Rome

Naar aanleiding van een opmerking in het artikeltje over „het Huwelijk XVIII", in ons blad van 12 Maart, informeert J. H. te N. waar Groen van Prinsterer Rome een afvallige secte noemt.

Wij willen in een artikeltje dit punt wat verduidelijken.

Wij maken er ons meestal zo gemakkelijk van af, als het gaat om een oordesj over Rome's kerk. Dat heeft de historie voor ons uitgemaakt zeggen we. Het behoeft voor ons geen bewijs meer, dat Rome's kerk mis is. Het zou maar een intrappen van een open deur zijn.

Toch is het goed ons rekenschap te geven van de historie en ook van ons standpunt. Voor de meesten is het genoegzaam verankerd in hun opgevatte vijandschap tegen Rome. Die tegenstelling en vijandschap worden door anderen dan op een goedkope wijze geëxploiteerd. Rome is de boeman op kerkelijke én op politiek terrein. En dan verheffen wij ons er boven, alsof er geen bederf bij ons ware, waartegen de strijd diende aangebonden te worden. Wij vergeten zo licht, dat reformatie steeds weer van eigen huis en hart uit moet gaan. Over de Reformatie, dat gezegend werk Gods, denken wij zo eenvoudig. Wat worsteling daarmee gepaard ging, wat strijd, wat innerlijke strijd, gestreden is, daaraan denken wij niet of nauwelijks. Ons is de rijpe vrucht der Reformatie zonder strijd in de schoot gevallen. Het is of ons deze dwaling niet zou hebben kunnen overkomen. Aan het voorrecht, dat wij niet in het halfduister van de Roomse godsdienst zijn opgevoed, denken wij niet. Het is voor ons gevoel eigenlijk zó, dat wij denken, dat wij als wij daaronder opgevoed waren, wij ons met één slag daarvan zouden hebben losgemaakt. Elk lid der Roomse kerk willen wij liefst als een valsaard, een bewuste vijand beschouwen, onszelf daarentegen als een toegewijd vriend der waarheid.

Doch ter zake.

Toen in de eerste Christenkerk het geloof begon te tanen, toen, onder bescherming van de heersers der aarde, de Christelijke godsdienst burgerlijke rechten verkreeg, ja zelfs voorrechten ging genieten, toen wies het getal der belijders, maar er trad verslapping in. Niet alleen betreffende de leerstukken, ter zaligheid onmisbaar, maar ook met betrekking tot het voeren van heerschappij in de kerk, kwamen ketterijen en wantoestanden op. Wij zien dat in de geschiedenis als in vogelvlucht. Maar bedacht moet worden, dat het een proces van vele eeuwen was. Wij moeten niet denken, dat daar niet veel protesten tegen weerklonken hebben. Denk aan de voorlopers der Reformatie. Het bederf nam wel hand over hand toe, mede als gevolg van de opkomst van het pausdom. Bij het optreden van Luther was het niet zó, dat voor hem van meetaf vast stond, dat hij zich los moest maken van zijn kerk. Men zocht reformatie in de kerk. Men mag zich maar niet afscheiden van de kerk al vertonen zich daarin gebreken. Toch heeft deze Reformatie tot een breuk geleid. Hoe moet men een kerk beoordelen? Wil men een rechtvaardig oordeel vellen, dan moet men dat oordeel gronden op haar officiële uitingen. Niet alleen op de haar vergezellende gebreken. Maar als men haar dan veroordeelt op grond van haar officiële uitingen, haar belijdenis, dan behoeft men anderzijds het goede niet voorbij te zien. Dat nu deed Gr. v. Prinsterer ook niet. Hij erkende wel degelijk de christelijke waarden, welke bij Rome's kerk nog gevonden worden. Hij spreekt soms zelfs van een christelijke band. Nu wordt Rome

soms verdedigd (vooral ter wille van het samengaan op politiek gebied) met uitspraken van 'Calvijn en anderen. Maar men vergete niet dat tóen Rome in zijn officiële kerkvergadering (1563) de ketterijen nog niet had aanvaard. Calvijn stierf in 1564. Het concilie van Trente is gehouden van 1545 tot 1563. De uitspraken daarvan zijn van grote draagwijdte geweest. Groen zegt (Handboek Vad. Gesch. blz. 53, 5e druk): Daarbij verplicht de Roomse kerk zich tot geloof aan de overleveringen, de zeven sacramenten, de transsubstantiatie, het vagevuur, de aanroeping der heiligen, de verering der beelden, de aflaat, de Paus, als stedehouder van Christus enz. — Voorts spreekt zij vervloeking (anathema) over de gelovige Christenen uit; „Zo iemand zegt, dat het rechtvaardigend geloof niet anders is dan het vertrouwen op de goddelijke genade, welke om Christus de zonden vergeeft, of dat het enkel dit geloof is, waardoor wij gerechtvaardigd worden, die zij vervloekt".

Wat misbruik was geweest werd grondslag en regel. Lang had tweeërlei richting bestaan, rechtzinnigheid en ketterij, de laatste heeft te Trente de overhand behaald. De Roomse kerk, gescheiden van de ware Moederkerk, is toen afvallige secte geworden. Bij de belijdenis van meer dan één hoofdwaarheid heeft zij dwalingen gevoegd, waardoor, bij wettige gevolgtrekking, elke hoofdwaarheid krachteloos wordt. — Tot zover Groen.

Om het nog eens duidelijk te zeggen, sluiten wij met de volgende aanhaling van Groen v. Prinsterer uit: „Beschouwingen over Staats-en volkerenrecht", eerste deel blz. 49, (1834):

„Catholicisme en Protestantisme waren aanvankelijk één, en wanneer zij tegen elkander worden overgesteld, kan slechts die tijd bedoeld worden, toen Rome reeds bepaaldelijk en algemeen de strekking aangenomen had, welke, tengevolge van het Concilie van Trente,

haar eigenlijk criterium is. De Protestantse Kerken maakten, na die kerkvergadering, de ware Catholijke kerk uit, waarvan de kerk van Rome zich als afvallige secte, afgescheurd had. Het is te betreuren, dat de Protestanten zich niet terstond op dit alleen ware standpunt hebben gesteld."

Wij menen hiermede de vraag uitvoerig beantwoord 'te hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen