijn heiligen tempel. Zwijg voor Zijn Aangezicht, gij ganse aarde!"
De Roomse kerken hebben bijna alle een inscriptie en dan in het latijn. „Domus mea domus orationus — Mijn huis is een huis des gebeds. Of op de roomse Hartebrugkerk te Leiden (vertaald): „Dit is een huis Gods en de poort des hemels". Mooie opschriften; of het zo is, is een andere zaak. Rome zorgt wel, dat haar kerken in de gaten lopen. Men past zich ten deze zelfs aan aan de moderne tijd. In vele steden ziet men 's avonds in het donker, hoog in de lucht, een verlicht kruis!
De kerkgebouwen van onze Gereformeerde gemeenten zijn meestal van opschriften ontbloot. Wij weten er tenminste maar een enkele. Zijn we goed ingelicht, dan komt boven de ingang van de Boezemsingelkerk te Rotterdam een gevelsteen voor, waarin de brandende braambos is gebeiteld. Misschien dat hier bedoeld wordt, dat de Heere, Die in het midden was van de brandende braambos, die niet verteerde, als de grote „Ik zal zijn die Ik zijn zal", met Zijn kerk zal blijven tot aan het eind der eeuwen. Meerdere kerkgebouwen der Ger. Gemeenten zijn van andere kerkformaties aangekocht zoals bv. te Den Haag, welke kerk oorspronkelijk Luthers' was. Komt er op zulk een kerk nu een passend woord voor, zal men dit ook laten staan.
Wij willen van onze lezers wel gaarne vernemen, of hier of daar nog een kerk is van onze gemeenten, die een opschrift of een symbolische gevelsteen bevat. Niet, dat uw Rondkijker gaarne zou zien, dat onze kerken versierd zouden worden met spreuken en bijbelteksten. Integendeel. Hij vraagt dat uit louter belangstelling. De beelden zijn de kerk uitgebannen, laten we ze er niet van buiten aanhangen.
' Ik heb mij laten vertellen, dat tijdens het leven van Ds L. Boone te St. Philipsland de Commissaris der Koningin in de provincie Zeeland deze plaats bezocht en ook wel eens in de kerk van Ds Boone wilde, kijken.
„U hebt een grote gemeente" — zei de Commissaris, „maar aan Uw kerk is niet veel sieraad "
„O!" zei Ds Boone, dan ziet U het niet Excellentie! Het sieraad, dat aan deze kerk is, zijn verbroken harten en verslagen zielen!"
Daar komt het nu maar op aan.
RONDKIJKER.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 mei 1950
Daniel | 8 Pagina's