Wroeten

Wat is het nut van theologisch onderzoek? Toen ik op de middelbare school zat, vroeg ik me dat vaak af. Waarom zou je nog dingen moeten onderzoeken die je al weet? We hebben de Bijbel en boekenkasten vol met boeken van betrouwbare theologen. Augustinus, Calvijn, Brakel, Henry, Kersten – wat is nog meer nodig? Lees de oudvaders, zo klinkt het in de kerk regelmatig. Maar waarom moet ik wroeten in die oude boeken?

Het is een goede oproep om ‘oudvaders’ te lezen. Er is veel oud goud wat nodig afgestoft moet worden. Maar het lezen van de oudvaders wordt al snel onderzoeken. Waarom gelooft de een in een duizendjarig rijk en de andere niet? Op basis van welke Bijbelse gegevens? Of was het invloed van de omgeving? Zoals de bekende historicus Van Deursen zei: “We moeten de mensen uit het verleden “recht doen”. Iemand recht doen kan alleen als we proberen te begrijpen waar ze voor stonden en wat ze wilden zeggen in hun tijd.”

Zo is er bijvoorbeeld tegenwoordig bij de uitleg van de Romeinenbrief steeds meer oog voor de oud-testamentische achtergrond van de vele citaten die Paulus gebruikt. Daardoor wordt de centrale rol van Abraham en Israël in deze brief ineens duidelijk.

Een ander voorbeeld. Recent liet theoloog Pieter Rouwendal zien dat de beeldvorming rond de leer van verkiezing en verwerping een vertekening is.
In bijna iedere dogmatiek kun je lezen dat het bij Calvijn nog allemaal in evenwicht was en dat het daarna bij Bèza ‘misging’. Bij hem kwam de verkiezingsleer teveel centraal te staan, is het algemene idee. Maar in recent onderzoek blijkt dat Bèza juist veel evenwichtiger is. Rouwendal toont aan dat bij Bèza juist de Bijbelse lijn in stand wordt gehouden dat God niet verantwoordelijk is voor de zonde: de mens is zelf verantwoordelijk voor ongeloof. Dat is trouwens ook duidelijk als je de achtergrond van de verwerping van Ezau (Rom. 9:13) leest in Genesis. Hij verkocht zelf zijn eerstgeboorterecht.

Wij mensen hebben een beperkt geheugen en kunnen dingen verkeerd zien. Daardoor groeien beelden soms scheef. Daarom is theologisch onderzoek nuttig. Onderzoek laat onze menselijke beperktheid zien en brengt soms het noodzakelijke evenwicht terug. Wroet daarom regelmatig in het oude goud.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen