Hoopvol afhankelijk

Dominee Huisman, wat merkt u van verslavingen in uw werk?

“In mijn werk als predikant kom ik regelmatig jongeren tegen die worstelen met verslaving. Soms komt die worsteling na lange tijd pas boven water, vaak met veel schaamte. Ik denk aan een jongere die eens bij me aanbelde op een doordeweekse avond. Zijn eerste woorden waren: ‘Dominee, ik worstel met iets waar ik niet van loskom.’ Zulke gesprekken raken mij diep. Achter elk verslavingsverhaal zit een hart dat snakt naar bevrijding.”

Pieter en Lisanne, jullie komen veel met jonge mensen in aanraking. Wat merken jullie onder jongeren?

Pieter: “Ik ontmoet veel jongeren die het verlangen hebben om te leven naar Gods Woord. Tegelijkertijd merk ik ook dat jongeren in twee werelden leven. Dat geeft botsingen en betekent voor jongeren dat ze heel stevig in hun schoenen moeten staan.”

Lisanne: “Ja, dat herken ik allebei. Je merkt dat verleidingen voor jongeren heel erg dichtbij zijn gekomen en lastig te weerstaan. Op een zwak moment kun je zomaar verstrikt zitten op een pornosite. Uit onderzoek blijkt dat dit gebeurt bij minimaal driekwart van de mannen en ongeveer de helft van de vrouwen.”

Pieter: “Daarmee bedoelen we niet te zeggen dat je dan meteen verslaafd bent, maar de kans op herhaling is groot. Dat verleidingen dichtbij zijn, geldt overigens niet alleen voor jongeren.”

Hoe raken mensen dan verslaafd, en over hoeveel mensen hebben we het dan?

Lisanne: “De redenen waarom mensen verslaafd raken, zijn echt heel verschillend. Sommige mensen gebruiken drugs of alcohol om te ontsnappen aan problemen of stress, terwijl anderen het doen uit nieuwsgierigheid of vanwege groepsdruk.”

Pieter: “Veel verslavingen groeien ook langzaam maar zeker voort uit slechte gewoonten. En voor onze achterban geldt dat minstens 1 op de 5 te maken heeft met een verslaving. In een klas van 30 gaat dat dus om 6 kinderen.”

Praten over verslaving is niet makkelijk. Waarom is dat zo?

Pieter: “Als iemand verslaafd is, voelt die persoon zich daar vaak alleen in. Is er wel iemand die kan en wil helpen? Er is ook sprake van schaamte en schuldgevoelens en daarom is het moeilijk om erover te praten.”

Lisanne: Veel verslaafden zijn ook bang voor onbegrip of om veroordeeld te worden. Soms willen ze hun probleem ook nog niet erkennen, waardoor het gesprek helemaal wordt vermeden. Dat maakt het lastig om hulp te zoeken of te accepteren.”

Dominee, als een jongere (of oudere) bij u komt met een verslaving, wat denkt en doet u dan?

“In het pastoraat zie ik hoeveel jongeren worstelen met schuld en schaamte rond verslaving. Daarom is het zo belangrijk dat we leren luisteren, echt luisteren, zonder oordeel. Jongeren moeten weten dat ze niet alleen staan, maar dat er een weg is naar herstel. De zonde moet benoemd worden, maar we mogen ook wijzen op vergeving, genade en bekering. Dat is geen snelle oplossing, maar een weg die we samen biddend, zoekend mogen gaan en waar nodig met hulp van De Vluchtheuvel.”

Wat wilt u meegeven aan jongeren die verslaafd zijn?

“Je bent niet de enige. En je hoeft deze weg niet alleen te gaan. De Bijbel laat zien dat geen zondaar te diep gezonken is, of de Heere wil hem of haar nog opzoeken. Als je worstelt met een verslaving: spreek erover. Met iemand die je vertrouwt. Kom ermee tot de Heere. Uit de diepten roep ik tot U, o HEERE! (Psalm 130). Er is een weg terug. Geen gemakkelijke weg, maar wel een hoopvolle. Verslaving heeft niet het laatste woord, want bij de Heere is genade en veel goedertierenheid.”

En wat zouden jullie willen zeggen tegen jongeren die zich hier echt helemaal niet in herkennen?

Dominee Huisman: “Wees dankbaar als je (nog) niet in deze strijd zit. Maar kijk ook eerlijk naar jezelf. Waar zoek jij je ontspanning, je veiligheid, je identiteit? Verslaving begint vaak klein, bijna ongemerkt. En ook als je zelf niet worstelt, bid dan voor hen die dat wel doen. We hebben elkaar als gemeente nodig, juist ook in onze zwakheden.”

Pieter: “Ik vind het mooi wat u zegt. Wij oordelen snel en hard over mensen waarvan zonden op straat komen te liggen. Zoiets moet ons juist klein maken: wie zou het aandurven om al zijn gedrag of gedachten eerlijk te laten zien aan vrienden of mensen die je kent?”

Lisanne: “Ja, ik herken wat jullie aangeven. Het is genade als je niet gevangen bent in de strikken van een verslaving. Dat is geen prestatie van onszelf, daar moeten we de Heere voor danken. Vanuit dit besef kan en mag je zonder oordeel naast iemand staan die verslaafd is.”

Kun je mensen met een verslaving herkennen?

Lisanne: “Dat is sterk afhankelijk van de verslaving, maar een verslaving heeft altijd impact op de algemene gezondheid. Bij gedragsverslavingen, zoals gamen gaan je cijfers of prestaties en algemene interesse achteruit, beweeg je minder en heb je vooral vrienden die hetzelfde doen of interessant vinden. Als het gaat om middelenverslaving, zoals roken, drugs of alcohol, heeft dat directe gevolgen op je gezondheid en je fitheid. Verslaafden kunnen ook een onberekenbare woede-uitbarsting krijgen wanneer ze niet weten hoe ze hun verslaving kunnen voeden of de gevolgen en afhankelijkheid ervaren van de verslaving.”

Pieter: “Op geestelijk gebied stagneert het vaak ook. Bijbellezen en bidden is vaak ingewikkeld en daar is niet zoveel behoefte meer aan.”

Dominee, Lisanne en Pieter. Jullie werken ook samen aan een boekje voor ambtsdragers over verslaving. Wat hebben jongeren daaraan?

Pieter: “Uit onderzoek blijkt dat jongeren en volwassenen niet zo durven te praten over verslavingen. Met dit boekje willen we ambtsdragers helpen meer te weten te komen over verslavingen en helpen om een open en eerlijk gesprek zonder oordelen te voeren.”

Lisanne: “Daarnaast willen we jou als jongere ook aanmoedigen om, als je ergens mee zit, in gesprek te gaan met je ouders, een (wijk)ouderling, je catecheet of iemand anders binnen de gemeente die je vertrouwt.”

Dominee Huisman: “Ik hoop dat dit boekje helpt om een klimaat van openheid te scheppen binnen onze gemeenten. Want zolang verslaving een taboe blijft, blijft het in de schaduw groeien. Jongeren moeten weten dat er mensen zijn die luisteren, met bewogenheid en zonder oordeel. Dat begint bij ambtsdragers, maar raakt uiteindelijk ons allemaal. De boodschap van het Evangelie is er niet voor perfecte mensen, maar voor strijders, zoekers, zondaren die weten: zonder Christus red ik het niet.”

Wat zou u tegen ambtsdragers willen zeggen die met verslaving te maken krijgen in hun gemeente?

Dominee Huisman: “Als ambtsdrager sta je soms dichter bij jongeren dan je denkt. Maar het vraagt bewuste aandacht om werkelijk naast iemand te gaan staan. Veel jongeren die worstelen met verslaving lopen er lang alleen mee rond. Niet omdat ze geen hulp willen, maar omdat ze niet weten bij wie ze terechtkunnen. Ze zijn bang voor onbegrip, of voor reacties die meer breken dan bouwen.

Juist daarom is het zo belangrijk dat ambtsdragers betrouwbaar zijn. Dat betekent: niet meteen willen doorgronden of oplossen, maar allereerst beschikbaar zijn, zonder dat alles gezegd hoeft te worden. Echte betrokkenheid groeit in een sfeer van vertrouwen en rust.

Verslaving is geen incident maar vaak een proces. Als ambtsdrager moet je bereid zijn dat proces mee in te gaan. Niet op afstand, maar dichtbij. Door trouw contact te houden, ook als het niet goed gaat. En door met anderen samen te werken: ouders, vrienden, hulpverleners. Zo mogen we als gemeente een plaats van hoop zijn: niet te snel veroordelend, maar met een bewogen hart, geduldige betrokkenheid en het verlangen om herstel en vergeving door de genade in Christus.”

Dominee J.B. Huisman (Voorzitter DMZ), Pieter Avé (JBGG) en Lisanne Voorwinden (De Vluchtheuvel) werken nauw samen om het onderwerp verslavingen bespreekbaar te maken binnen de Gereformeerde Gemeenten. Ben jij benieuwd waarom?

Dominee Huisman: “Verslaving is niet alleen een maatschappelijk probleem, het raakt ons ook geestelijk diep. Jongeren worstelen met schuld, schaamte en een gevoel van een gesloten hemel. Juist daarom wil ik eraan bijdragen dat we in de kerk eerlijk leren spreken over zonde én genade. Want er is geen keten te zwaar, of Christus kan die verbreken.”

Pieter: “Alles wat verborgen blijft, houdt ons vast in de duistere greep van satan. Belijdenis en eerlijkheid zijn de enige weg naar de mensen om ons heen, maar ook naar de troon van genade.”

Lisanne: “Verslaving neemt zoveel eenzaamheid en verdriet met zich mee. Het is mijn verlangen dat door dit project er meer openheid mag komen. Zodat jongeren en ouderen hun worstelingen kunnen delen. En dat er door de genade van de Heere Jezus bevrijding zal plaats vinden tot verheerlijking en uitbreiding van Gods Koninkrijk.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen